اودو و سامانه مودیان؛ اودو خودش به سامانه وصل میشود؟
نه. اودو برای بسیاری از کشورها بستهی بومیسازی رسمی و حتی اتصال به سامانهی صورتحساب الکترونیکی همان کشور را دارد، اما برای ایران هیچ‌کدام در خود اودو نیست. اتصال به سامانهی مودیان یکی از لایه‌های بومیسازی اودو است و با ماژول جانبی یا اختصاصی ساخته میشود.
این لایه با بقیه‌ی بومیسازی گره خورده است: صورتحساب مودیان به شناسههای طرف‌حساب، جدول مالیات و عوارض و کد کالا نیاز دارد، و اگر این‌ها از روز اول درست ثبت نشده باشند، ارسال صورتحساب پر از خطا میشود. در نسخهی بومیسازیشدهی اودوی وستا اتصال به سامانهی مودیان هست.
دو مسیر ارسال صورتحساب از اودو به سامانهی مودیان
قانون دو راه گذاشته است و هر دو با اودو شدنی است:
| مستقیم از اودو | از طریق شرکت معتمد | |
|---|---|---|
| چطور | ماژول اتصال، صورتحساب را با کلید و شناسهی یکتای حافظهی مالیاتی خود شما امضا و ارسال میکند | اودو صورتحساب را به شرکت معتمد ارائهدهندهی خدمات مالیاتی میدهد و او به سامانه می‌رساند |
| چه چیزی در اودو لازم است | ماژول ارسال، نگه‌داری امن کلید، صف ارسال و ثبت پاسخ سامانه | اتصال به سرویس همان شرکت معتمد و ثبت پاسخ |
| هزینه | ساخت و نگه‌داری ماژول | معمولاً کارمزد دوره‌ای شرکت معتمد |
| اجباری است؟ | — | نه؛ استفاده از شرکت معتمد اختیاری است |
انتخاب بین این دو را پیش از قرارداد بنویسید. جزئیات مشمولان و دو مسیر در راهنمای سامانهی مودیان آمده است.
در ۹۰ دقیقه گفت‌وگوی رایگان، مسیر ارسال، داده‌های ناقص و ماژول‌های لازم را با هم مشخص می‌کنیم؛ اگر اودو جواب شما نبود، همین را می‌گوییم.
پیش از اولین صورتحساب مودیان چه دادهای باید در اودو باشد؟
بیشتر خطاهای ارسال از داده‌ی ناقص می‌آید، نه از خود اتصال. این‌ها را پیش از روشن کردن ارسال در اودو کامل کنید:
- شناسهی کالا و خدمت روی هر محصول: هر کالا و خدمتی که می‌فروشید شناسهی سامانهی شناسهی کالا و خدمت را لازم دارد. نرخ مالیات بر ارزش افزوده‌ای که در اودو روی محصول نشسته، باید با نرخ ثبت‌شده برای همان شناسه یکی باشد؛ ناهمخوانی این دو از خطاهای رایج است.
- شناسههای خریدار: کد ملی برای اشخاص حقیقی، شناسهی ملی و کد اقتصادی برای اشخاص حقوقی، و کد پستی. این فیلدها در پرونده‌ی طرف‌حساب اودو باید اجباری و یکتا باشند، نه یک فیلد متنی آزاد.
- مالیات و عوارض: به‌صورت رکوردهای مالیات اودو، نه داخل کد، تا تغییر سالانه‌ی نرخ فقط یک ویرایش باشد.
- نوع صورتحساب: صورتحساب نوع اول مشخصات کامل خریدار را دارد و در کارپوشه‌ی خریدار دیده میشود؛ نوع دوم بدون مشخصات خریدار است. اودو باید از روی طرف‌حساب بداند هر فاکتور کدام نوع است.
- واحد اندازه‌گیری و تخفیف: واحدهای اودو به واحدهای سامانه نگاشت شوند و تخفیف هر ردیف جدا از قیمت ثبت شود.
صورتحساب اصلاحی، ابطالی و برگشت از فروش در اودو
در اودو اصلاح فاکتور معمولاً با «یادداشت بستانکار» (Credit Note) و صدور فاکتور تازه انجام میشود. سامانهی مودیان برای همین کارها موضوع‌های جداگانه دارد، و ماژول اتصال باید هر کار اودو را به موضوع درست سامانه برساند:
| اتفاق در کسب‌وکار | موضوع در سامانهی مودیان | نکته |
|---|---|---|
| اشتباه در مبلغ یا ردیف | اصلاحی | به صورتحساب مرجع ارجاع میدهد |
| فاکتوری که نباید صادر می‌شد | ابطالی | یک صورتحساب تازه با موضوع ابطال، با ارجاع به صورتحساب مرجع |
| کالا برگشت خورد | برگشت از فروش | در اودو همان یادداشت بستانکارِ مرتبط با فاکتور اصلی |
یک قاعده‌ی ساده که زیاد شکسته میشود: تاریخ و زمان صورتحساب اصلاحی، ابطالی یا برگشت از فروش نباید قدیمیتر از صورتحساب مرجع باشد. در اودو که کاربر می‌تواند تاریخ فاکتور را دستی عقب بزند، این باید پیش از ارسال بررسی شود.
پاسخ سامانه کجای اودو دیده میشود؟
ارسال، کار را تمام نمی‌کند. هر فاکتور در اودو باید وضعیت مودیانی خودش را داشته باشد تا حسابدار بداند کدام فاکتور تکلیفش روشن است:
- وضعیت ارسال: در صف، ارسال‌شده، پذیرفته، رد شده؛ قابل فیلتر در لیست فاکتورها.
