پیمانکاری فرعی در اودو ۲۰: تولید پیمانکاری، ارسال مواد به پیمانکار و تولید کارمزدی

پیمانکاری فرعی در اودو چیست؛ سه گردش‌کار

در مستندات اودو، پیمانکاری فرعی یعنی شرکت ساخت محصولی را به یک تولیدکننده‌ی بیرونی (پیمانکار) می‌سپارد و بعد خودش آن را می‌فروشد. شرکت لازم نیست دستگاه و نیروی ساخت را خودش داشته باشد و پیمانکار هم روی کار تخصصی خودش تمرکز می‌کند. فرق سه گردش‌کار اودو در این است که مواد ساخت از کجا به دست پیمانکار می‌رسد:

شرکت (Company)

در مستندات، همان شرکتی که پایگاه داده‌ی اودو مال اوست و محصول را سفارش می‌دهد.

پیمانکار (Subcontractor)

تأمین‌کننده‌ی بیرونی که ساخت را انجام می‌دهد؛ در اودو یک مخاطب است که روی محصول، تأمین‌کننده و روی فهرست مواد، پیمانکار است.

فهرست مواد نوع پیمانکاری (Subcontracting BoM)

فهرست موادی که به اودو می‌گوید این محصول را پیمانکار می‌سازد، نه خود شرکت.

روشن کردن پیمانکاری و تعریف محصول پیمانکاری

1. به تولید ‣ پیکربندی ‣ تنظیمات Manufacturing ‣ Configuration ‣ Settings بروید، زیر عنوان عملیات (Operations) گزینه‌ی «پیمانکاری فرعی» (Subcontracting) را بزنید و «ذخیره» کنید.
2. از این به بعد، فیلد «نوع فهرست مواد» (BoM Type) گزینه‌ی «پیمانکاری» (Subcontracting) هم دارد و در اپ انبار دو مسیر تازه پیدا می‌شود که روی زبانه‌ی انبار فرم محصول قابل انتخاب‌اند: «ارسال مواد به پیمانکار با سفارش» و «ارسال مستقیم به پیمانکار با سفارش».

تأمین‌کننده و زمان تحویل روی محصول

1. به انبار ‣ محصولات ‣ محصولات Inventory ‣ Products ‣ Products بروید و محصول را باز کنید یا بسازید.
2. در زبانه‌ی خرید (Purchase) با «افزودن سطر» پیمانکار را در ستون تأمین‌کننده (Vendor) بگذارید و قیمت ساخت را در «قیمت واحد» (Unit Price) بنویسید.
3. در «زمان تحویل» (Lead Time) تعداد روزی را بنویسید که کل کار طول می‌کشد: در پیمانکاری ساده ساخت و تحویل، و وقتی مواد را شما می‌فرستید، از رسیدن مواد تا برگشت محصول.

فهرست مواد نوع پیمانکاری

1. روی فرم محصول دکمه‌ی هوشمند «فهرست مواد» (Bill of Materials) را بزنید، یا از تولید ‣ محصولات ‣ فهرست‌های مواد Manufacturing ‣ Products ‣ Bills of Materials فهرست همان محصول را باز کنید.
2. «نوع فهرست مواد» را «پیمانکاری» بگذارید و در فیلد «پیمانکاران» (Subcontractors) یک یا چند پیمانکار را اضافه کنید.
3. اگر مواد را شما می‌دهید (ارسال از انبار یا ارسال مستقیم)، در زبانه‌ی اجزا (Components) با «افزودن سطر» هر جزء و مقدارش را بنویسید. در پیمانکاری ساده لازم نیست جزئی بنویسید.

پیمانکاری ساده: پیمانکار مواد را خودش تهیه می‌کند

در این حالت شما فقط محصول آماده را از پیمانکار می‌خرید و تحویل می‌گیرید. ترتیب کار این است:

1. به خرید ‣ سفارش‌ها ‣ سفارش‌های خرید Purchase ‣ Orders ‣ Purchase Orders بروید و «جدید» را بزنید. پیمانکار را در «تأمین‌کننده» بگذارید و در زبانه‌ی محصولات با «افزودن محصول» محصول پیمانکاری و مقدار را بنویسید. «ورود مورد انتظار» خودش از زمان تحویل پر می‌شود.
2. «تأیید سفارش» (Confirm Order) را بزنید. یک رسید خودکار ساخته می‌شود و دکمه‌ی هوشمند «رسید» (Receipt) بالای فرم می‌آید.
3. وقتی پیمانکار محصول را آورد، دکمه‌ی «دریافت» (Receive) روی سفارش خرید یا دکمه‌ی «رسید» را بزنید و «تأیید» (Validate) کنید تا محصول وارد موجودی شود.

