در این آموزش یاد می‌گیرید
- نقطهی کنترل کیفیت بسازید و بگویید بازرسی کی، برای چه و چند بار انجام شود
- انواع بازرسی، از قبول/رد و اندازه‌گیری تا عکس و دستورالعمل، را بشناسید
- بازرسی را روی رسید کالا، حواله و دستور تولید انجام دهید و کالای مردود را به محل مردودی بفرستید
- هشدار کیفیت بسازید و با اقدام اصلاحی و پیشگیرانه پیگیری کنید
- نرخ کیفیت تأمینکننده را ببینید و بدانید کیفیت اودو در ایران به چه بومی‌سازی‌ای نیاز دارد
پیش‌نیاز
اپ کیفیت (Quality) نصب باشد، به‌علاوه‌ی اپی که بازرسی روی آن انجام میشود: انبار برای رسید و حواله، تولید برای دستور تولید. برای نرخ کیفیت تأمینکننده اپ خرید هم لازم است و کاربر دست‌کم دسترسی «کیفیت / کاربر» (Quality / User) می‌خواهد. طبق صفحهی مقایسهی ویرایشهای اودو، اپ کیفیت فقط در ویرایش اینترپرایز است؛ فرق ویرایش‌ها را در راهنمای اودو کامیونیتی یا اینترپرایز ببینید.
تازه‌های اودو ۲۰ در کیفیت
- نرخ کیفیت تأمینکننده: عملکرد کیفی هر فروشنده بر پایهی بازرسیهای کیفیت روی کالاهای او دیده میشود.
- کاربر مدیر کیفیت می‌تواند انتقال انبار را بدون انجام بازرسیهای کیفیت تأیید کند.
- وقتی بازرسی رد میشود، «محل مردودی» (Failure Location) از خود فرم بازرسی کیفیت انتخاب میشود.
از یادداشتهای رسمی انتشار اودو ۲۰.
کیفیت در اودو؛ چند اصطلاح پایه
اپ کیفیت اودو کیفیت محصول را در سراسر تولید و جابه‌جایی‌های انبار نگه می‌دارد. پیش از شروع، این چند کلمه را با هم یکی کنیم:
- نقطهی کنترل کیفیت (Quality Control Point)
- قاعده‌ای که می‌گوید روی کدام عملیات و کدام محصول، با چه دفعاتی، بازرسی ساخته شود.
- بازرسی کیفیت (Quality Check)
- یک بازرسی دستی که کارمند انجام میدهد و نتیجهاش قبول یا رد است؛ معمولاً نقطهی کنترل آن را خودکار میسازد.
- هشدار کیفیت (Quality Alert)
- گزارش یک ایراد به تیم کیفیت، با علت ریشهای، اقدام اصلاحی و اقدام پیشگیرانه.
- تیم کیفیت (Quality Team)
- گروهی که مسئول نقطههای کنترل، بازرسیها و هشدارهای خودش است.
- محل مردودی (Failure Location)
- مکانی در انبار که کالای ردشده در بازرسی به آن میرود، جدا از موجودی سالم.
نقطهی کنترل کیفیت: کجا، برای چه و چند بار
- به بروید و «جدید» را بزنید. یک عنوان روشن بنویسید.
- در «اعمال بر» (Apply to) بگویید نقطه برای محصولات است یا دسته‌های محصول. اگر فیلد محصولات یا دسته‌ها خالی بماند، بازرسی برای همه ساخته میشود.
- در «عملیات» (Operations) دست‌کم یک عملیات را انتخاب کنید؛ مثلاً رسید (Receipts) یا تولید (Manufacturing). اگر تولید را بزنید، فیلد «عملیات دستور کار» (Work Order Operation) می‌آید تا بازرسی برای یک مرحله‌ی خاص، مثلاً مونتاژ، ساخته شود.
- شرکت، و اگر یک نفر مسئول است، «مسئول» (Responsible) را بگذارید.
- در «کنترل بر اساس» (Control per) بگویید هر بازرسی برای کل عملیات باشد (Operation)، برای هر محصول یکتای آن (Product)، یا برای درصدی از مقدار (در فرم Lot یا Quantity)؛ در حالت آخر درصد را در «آزمون ٪ محصولات» بنویسید. پیش‌فرض ۱۰۰ است.
- در حالت مقداری، «دفعات کنترل» (Control Frequency) را انتخاب کنید: همیشه (All)، تصادفی با درصد (Randomly)، دوره‌ای با روز، هفته یا ماه (Periodically)، یا فقط با درخواست (On-demand).
