در این آموزش یاد می‌گیرید
- ارائهدهندهی پرداخت را فعال کنید و اول در حالت آزمایشی امتحانش کنید
- روشهای پرداخت، محدودیت مبلغ، ارز، کشور و لیست قیمت را تنظیم کنید
- توکن، برداشت دستی، بازپرداخت و روشهای بدون درگاه مثل حوالهی بانکی را بشناسید
- پرداخت آنلاین را روی فاکتور، پیش‌فاکتور، فروشگاه اینترنتی و پورتال روشن کنید
- بدانید درگاه‌های شاپرکی چطور به اودو وصل می‌شوند
پیش‌نیاز
دستکم یکی از اپ‌های حسابداری، صورتحساب، فروش یا وب‌سایت نصب باشد، چون منوی ارائهدهندههای پرداخت در پیکربندی همین اپ‌هاست. برای ثبت پرداخت‌ها در دفتر، اپ صورتحساب یا حسابداری لازم است. چند تنظیم پیشرفته فقط در حالت توسعه‌دهنده دیده میشود. فرق ویرایش‌ها را در راهنمای اودو کامیونیتی یا اینترپرایز ببینید.
تازه‌های اودو ۲۰ در پرداخت آنلاین
- ارائهدهندهی تازه‌ی «پرداخت با فاکتور» (Pay on Invoice): مشتری سفارش را بدون پرداخت فوری تأیید میکند.
- محدود کردن هر ارائهدهندهی پرداخت بر اساس لیست قیمت و کمترین و بیشترین مبلغ.
- پرداختهای حوالهی بانکی حالا بر اساس تراکنشهای بانک خودکار تأیید می‌شوند.
- فرمهای ارائهدهندهی پرداخت سادهتر و مرتب‌تر شده‌اند.
- روش پرداخت SOFORT دیگر در هیچ ارائه‌دهنده‌ای پشتیبانی نمی‌شود.
از یادداشتهای رسمی انتشار اودو ۲۰.
درگاه پرداخت در اودو چطور کار میکند
اول چند کلمه را با هم یکی کنیم، چون منوهای اودو با همین‌ها کار می‌کنند:
- ارائهدهندهی پرداخت (Payment Provider)
- شرکتی که پول را از کارت یا حساب مشتری می‌گیرد؛ همان «درگاه پرداخت». هر ارائهدهنده در اودو یک کارت و یک فرم تنظیم دارد.
- روش پرداخت (Payment Method)
- شیوه‌ای که مشتری با آن می‌پردازد، مثل کارت اعتباری یا کیف پول. هر ارائهدهنده فهرستی از روش‌ها دارد که روشن یا خاموششان میکنید.
- توکن پرداخت (Payment Token)
- شناسه‌ای که به‌جای مشخصات کارت در اودو میماند تا مشتری دفعه‌ی بعد بدون وارد کردن دوبارهی اطلاعات بپردازد.
- پورتال مشتری (Customer Portal)
- صفحه‌ای که مشتری در آن فاکتور، پیش‌فاکتور و سفارش‌هایش را می‌بیند و می‌پردازد.
اودو اطلاعات حساس، مثل شمارهی کارت، را نگه نمیدارد. این کار به ارائهدهندهی پرداخت سپرده میشود و اودو فقط یک شمارهی مرجع از تراکنش را ذخیره میکند. در بعضی ارائهدهندهها فرم پرداخت داخل خود اودو باز میشود و در بعضی، مشتری به سایت ارائهدهنده می‌رود و برمی‌گردد. امکاناتی مثل توکن، برداشت دستی و بازپرداخت هم به ارائهدهنده بستگی دارد؛ جدول کامل در صفحه‌ی اصلی مستندات اودو آمده است.
ارائهدهندهی پرداخت با حساب بانکی فرق دارد. ارائهدهنده برای این است که مشتری آنلاین بپردازد؛ حساب بانکی در حسابداری برای تطبیق صورتحساب بانک است. این دو را با هم قاطی نکنید.