ارسال مواد به پیمانکار از انبار خودتان

اینجا مواد را شما می‌دهید، پیمانکار می‌سازد و محصول را برمی‌گرداند. طبق مستندات، اجزایی که روی فهرست مواد پیمانکاری نوشته‌اید به‌طور پیش‌فرض از انبار شما برای پیمانکار فرستاده می‌شوند.

1. سفارش خرید محصول پیمانکاری را مثل پیمانکاری ساده بسازید و «تأیید سفارش» را بزنید.
2. اودو دو سند می‌سازد: رسید محصول و حواله‌ی ارسال مواد. هر دو با دکمه‌های هوشمند «رسید» (Receipt) و «ارسال مواد» (Resupply) بالای سفارش خرید باز می‌شوند.
3. وقتی مواد را فرستادید، دکمه‌ی «ارسال مواد» را بزنید و «تأیید» کنید. راه دیگر: در اپ انبار، روی کارت «ارسال مواد به پیمانکار» (Resupply Subcontractor) دکمه‌ی «(#) برای پردازش» (To Process) را بزنید و همان سند را تأیید کنید.
4. وقتی محصول برگشت، «دریافت محصولات» (Receive Products) روی سفارش خرید یا دکمه‌ی «رسید» را بزنید و «تأیید» کنید.

ارسال مستقیم مواد از تأمین‌کننده به پیمانکار

در این حالت شما مواد را از یک تأمین‌کننده می‌خرید، ولی تأمین‌کننده آن را مستقیم به پیمانکار تحویل می‌دهد و مواد اصلاً به انبار شما نمی‌آید.

تنظیم

1. در انبار ‣ پیکربندی ‣ تنظیمات Inventory ‣ Configuration ‣ Settings (یا تنظیمات خرید)، بخش لجستیک، «ارسال مستقیم» (Dropshipping) را روشن کنید.
2. محصول پیمانکاری را با تأمین‌کننده (پیمانکار)، زمان تحویل و فهرست مواد پیمانکاری با اجزا، مثل بخش قبل، تعریف کنید.
3. هر جزئی را که مستقیم ارسال می‌شود باز کنید: در زبانه‌ی خرید، تأمین‌کننده‌ی همان جزء را بگذارید و در زبانه‌ی انبار، بخش مسیرها، «ارسال مستقیم» (Dropship) را بزنید. این کار را برای همه‌ی این اجزا تکرار کنید.

گردش کار

1. سفارش خرید پیمانکار را بسازید و تأیید کنید. رسید محصول ساخته می‌شود و جدا از آن، یک درخواست پیشنهاد قیمت (RFQ) برای خرید مواد از تأمین‌کننده.
2. آن درخواست را در خرید ‣ سفارش‌ها ‣ درخواست‌های پیشنهاد قیمت Purchase ‣ Orders ‣ Requests for Quotation پیدا کنید. فیلد «تحویل به» (Deliver To) «ارسال مستقیم به پیمانکار» است و «نشانی ارسال مستقیم» (Dropship Address) نام پیمانکار را نشان می‌دهد. «تأیید سفارش» را بزنید.
3. درخواست به سفارش خرید تأمین‌کننده تبدیل می‌شود و دکمه‌ی «ارسال مستقیم» (Dropship) روی آن می‌آید. هم‌زمان دکمه‌ی «ارسال مواد» (Resupply) روی سفارش خرید پیمانکار پیدا می‌شود که در این گردش‌کار به همان سند ارسال مستقیم می‌رود.
4. وقتی مواد به پیمانکار رسید، سند ارسال مستقیم را از یکی از این دو دکمه باز و «تأیید» کنید.
5. وقتی محصول ساخته و فرستاده شد، روی سفارش خرید پیمانکار «دریافت محصولات» یا «رسید» را بزنید و «تأیید» کنید.

ردیابی جابه‌جایی‌ها و مکان پیمانکاری

بعد از تأیید رسید، اودو جابه‌جایی‌های انبار را خودش می‌سازد. آن‌ها را در انبار ‣ گزارش‌ها ‣ تاریخچه‌ی جابه‌جایی‌ها Inventory ‣ Reporting ‣ Moves History ببینید. مسیر این است:

1. مواد به مکانی ویژه به نام «پیمانکاری» (Subcontracting) می‌روند؛ از انبار شما یا مستقیم از تأمین‌کننده.
2. مکان دیگری به نام «تولید» (Production) مواد را مصرف و محصول را تولید می‌کند.
3. محصول به مکان «پیمانکاری» برمی‌گردد و با تأیید رسید وارد موجودی شما می‌شود.

در پیمانکاری ساده موادی فرستاده نمی‌شود، پس جابه‌جایی از «پیمانکاری» به «تولید» هم نمی‌بینید.

ارزش‌گذاری محصول پیمانکاری

مستندات اودو ارزش محصول پیمانکاری (P) را جمع این‌ها می‌داند:

C

بهای اجزا، اگر شرکت آن‌ها را داده باشد.