- نوع بازرسی (Type) و تیم کیفیت را انتخاب کنید.
- در زبانه‌ی دستورالعمل بنویسید بازرسی چطور انجام شود و در زبانه‌ی «پیام در صورت رد» (Message If Failure) بنویسید اگر رد شد چه کنند؛ مثلاً هشدار کیفیت بسازند. زبانه‌ی یادداشت‌ها به کارمند بازرس نشان داده نمی‌شود.
مثال مستندات: با «کنترل بر اساس محصول»، حواله‌ای با یک میز و چهار صندلی دو بازرسی میسازد، چون دو محصول یکتا دارد.
زبانه‌ی پیوست (Attachment) فقط وقتی دیده میشود که عملیات تولید و یک عملیات دستور کار انتخاب شده باشد. برای بازرسی رسید، مرجع و معیار را در خود دستورالعمل بنویسید.
هر گامی که در دستورالعمل فهرست مواد می‌نویسید، اودو در اپ کیفیت به‌صورت نقطهی کنترل از نوع «دستورالعمل» ذخیره میکند. برای کنترل کیفیت واقعی از همین نوع استفاده نکنید؛ مستندات اودو می‌گوید نوع‌های دیگر، مثل قبول/رد یا اندازه‌گیری، مؤثرترند.
انواع بازرسی کیفیت
| نوع | بازرس چه میکند |
|---|---|
| دستورالعمل (Instructions) | طبق متن دستورالعمل کار را انجام و تأیید میکند |
| گرفتن عکس (Take a Picture) | عکس محصول را برای بررسی بعدی تیم کیفیت بارگذاری میکند |
| ثبت مواد مصرفی (Register Consumed Materials) | مقدار مواد مصرف‌شده در عملیات تولید را تأیید میکند |
| ثبت تولید (Register Production) | مقدار ساخته‌شده در عملیات تولید را تأیید میکند |
| چاپ برچسب (Print label) | برچسب را دانلود و چاپ میکند و روی محصول یا بسته می‌زند |
| قبول/رد (Pass - Fail) | محصول را با یک معیار نوشته‌شده می‌سنجد و قبول یا رد می‌زند |
| اندازه‌گیری (Measure) | یک اندازه ثبت میکند که باید در بازه‌ی رواداری مقدار استاندارد باشد |
| کاربرگ و صفحه‌گسترده (Worksheet / Spreadsheet) | یک کاربرگ یا صفحه‌گسترده‌ی تعاملی را پر میکند |
بازرسی اندازه‌گیری
با انتخاب نوع اندازه‌گیری، دو فیلد می‌آید: «مقدار استاندارد» (Norm) با یک خانه برای عدد و یک خانه برای واحد، و «رواداری» (Tolerance) با «از» و «تا». اگر عدد ثبت‌شده بیرون بازه باشد، پنجره‌ی «بازرسی رد شد» با متن پیام در صورت رد باز میشود و دو دکمه دارد: «اصلاح اندازه» (Correct Measure) اگر عدد اشتباه وارد شده، و «تأیید اندازه» (Confirm Measure) که بازرسی را رد میکند.
بازرسی عکس و کاربرگ
اگر اپ نگهداری نصب باشد، برای نوع عکس فیلد «دستگاه» (Device) می‌آید تا بگویید عکس با کدام دستگاه گرفته شود. برای کاربرگ و صفحه‌گسترده باید قالب انتخاب کنید؛ قالب تازه را در بسازید.
بازرسی کالای ورودی و حواله‌ها
وقتی نقطهی کنترلی روی رسید یا حواله باشد، بازرسی روی همان سند انبار ظاهر میشود و انباردار پیش از تأیید باید آن را انجام دهد.
- در اپ انبار، روی کارت نوع عملیات (مثلاً رسیدها) دکمهی «برای انجام» را بزنید و سند را باز کنید.
- بالای سند دکمهی بنفش «بازرسیهای کیفیت» (Quality Checks) را بزنید. پنجره‌ای با همه‌ی بازرسیهای لازم همان سند باز میشود.
- دستور هر بازرسی را انجام دهید. در قبول/رد، «قبول» (Pass) یا «رد» (Fail) را بزنید و در بقیه‌ی نوع‌ها «تأیید» (Validate).
- بعد از بازرسیها، رسید را مثل همیشه تأیید کنید.