فعال کردن ارائهدهندهی پرداخت و حالت آزمایشی
- در سایت ارائهدهنده حساب بسازید و کلیدهای API (اطلاعاتی که اودو برای ارتباط با درگاه لازم دارد) را بگیرید.
- در اودو به بروید. همین فهرست از و هم باز میشود.
- روی کارت ارائهدهنده کلیک کنید و زبانهی اطلاعات اتصال (Credentials) را پر کنید. فیلدهای این زبانه برای هر ارائهدهنده فرق دارد.
- فیلد وضعیت (State) را روی «فعال» (Enabled) بگذارید و ذخیره کنید.
ارائه‌دهنده‌ای که فعال شود، خودکار روی سایت منتشر میشود. برای پنهان کردنش دکمه‌ی «منتشرشده» (Published) را بزنید. مشتری با ارائهدهندهی منتشرنشده نمی‌تواند بپردازد، ولی هنوز می‌تواند توکن‌هایی را که قبلاً با آن ساخته، مدیریت کند.
حالت آزمایشی و ارائهدهندهی نمایشی
برای امتحان بدون پول واقعی، وضعیت را روی «حالت آزمایشی» (Test Mode) بگذارید و کلیدهای آزمایشی (sandbox) خود ارائهدهنده را وارد کنید. در این حالت ارائهدهنده به‌طور پیش‌فرض منتشر نمی‌شود تا بازدیدکننده‌ها آن را نبینند.
اودو یک ارائهدهندهی نمایشی (Demo) هم دارد که هیچ اطلاعات اتصالی نمیخواهد. آن را در حالت آزمایشی بگذارید و هنگام پرداخت، از فهرست «وضعیت پرداخت» نتیجه را خودتان انتخاب کنید؛ مثلاً موفق، در انتظار یا خطا. با حالت توسعه‌دهنده، تراکنش‌ها را در می‌بینید و وضعیت تراکنش «در انتظار» را دستی عوض میکنید.
حالت آزمایشی را روی پایگاه دادهی اصلی امتحان نکنید. اودو توصیه میکند این کار روی یک نسخهی کپی یا آزمایشی انجام شود تا شماره‌گذاری فاکتورها به هم نریزد.
روشهای پرداخت، آیکن‌ها و ترتیب نمایش
روش‌هایی که در فیلد «روشهای پرداخت» در زبانهی پیکربندی (Configuration) فرم ارائهدهنده آمده‌اند، همان‌هایی هستند که روشن‌اند. برای روشن یا خاموش کردن یک روش، «فعال کردن روشهای پرداخت» (Enable Payment Methods) را بزنید و کلید کنار همان روش را عوض کنید.
- فهرست کامل روش‌ها را در ببینید (همین منو در وب‌سایت و فروش هم هست).
- ترتیب نمایش در فروشگاه اینترنتی همان ترتیب این فهرست است؛ با کشیدن ردیف‌ها جابه‌جایشان کنید.
- برای عوض کردن آیکن، روش را باز کنید و روی تصویر گوشه‌ی بالا، مداد را بزنید. در زبانهی برندها (Brands) آیکن برندهای هر روش را مرتب کنید.
زبانهی پیکربندی هر روش پرداخت (در حالت توسعه‌دهنده) از پیش با رفتار ارائهدهنده هماهنگ شده است. تغییرش ممکن است خطا بدهد؛ اول روی پایگاه دادهی آزمایشی امتحان کنید. افزودن کشوری که روش در آن پشتیبانی نمی‌شود یا روشن کردن توکن برای ارائه‌دهنده‌ای که توکن ندارد، کاری از پیش نمی‌برد.
محدود کردن ارائهدهنده: مبلغ، ارز، کشور و لیست قیمت
همیشه لازم نیست همه‌ی مشتری‌ها همه‌ی درگاه‌ها را ببینند. در فرم ارائهدهنده این محدودیت‌ها را می‌گذارید:
- کمترین و بیشترین مبلغ: اگر هر دو صفر بمانند، ارائهدهنده برای هر مبلغی در دسترس است. این محدودیت در صفحه‌هایی که مشتری مبلغ را عوض میکند (مثل بخش اهدای کمک، یا صفحه‌ی پرداخت وقتی هزینه‌ی ارسال پولی است) کار نمی‌کند.