M

مبلغی که برای خدمت ساخت به پیمانکار پرداخت می‌شود.

S

هزینه‌ی رساندن مواد به پیمانکار و برگرداندن محصول.

D

هزینه‌ی ارسال مستقیم، اگر محصول مستقیم به مشتری نهایی فرستاده شود.

x

هر هزینه‌ی دیگر، مثل عوارض واردات.

یعنی P = C + M + S + D + x. همه‌ی این جزءها همیشه نیستند؛ مثلاً محصولی که به مشتری ارسال مستقیم نمی‌شود، D ندارد. در اودو ۲۰، اگر رسیدی به سفارش خرید وصل نباشد، M هنگام رسید از لیست قیمت تأمین‌کننده خوانده می‌شود، و نمای کلی دستور تولید پیمانکاری بهای اجزا را هم حساب می‌کند.

اینکه این بها چطور وارد موجودی و بهای کالای فروش‌رفته می‌شود، به روش ارزش‌گذاری انبار بستگی دارد؛ در ارزش‌گذاری موجودی در اودو آمده است. اجزای بهای تمام‌شده طبق حسابداری صنعتی هم در راهنمای بهای تمام‌شده است.

تولید کارمزدی و امانی در ایران

از اینجا به بعد رویه‌ی رایج ایران است، نه امکان اودو. در بازار ایران به پیمانکاری فرعی بیشتر «تولید کارمزدی» یا «ساخت امانی» می‌گویند: کارفرما مواد را «امانی» به پیمانکار می‌دهد و پیمانکار فقط «کارمزد» ساخت را می‌گیرد. این همان گردش «ارسال مواد به پیمانکار» اودو است؛ اگر پیمانکار مواد را خودش بخرد، کار به پیمانکاری ساده یا خرید محصول آماده نزدیک‌تر است.

سندهای معمول

• حواله‌ی ارسال امانی: انبار برای مواد خروجی حواله می‌زند و پیمانکار رسید امانی امضا می‌کند. در اودو این همان حواله‌ی «ارسال مواد» است؛ نسخه‌ی امضاشده را به آن پیوست کنید.
• صورت‌حساب کارمزد: پیمانکار فقط برای کارمزد صورت‌حساب می‌دهد، نه برای مواد شما. در اودو این همان قیمت واحد روی سفارش خرید پیمانکار و قبض خرید آن است.
• تطبیق مواد امانی: معمولاً هر چند وقت یک بار، مانده‌ی مواد نزد پیمانکار با شمارش او تطبیق داده می‌شود؛ ضایعات و پرت مجاز را هم در قرارداد بنویسید.

حساب‌های معمول

در حسابداری ایران مواد امانی تا وقتی مصرف نشده، دارایی کارفرماست و معمولاً در حسابی مثل «موجودی نزد دیگران» یا «کالای امانی نزد پیمانکاران» دیده می‌شود. نام و کد این حساب در هر کدینگ فرق دارد. مستندات اودو نمی‌گوید مکان «پیمانکاری» به کدام حساب دفتر کل وصل است؛ پس پیش از شروع، با حسابدار روی یک موجودی آزمایشی ببینید سندهای ارسال و رسید چه حسابی را می‌زنند و با کدینگ شما می‌خوانند یا نه.

یک مثال ایرانی

یک برند پوشاک در تهران را در نظر بگیرید که خودش فقط طراحی و فروش دارد. پارچه را از انبار خودش با حواله‌ی «ارسال مواد» برای یک کارگاه دوخت کارمزدی در شهریار می‌فرستد و کارگاه برای هر مانتو فقط کارمزد دوخت می‌گیرد. زیپ و دکمه را از یک فروشنده در بازار می‌خرد، ولی فروشنده آن‌ها را مستقیم به همان کارگاه می‌برد؛ پس این دو جزء مسیر «ارسال مستقیم» دارند. برچسب بافته‌ی برند را هم یک کارگاه دیگر با مواد خودش می‌سازد، که پیمانکاری ساده است.

مسئول خرید یک سفارش خرید برای ۵۰۰ مانتو به کارگاه دوخت می‌زند. اودو حواله‌ی پارچه و درخواست خرید زیپ و دکمه را می‌سازد و او درخواست را جدا از صفحه‌ی درخواست‌های پیشنهاد قیمت تأیید می‌کند. وقتی مانتوها برگشتند، رسید را تأیید می‌کند و تاریخچه‌ی جابه‌جایی‌ها نشان می‌دهد چقدر پارچه مصرف شده است. حسابدار هر ماه مانده‌ی پارچه‌ی نزد کارگاه را با شمارش کارگاه تطبیق می‌دهد و درباره‌ی مالیات کارمزد از مشاور مالیاتی‌اش نظر گرفته است.

پرسش‌های رایج درباره‌ی پیمانکاری فرعی در اودو