کالای مردود را جدا کنید: محل مردودی
- در ، بخش انبار، «مکانهای نگهداری» (Storage Locations) را روشن کنید.
- روی نقطهی کنترل، «کنترل بر اساس» را روی گزینه‌ی مقداری بگذارید تا فیلد «محل‌های مردودی» (Failure Locations) بیاید. یک یا چند مکان انتخاب کنید یا با نوشتن نام، مکان تازه بسازید؛ مثلاً «انبار مردودی».
- روی رسید، در پنجره‌ی بازرسی «رد» را بزنید. در پنجره‌ی بعد «مقدار رد شده» (Quantity Failed) و محل مردودی را بنویسید و «تأیید» را بزنید. در اودو ۲۰ محل مردودی از خود فرم بازرسی هم انتخاب میشود.
- رسید را تأیید کنید. مقدار رد شده به محل مردودی و بقیه به مکان معمول خودش میرود.
موجودی محل مردودی را در ، با دکمهی هوشمند «موجودی فعلی» (Current Stock) همان مکان ببینید. اگر رسید سه‌مرحله‌ای با مکان کنترل کیفیت می‌خواهید، آن را در انبارداری اودو ببینید.
بازرسی یک‌باره را دستی هم میشود ساخت: روی همان سند انبار از منوی چرخ‌دنده «بازرسی کیفیت» (Quality Check) را بزنید؛ کنترل بر اساس، محصول و سند خودشان پر می‌شوند. یا در «جدید» را بزنید و سند انبار یا دستور تولید را انتخاب کنید.
کنترل کیفیت در تولید و کف کارگاه
در تولید، بازرسی دو جا می‌نشیند: روی کل دستور تولید، یا روی یک دستور کار مشخص.
- روی دستور تولید: نقطهی کنترل با عملیات تولید و بدون عملیات دستور کار. دکمهی «بازرسیهای کیفیت» بالای دستور تولید می‌آید و در کف کارگاه، به‌جای «بستن تولید» روی کارت دستور تولید دکمهی «بازرسیهای کیفیت» دیده میشود تا اول بازرسی انجام شود.
- روی یک دستور کار: نقطهی کنترل با یک عملیات دستور کار. بازرسی گامی از کارت آن دستور کار در کف کارگاه میشود و باید همان‌جا انجام شود. تیک کنار گام، بازرسی را خودکار «قبول» میکند.
آماده کردن فهرست مواد، دستور تولید و کف کارگاه در تولید در اودو آمده است.
بازرسی دستی برای یک عملیات دستور کار ساخته نمی‌شود؛ این بازرسیها فقط از نقطهی کنترل می‌آیند. اگر بازرسی مرحله‌ی مونتاژ لازم است، نقطهی کنترلش را بسازید.
هشدار کیفیت و پیگیری ایراد
هشدار کیفیت (Quality Alert) را از چهار جا میشود ساخت:
- در با «جدید».
- با دکمهی «هشدار کیفیت» بالای دستور تولید؛ فقط اگر برای آن دستور تولید بازرسی خواسته شده باشد.
- با همان دکمه روی سند انبار؛ اگر دکمه نیست، از منوی چرخ‌دنده گزینه‌ی «هشدار کیفیت» را بزنید.
- در کف کارگاه، از منوی سه‌نقطه‌ی کارت دستور کار، «ساختن هشدار کیفیت»؛ محصول و مرکز کار خودشان پر می‌شوند.
- یک عنوان کوتاه بنویسید و اگر هشدار درباره‌ی یک محصول، مرکز کار یا سند انبار است، آن را انتخاب کنید.
- تیم کیفیت، مسئول، برچسب‌ها و اگر معلوم است «علت ریشهای» (Root Cause) را بگذارید. اولویت را با یک تا سه ستاره بدهید؛ پراولویت‌ها بالای کانبان می‌آیند.
- در زبانه‌ها شرح ایراد، «اقدامهای اصلاحی» (Corrective Actions) و «اقدامهای پیشگیرانه» (Preventive Actions) را بنویسید. در زبانه‌ی متفرقه فروشنده‌ی کالا و تاریخ واگذاری به تیم را ثبت کنید.
هشدارها به‌طور پیش‌فرض در نمای کانبان و بر اساس مرحله‌ی بررسی چیده می‌شوند؛ برای جابه‌جایی مرحله، کارت را بکشید و رها کنید.