- ارزها و کشورها: هر ارائهدهنده و هر روش پرداخت فهرست ارز و کشور خودش را دارد و اگر ارز یا کشور مشتری در آن نباشد، روش نمایش داده نمی‌شود. فهرست را میشود دستی کم و زیاد کرد. فهرست خالی یعنی یا خیلی بلند بوده یا اودو اطلاعی از آن ندارد؛ ارائهدهنده در دسترس میماند ولی ممکن است پرداخت بعداً رد شود.
- لیست قیمت: اگر لیست قیمت‌هایی را انتخاب کنید، ارائهدهنده فقط برای همان‌ها نمایش داده میشود. خالی بگذارید تا برای همه باشد.
اگر روشی در صفحه‌ی پرداخت دیده نمی‌شود، حالت توسعه‌دهنده را روشن کنید و آیکن حشره کنار عنوان «انتخاب روش پرداخت» را بزنید. گزارشی باز میشود که می‌گوید کدام ارائهدهنده یا روش به چه دلیل در دسترس نیست.
توکن، برداشت دستی، بازپرداخت و پرداخت سریع
این چهار امکان فقط در ارائه‌دهنده‌هایی هست که از آن پشتیبانی کنند. همه از زبانهی پیکربندی فرم ارائهدهنده روشن می‌شوند:
ذخیرهی روش پرداخت (توکن)
«اجازهی ذخیرهی روشهای پرداخت» (Allow Saving Payment Methods) را روشن کنید. اودو برای مشتری یک توکن پرداخت می‌سازد تا پرداختهای بعدی بدون وارد کردن دوبارهی مشخصات انجام شود. اشتراک‌هایی که خودکار تمدید و پرداخت می‌شوند به همین توکن نیاز دارند. مشتری در پورتال با «مدیریت روشهای پرداخت» (Manage payment methods) روش ذخیره‌شده را اضافه یا حذف میکند.
برداشت دستی
با «برداشت دستی مبلغ» (Capture Amount Manually) پول اول فقط روی کارت مشتری رزرو میشود و وقتی خودتان بخواهید برداشت میشود؛ مثلاً بعد از ارسال سفارش، یا برای ودیعه‌ای که بعداً پس می‌دهید. روی سفارش یا فاکتور «برداشت تراکنش» (Capture Transaction) یا «ابطال تراکنش» (Void Transaction) را بزنید. رزرو همیشگی نیست و بعد از مدتی خودکار آزاد میشود.
بازپرداخت
اگر ارائهدهنده پشتیبانی کند، پرداخت را باز کنید و «بازپرداخت» (Refund) را بزنید. نیازی به روشن کردن جداگانه نیست.
پرداخت سریع
«اجازهی پرداخت سریع» (Allow Express Checkout) دکمه‌های Google Pay و Apple Pay را به سبد خرید فروشگاه اینترنتی اضافه میکند تا مشتری بدون پر کردن فرم مشخصات بپردازد.
روشهای بدون درگاه: حوالهی بانکی، پرداخت در محل و با فاکتور
چند روش پرداخت در اودو مثل ارائهدهنده نصب می‌شوند ولی به هیچ درگاه بیرونی وصل نیستند. برای کار در ایران این‌ها مهم‌اند:
حوالهی بانکی (Wire Transfer)
- ارائهدهندهی «حوالهی بانکی» را از فهرست ارائهدهندهها باز کنید.
- در زبانهی پیکربندی، مشخص کنید شرح پرداخت بر اساس شمارهی سند (سفارش یا فاکتور) باشد یا شناسه‌ی مشتری.
- در صورت نیاز در زبانهی محدودیت‌ها (Restrictions) مبلغ و لیست قیمت را محدود کنید.
- در زبانهی پیام‌ها (Messages) راهنمای پرداخت را بنویسید. اگر حساب بانکی را از قبل تعریف کرده باشید، شماره‌اش خودکار در پیام می‌نشیند؛ اگر بعداً اضافه شد، «بارگذاری دوبارهی پیام» (Reload pending message) را بزنید.