- شماره‌ی مالیاتی و پاسخ سامانه: روی خود فاکتور ثبت شود، نه در یک فایل لاگ روی سرور.
- خطاها: متن خطای سامانه به زبانی که حسابدار بفهمد، با راه اصلاح و دکمه‌ی ارسال دوباره.
- واکنش خریدار: خریدار صورتحساب نوع اول را در کارپوشه‌ی خود تأیید یا رد میکند و مهلت محدودی دارد؛ صورتحسابی که رد شود، در اودو هم باید پیگیری شود.
اگر سامانهی مودیان قطع یا کند باشد، فروش در اودو چه میشود؟
قطعی و کندی سامانه در ساعت‌های اوج بارها گزارش شده است. طراحی درست این است که تأیید فاکتور در اودو منتظر پاسخ سامانه نماند: فاکتور ثبت و سندش زده شود، صورتحساب در صف برود و یک کار زمان‌بندی‌شده (scheduled action) آن را تا رسیدن ارسال کند. اگر ماژول ارسال، تأیید فاکتور را به پاسخ سامانه گره زده باشد، روز قطعی فروش شما هم میایستد.
در روز قطعی سامانه فاکتور تأیید میشود یا نه؟ صف کجاست و چه کسی آن را می‌بیند؟ اگر کلید یا گواهی منقضی شود، اودو چطور خبر میدهد؟ فروش صندوق (POS اودو) از کدام مسیر و با چه نوع صورتحسابی ارسال میشود؟
آزمون اتصال اودو به سامانهی مودیان پیش از اجرا
از مجری بخواهید این شش مورد را پیش از اجرای واقعی، روی محیط آزمایشی و جلوی حسابدار شما نشان دهد:
- یک فاکتور نوع اول به یک شخص حقوقی، از ثبت تا پذیرش.
- یک فاکتور نوع دوم بدون مشخصات خریدار.
- اصلاح مبلغ یک فاکتور ارسال‌شده.
- ابطال یک فاکتور و برگشت از فروش بخشی از یک فاکتور.
- یک فاکتور با شناسهی کالای نادرست، تا معلوم شود خطا کجا و چطور دیده میشود.
- یک فاکتور در زمانی که اتصال قطع است، تا معلوم شود صف درست کار میکند.
این آزمون بخشی از مرحله‌ی «آزمون با داده‌ی واقعی» در مراحل بومیسازی اودو است. برای بقیه‌ی لایه‌ی مالی، راهنمای حسابداری اودو را ببینید.
پرسش‌های رایج درباره‌ی اودو و سامانه مودیان
اودو و سامانه مودیان: اودو ماژول رسمی برای سامانهی مودیان دارد؟
خیر. اودو بستهی بومیسازی رسمی ایران و ماژول رسمی سامانهی مودیان ندارد. اتصال با ماژول جانبی یا اختصاصی، مستقیم از اودو یا از طریق شرکت معتمد ارائهدهندهی خدمات مالیاتی، ساخته میشود. در نسخهی بومیسازیشدهی اودوی وستا اتصال به سامانهی مودیان هست.
برای ارسال صورتحساب از اودو به سامانهی مودیان چه دادهای لازم است؟
شناسهی کالا و خدمت روی هر محصول با نرخ مالیات هماهنگ، شناسههای خریدار (کد ملی، شناسهی ملی، کد اقتصادی، کد پستی)، رکوردهای مالیات و عوارض، و تعیین نوع صورتحساب (نوع اول با مشخصات خریدار یا نوع دوم بدون آن).
صورتحساب اصلاحی و ابطالی در اودو چطور ارسال میشود؟
اودو اصلاح را با یادداشت بستانکار و فاکتور تازه انجام میدهد و ماژول اتصال باید آن را به موضوع درست سامانه (اصلاحی، ابطالی یا برگشت از فروش) با ارجاع به صورتحساب مرجع برساند. تاریخ این صورتحسابها نباید از صورتحساب مرجع قدیمیتر باشد.
اگر سامانهی مودیان قطع باشد، فاکتور در اودو صادر میشود؟
به ماژول اتصال بستگی دارد. طراحی درست فاکتور را ثبت میکند و صورتحساب را در صف نگه میدارد تا بعد از برقراری ارسال شود؛ اگر تأیید فاکتور به پاسخ سامانه گره خورده باشد، فروش هم میایستد. این را پیش از قرارداد بپرسید.
استفاده از شرکت معتمد برای اودو اجباری است؟
نه. صورتحساب را میشود مستقیم از اودو با کلید و شناسهی حافظهی مالیاتی خودتان فرستاد، یا از طریق یکی از شرکتهای معتمد ارائهدهندهی خدمات مالیاتی.
منابع
- راهنمای سامانهی مودیان و صورتحساب الکترونیکی، وستا
- مهم‌ترین خطاهای سامانه مودیان و روش رفع (اختبار)
- موعدهای زمانی مهم در سامانه مودیان (سپیدار، وبلاگ)
- صورتحساب اصلاحی در سامانه مودیان (سپیدار، وبلاگ)
- همه مشاغل ملزم به صدور صورتحساب الکترونیکی شدند (تجارت نیوز)
- گلایه‌ها از سامانهی مودیان (اقتصادآنلاین، ۱۴۰۲)
در ۹۰ دقیقه گفت‌وگوی رایگان، مسیر ارسال، داده‌های ناقص و ماژول‌های لازم را با هم مشخص می‌کنیم؛ اگر اودو جواب شما نبود، همین را می‌گوییم.