نرخ کیفیت تأمینکننده و گزارش بازرسیها
نرخ کیفیت (Quality Rate) درصد بازرسیهای قبولشده روی کالاهای ورودی یک فروشنده است. سه جا دیده میشود:
- روی فرم فروشنده در ، با دکمهی هوشمند «نرخ کیفیت».
- روی درخواست پیش‌فاکتور یا سفارش خرید، با همان دکمه.
- روی نقطهی کنترل با عملیات رسید، با دکمهی هوشمند «تأمین‌کنندگان» (Suppliers) که نرخ هر فروشنده را جدا نشان میدهد.
هر دکمه گزارش «تحلیل بازرسی کیفیت» (Quality Check Analysis) را باز میکند: نمودار میله‌ای نرخ کیفیت هر محصول در ۱۲ ماه گذشته، که نما، شاخص، فیلتر و گروه‌بندی‌اش را میشود عوض کرد. مثال مستندات: سه بازرسی قبول از هفت بازرسی یعنی نرخ ۴۳٪.
اگر دکمهی نرخ کیفیت دیده نمی‌شود، هنوز هیچ بازرسی‌ای روی کالای ورودی آن فروشنده انجام نشده است. آموزش سفارش خرید را در آموزش خرید اودو ببینید.
بومی‌سازی کیفیت اودو برای ایران
خود کنترل کیفیت کمتر از حسابداری به بومی‌سازی نیاز دارد، ولی تاریخ، زبان و استانداردها در ایران کار خودشان را می‌خواهند. فهرست کامل بومی‌سازی ماژول‌ها در راهنمای بومی‌سازی اودو آمده است؛ این‌ها مخصوص کیفیت است:
- استاندارد ملی ایران: اگر محصول یا ماده‌ی اولیه‌تان با یک استاندارد ملی ایران (ISIRI) سنجیده میشود، شماره‌ی استاندارد و بند مربوط را در دستورالعمل نقطهی کنترل بنویسید و برای بازرسی دستور کار، فایل PDF آن را در زبانه‌ی پیوست بگذارید تا بازرس همان لحظه ببیند. حد استاندارد را هم در مقدار استاندارد و رواداری بازرسی اندازه‌گیری بنویسید، نه فقط در متن.
- واحد اندازه: واحد مقدار استاندارد یک خانه‌ی متنی است؛ همان واحدی را بنویسید که ابزار اندازه‌گیری نشان میدهد (میلی‌متر، گرم، درصد رطوبت) و در همه‌ی نقطه‌ها یکدست نگه دارید.
- تاریخ شمسی: در اودوی خام تاریخ بازرسیها، تاریخ واگذاری هشدار و بازه‌ی ۱۲ ماهه‌ی نرخ کیفیت میلادی‌اند و کنترل دوره‌ای «ماهانه» با ماه میلادی حساب میشود. در اودوی بومی‌شده‌ی وستا تقویم شمسی در همه‌ی ماژول‌ها هست (توضیح در تقویم شمسی در اودو).
- متن فارسی برای بازرس: دستورالعمل و پیام در صورت رد را فارسی و کوتاه بنویسید؛ بازرس معمولاً روی تبلت انبار یا کف کارگاه کار میکند. در اودوی بومی‌شده‌ی وستا رابط فارسی و راست‌چین است.
- ارزیابی تأمینکننده: نرخ کیفیت فروشنده پایهی خوبی برای ارزیابی دوره‌ای تأمین‌کنندگان است؛ اگر فرم ارزیابی شما شاخص‌های دیگری هم دارد، آن‌ها را کنار همین عدد نگه دارید.
- برچسب چاپی: برچسبی که با بازرسی «چاپ برچسب» زده میشود، فونت فارسی و تاریخ شمسی می‌خواهد (چاپ فارسی در اودو).
خود اودو رایگان است و وستا سورس‌کد را به شما میدهد؛ نصب اودو و ماژول‌های پایهی نسخه‌ی بومی‌شده هم رایگان است و هزینه بر اساس نفر-ساعت کار حساب میشود. اودو به نرم‌افزارهای فعلی شما هم وصل میشود؛ جزئیات در اودو فارسی وستا.
یک مثال ایرانی
یک قطعه‌ساز خودرو در تبریز را در نظر بگیرید که میل‌لنگ نیمه‌ساخته از دو تأمینکننده می‌خرد. روی رسیدها یک نقطهی کنترل از نوع اندازه‌گیری دارد: قطر محور با مقدار استاندارد ۲۰ میلی‌متر و رواداری ۱۹٫۹۵ تا ۲۰٫۰۵، کنترل مقداری با آزمون ۱۰٪ و دفعات تصادفی. شماره‌ی استاندارد مرجع در دستورالعمل آمده و محل مردودی «انبار مردودی» است.