- ارائهدهنده را منتشر کنید.
سفارش آنلاین تا وقتی تراکنش بانک با پرداخت جفت نشده، در مرحله‌ی «پیش‌فاکتور ارسال‌شده» میماند. تازه‌ی اودو ۲۰: این پرداخت‌ها بر اساس تراکنشهای بانک خودکار تأیید می‌شوند. برای روشهای دستی دیگر، مثلاً چک، همین ارائهدهنده را از فهرست روشهای پرداخت تکثیر کنید و نامش را عوض کنید.
پرداخت در محل، هنگام تحویل و با فاکتور
- پرداخت در فروشگاه (Pay on Site): با روشن کردن «تحویل حضوری» (Click & Collect) خودکار نصب میشود و فقط برای مشتری‌ای دیده میشود که «تحویل در فروشگاه» را انتخاب کند.
- پرداخت هنگام تحویل (Cash on Delivery): روی روش ارسال روشنش کنید و بعد ارائهدهندهی آن را در منتشر کنید.
- پرداخت با فاکتور (Pay on Invoice): سفارش بدون پرداخت تأیید میشود و مشتری بعداً فاکتور را می‌پردازد؛ برای مشتری عمده بهترین است. با یک لیست قیمت مخصوص همکاران محدودش کنید.
پرداخت آنلاین روی فاکتور، پیش‌فاکتور، فروشگاه و اشتراک
فاکتور
- در ، بخش پرداختهای مشتری، «پرداخت آنلاین فاکتور» (Invoice Online Payment) را روشن و ذخیره کنید.
- فاکتور را بسازید و «ارسال» (Send) را بزنید. مشتری ایمیلی با پیوند فاکتور در پورتال می‌گیرد.
- مشتری در پورتال «پرداخت کنید» (Pay Now) را میزند و ارائهدهنده را انتخاب میکند.
بعد از پرداخت، یک پرداخت برای فاکتور ثبت میشود و فاکتور به وضعیت «در حال پرداخت» (In payment) می‌رود. به‌طور پیش‌فرض فقط حوالهی بانکی روشن است، و آن هم بدون نوشتن مشخصات پرداخت به کار نمی‌آید. صدور و ارسال فاکتور در صدور فاکتور در اودو آمده است.
پیش‌فاکتور فروش
در ، زیر «پیش‌فاکتورها و سفارش‌ها»، «پرداخت آنلاین» (Online Payment) را روشن کنید. بعد روی هر پیش‌فاکتور در زبانهی سایر اطلاعات، در فیلد «تأیید آنلاین»، گزینه‌ی پرداخت (Payment) را بزنید؛ یا همین را روی قالب پیش‌فاکتور بگذارید. مشتری در پورتال «پذیرش و پرداخت» (Accept & Pay) را میزند و با پرداخت، سفارش تأیید میشود و فروشنده خبردار میشود.
فروشگاه اینترنتی
روش‌هایی که در صفحه‌ی پرداخت فروشگاه دیده می‌شوند، به ارائهدهندههای فعال، روشهای روشن، محدودیت‌ها، کشور و ارز مشتری و روش ارسال او بستگی دارند. چیدن صفحه‌ی پرداخت در فروشگاه اینترنتی با اودو آمده است.
اشتراک و پرداخت خودکار
پرداخت خودکار اشتراک فقط با ارائه‌دهنده‌ای ممکن است که توکن داشته باشد. اگر پرداخت خودکار شکست بخورد، سفارش برچسب «شکست پرداخت» می‌گیرد و «قرارداد در استثنا» تیک میخورد تا کار زمان‌بندی‌شده دوباره از مشتری پول نگیرد. جزئیات در اشتراک در اودو.
دفتر پرداخت و حساب در جریان
هر ارائهدهنده باید یک دفتر پرداخت از نوع بانک داشته باشد تا پرداخت‌ها روی یک حساب در جریان (Outstanding Account) ثبت شوند. به‌طور پیش‌فرض دفتر «بانک» برای همه گذاشته میشود؛ در زبانهی پیکربندی فرم ارائهدهنده، «دفتر پرداخت» دیگری انتخاب کنید. یک دفتر را میشود برای چند ارائهدهنده به کار برد. این تنظیم فقط وقتی معنا دارد که اپ صورتحساب یا حسابداری نصب باشد.
پولی که مستقیم به حساب بانکی شما می‌نشیند، همان مسیر تطبیق بانکی معمول را می‌رود. پولی که اول پیش ارائهدهنده میماند و بعد تسویه میشود، روش ثبت جدا می‌خواهد؛ برای هر ارائهدهنده یک حساب در جریان جدا بگذارید تا پرداخت‌هایش از بقیه جدا بماند و درباره‌ی ثبتش با حسابدار مشورت کنید. تطبیق در تطبیق بانکی در اودو توضیح داده شده است.
کارمزد درگاه را فراموش نکنید. مبلغی که ارائهدهنده تسویه میکند معمولاً با جمع پرداخت‌ها یکی نیست و فرقش باید جایی ثبت شود، وگرنه حساب در جریان هیچ‌وقت صفر نمی‌شود.
بومی‌سازی پرداخت آنلاین اودو برای ایران
پرداخت آنلاین اودو بیشترین فاصله را با بازار ایران دارد، چون همه‌ی ارائهدهندههای آن خارجی‌اند. فهرست کامل بومی‌سازی ماژول‌ها در راهنمای بومی‌سازی اودو آمده است؛ این‌ها مخصوص پرداخت آنلاین است:
- درگاه‌های شاپرکی در اودو نیستند: هیچکدام از ارائهدهندههای فهرست اودو ۲۰ درگاه پرداخت ایرانی نیست. برای پرداخت با کارت بانکی ایرانی یک ماژول اتصال لازم است که درگاه را مثل یک ارائهدهندهی پرداخت به اودو اضافه کند. پیش از انتخاب ماژول بررسی کنید با اودو ۲۰ سازگار باشد، پرداخت را درست روی فاکتور ثبت کند و آیا بازپرداخت و توکن دارد یا نه.
- ارائهدهندههای خارجی: Stripe، PayPal، Adyen و بقیه‌ی فهرست معمولاً برای کسب‌وکار ایرانی و کارت‌های ایرانی قابل استفاده نیستند. این را محدودیتی بدانید که باید پیش از هر برنامه‌ای بررسی شود، نه راهی برای فروش داخلی.
- ارز: ارز شرکت را ریال بگذارید. ارائهدهندهها فهرست ارز دارند و روشی که ارز مشتری را پشتیبانی نکند نمایش داده نمی‌شود؛ مطمئن شوید ماژول اتصال ریال را پشتیبانی میکند و مبلغ را به همان واحدی که درگاه می‌خواهد، ریال یا تومان، می‌فرستد.
- حوالهی بانکی به‌جای درگاه: تا درگاه وصل نشده، «حوالهی بانکی» بی‌دردسرترین راه است: شمارهی شبا یا کارت را در پیام‌های آن بنویسید و شرح پرداخت را شمارهی فاکتور بگذارید تا تطبیق با صورتحساب بانک راحت شود.
- شرایط درگاه: درگاه شاپرکی را شرکت‌های پرداخت می‌دهند و مدارک و شرایطش را باید از همان شرکت پرسید. درباره‌ی الزامات قانونی فروش آنلاین با مشاور حقوقی یا نهاد مربوط مشورت کنید.
- تاریخ و فاکتور رسمی: پرداخت آنلاین فقط پرداخت را ثبت میکند و فاکتور را به سامانه‌ی مودیان نمی‌فرستد؛ آن کار جداست (اودو و سامانه مودیان). در اودوی بومی‌شده‌ی وستا تقویم شمسی در همه‌ی ماژول‌ها هست، حسابداری ایرانی، مالیات بر ارزش افزوده و مودیان آماده است و اودو به نرم‌افزارهایی که از قبل دارید وصل میشود.