در یک بار، دو قطعه از ده قطعه‌ی نمونه بیرون بازه‌اند. انباردار «تأیید اندازه» را می‌زند، مقدار رد شده را به انبار مردودی می‌فرستد و هشدار کیفیتی با نام فروشنده و علت ریشهای «ابزار فرسوده» میسازد؛ مدیر کیفیت اقدام پیشگیرانه را با تأمینکننده هماهنگ میکند. در خط مونتاژ، یک بازرسی قبول/رد روی دستور کار «آب‌بندی» در کف کارگاه نشسته است. آخر فصل، مدیر خرید روی فرم دو فروشنده نرخ کیفیتشان را مقایسه میکند و سهم سفارش را بر همان پایه تقسیم میکند.
پرسش‌های رایج درباره‌ی کنترل کیفیت در اودو
کنترل کیفیت در اودو چطور تنظیم میشود؟
اپ کیفیت را نصب کنید و در کیفیت ‣ کنترل کیفیت ‣ نقطههای کنترل یک نقطهی کنترل بسازید: محصول یا دسته، عملیات (مثلاً رسید یا تولید)، کنترل بر اساس عملیات، محصول یا مقدار، دفعات کنترل و نوع بازرسی. از آن به بعد اودو بازرسی را خودش روی همان اسناد میسازد.
ماژول کیفیت اودو در نسخه کامیونیتی هست؟
نه. طبق صفحهی مقایسهی ویرایشهای اودو، اپ کیفیت (Quality) فقط در ویرایش اینترپرایز است.
کالای مردود در کنترل کیفیت اودو کجا میرود؟
اگر مکانهای نگهداری روشن باشد و روی نقطهی کنترل محل مردودی تعریف کنید، هنگام رد بازرسی مقدار رد شده و محل مردودی را انتخاب میکنید و با تأیید رسید، کالای مردود به آن مکان و بقیه به مکان معمول میرود.
چطور کیفیت تأمینکننده را در اودو ببینیم؟
با دکمهی هوشمند «نرخ کیفیت» روی فرم فروشنده یا سفارش خرید. این دکمه درصد بازرسیهای قبولشده روی کالاهای ورودی آن فروشنده را نشان میدهد و گزارش تحلیل بازرسی کیفیت را برای ۱۲ ماه گذشته باز میکند. اپهای کیفیت و خرید هر دو لازماند.
فرق بازرسی کیفیت و هشدار کیفیت در اودو چیست؟
بازرسی کیفیت یک آزمون روی محصول است که نتیجهاش قبول یا رد است و معمولاً خودکار از نقطهی کنترل ساخته میشود. هشدار کیفیت گزارش یک ایراد به تیم کیفیت است، با علت ریشهای و اقدامهای اصلاحی و پیشگیرانه، و در کانبان مرحلهبهمرحله پیگیری میشود.
کیفیت اودو ۲۰ چه چیز تازهای دارد؟
طبق یادداشتهای انتشار اودو ۲۰: نرخ کیفیت تأمینکننده بر پایهی بازرسیها، امکان تأیید انتقال انبار بدون بازرسی برای مدیر کیفیت، و انتخاب محل مردودی از خود فرم بازرسی وقتی بازرسی رد میشود.
منبع و مجوز
ترجمه، ویرایش و بومی‌سازی غیررسمی وستا از مستندات Odoo 20؛ تغییرات: ترجمه‌ی فارسی، مثال‌ها و بخش بومی‌سازی برای ایران. این صفحه مانند منبع با مجوز CC BY-SA 4.0 منتشر میشود. Odoo نشان تجاری Odoo S.A. است و این صفحه وابسته به آن نیست. صفحهی اصلی: کیفیت در مستندات Odoo 20 · متن مجوز
- Odoo 20 documentation: Quality
- Odoo 20: Quality control points
- Odoo 20: Quality checks
- Odoo 20: Quality alerts
- Odoo 20: Failure locations
- Odoo 20: Quality rate
- Odoo 20: Pass - Fail quality check
- Odoo 20: Measure quality check
- Odoo 20: Instructions quality check
- Odoo 20: Take a Picture quality check
- Odoo 20: Bill of materials (instructions as quality points)
- Odoo 20: Shop Floor overview
- Odoo Editions (Community vs Enterprise)
- Odoo 20 release notes