یک مثال ایرانی
یک تولیدی کیف و کفش چرمی در تبریز را در نظر بگیرید که هم به مشتری تکی آنلاین می‌فروشد و هم به مغازه‌های شهرهای دیگر. برای مشتری تکی یک درگاه شاپرکی با ماژول اتصال به‌عنوان ارائهدهندهی پرداخت فعال شده و اول یک هفته روی نسخهی کپی پایگاه داده در حالت آزمایشی امتحان شده است. «پرداخت هنگام تحویل» فقط روی روش ارسال پیک داخل تبریز روشن است. مغازه‌دارها لیست قیمت عمده دارند و «پرداخت با فاکتور» فقط برای همان لیست نمایش داده میشود؛ فاکتورشان با «ارسال» می‌رود و در پورتال با حوالهی بانکی و شرح شمارهی فاکتور می‌پردازند. هر ارائهدهنده حساب در جریان خودش را دارد و حسابدار آخر هفته تسویه‌ی درگاه را، با کارمزدش، با صورتحساب بانک تطبیق می‌دهد.
پرسش‌های رایج درباره‌ی درگاه پرداخت در اودو
درگاه پرداخت ایرانی به اودو وصل میشود؟
در خود اودو نه؛ هیچکدام از ارائهدهندههای پرداخت اودو ۲۰ درگاه شاپرکی نیستند. برای این کار یک ماژول اتصال لازم است که درگاه را مثل یک ارائهدهندهی پرداخت اضافه کند. سازگاری آن با اودو ۲۰ و ثبت درست پرداخت روی فاکتور را پیش از استفاده بررسی کنید.
پرداخت آنلاین فاکتور در اودو چطور فعال میشود؟
در حسابداری ‣ پیکربندی ‣ تنظیمات، بخش پرداختهای مشتری، «پرداخت آنلاین فاکتور» را روشن کنید و دستکم یک ارائهدهندهی پرداخت را فعال و منتشر کنید. فاکتور را با «ارسال» بفرستید؛ مشتری در پورتال «پرداخت کنید» را میزند.
آیا اطلاعات کارت مشتری در اودو ذخیره میشود؟
نه. اودو اطلاعات حساس مثل شمارهی کارت را نگه نمیدارد و این کار را به ارائهدهندهی پرداخت میسپارد. اگر ذخیرهی روش پرداخت روشن باشد، فقط یک توکن در اودو میماند که به دادهی نزد ارائهدهنده اشاره میکند.
حالت آزمایشی درگاه پرداخت در اودو چطور کار میکند؟
وضعیت ارائهدهنده را روی «حالت آزمایشی» بگذارید و کلیدهای آزمایشی خود ارائهدهنده را وارد کنید. ارائهدهندهی نمایشی اودو اصلاً اطلاعات اتصال نمیخواهد و نتیجهی پرداخت را خودتان انتخاب میکنید. این کار را روی نسخهی کپی پایگاه داده انجام دهید.
توکن پرداخت در اودو به چه درد میخورد؟
توکن روش پرداخت مشتری را برای دفعههای بعد نگه میدارد تا بدون وارد کردن دوبارهی مشخصات بپردازد. پرداخت خودکار اشتراکها به آن نیاز دارد. فقط بعضی ارائهدهندهها توکن دارند و از زبانهی پیکربندی با «اجازهی ذخیرهی روشهای پرداخت» روشن میشود.
پرداخت آنلاین اودو ۲۰ چه چیز تازهای دارد؟
طبق یادداشتهای انتشار اودو ۲۰: ارائهدهندهی «پرداخت با فاکتور»، محدود کردن ارائهدهنده با لیست قیمت و کمترین و بیشترین مبلغ، تأیید خودکار حوالهی بانکی بر اساس تراکنشهای بانک، فرمهای سادهتر ارائهدهندهها و حذف SOFORT.
منبع و مجوز
ترجمه، ویرایش و بومی‌سازی غیررسمی وستا از مستندات Odoo 20؛ تغییرات: ترجمه‌ی فارسی، مثال‌ها و بخش بومی‌سازی برای ایران. این صفحه مانند منبع با مجوز CC BY-SA 4.0 منتشر میشود. Odoo نشان تجاری Odoo S.A. است و این صفحه وابسته به آن نیست. صفحه‌ی اصلی: پرداخت آنلاین در مستندات Odoo 20 · متن مجوز