بسته بندی در اودو ۲۰: بسته‌بندی کالا، بسته، نوع بسته و پالت

واحد، بسته‌بندی یا بسته: کدام برای چه کاری

مستندات اودو ۲۰ سه ابزار را کنار هم می‌گذارد. در این آموزش واژه‌ها ثابت‌اند:

واحد اندازه‌گیری (Unit of Measure)

مقدار استاندارد مثل کیلوگرم یا متر. اودو بین واحد فروشنده یا مشتری و واحد ذخیره‌شده‌ی کالا تبدیل می‌کند.

بسته‌بندی (Packaging)

ظرف یک‌بارمصرفی با تعداد ثابت از یک کالا، مثل شل ۶تایی یا کارتن ۲۴تایی. برای هر محصول جدا تعریف می‌شود.

بسته (Package)

ظرف فیزیکی‌ای که یک یا چند کالا، حتی کالاهای مختلف، در آن است و خودش مکان و محتوا دارد، مثل یک جعبه یا یک پالت مشخص.

نوع بسته (Package Type)

قالب بسته‌ها با ابعاد، وزن خالی و حداکثر وزن؛ بیشتر برای محاسبه‌ی هزینه‌ی ارسال با وزن واقعی.

سه مثال از خود مستندات

• پالت ۹۶تایی صابون: پالت بارکد لازم دارد و با دریافتش باید ۹۶ قالب صابون شمرده شود؛ مستندات بسته‌بندی را انتخاب کرده است. ولی اودو فقط جمع مقدار را نگه می‌دارد، نه تعداد پالت‌ها، و بارکد مال نوع بسته‌بندی است، نه پالت شماره‌ی ۱ یا ۲.
• اسکن ظرف و دیدن محتوا: کاربری که می‌خواهد با اسکن یک ظرف در اپ بارکد محتوایش را ببیند، باید از بسته استفاده کند.
• چند واحد برای یک کالا: میوه به تن خریده، آبمیوه به کیلو نگه‌داری و نمونه‌ها به گرم؛ واحد اندازه‌گیری با یک راه دستی (جدا کردن واحدها با سری ساخت) که خود مستندات می‌گوید وقت‌گیر و خطاپذیر است.

بسته‌بندی کالا (Packaging): کارتن و شل

1. در انبار ‣ پیکربندی ‣ تنظیمات Inventory ‣ Configuration ‣ Settings، بخش محصولات (Products)، «واحدهای اندازه‌گیری و بسته‌بندی‌ها» (Units of Measure & Packagings) را روشن و ذخیره کنید.
2. بسته‌بندی فروش: محصول را در انبار ‣ محصولات ‣ محصولات Inventory ‣ Products ‣ Products باز کنید. در زبانه‌ی «فروش» (Sales)، بخش «فروش بیشتر و مکمل» (Upsell & Cross-Sell)، در فیلد «بسته‌بندی‌ها» (Packagings) بسته‌بندی موجود را انتخاب کنید یا با «ایجاد و ویرایش» (Create and edit) بسازید.
3. در پنجره‌ی ساخت، این‌ها را پر کنید: «نام واحد» (Unit Name، اجباری؛ همان نامی که روی سفارش فروش و خرید دیده می‌شود)، «مقدار» (Quantity، اجباری)، «واحد مرجع» (Reference Unit، اجباری)، «نوع بسته» (Package Type) برای ابعاد و حدود، و «بارکدها» (Barcodes) اگر با اپ بارکد کار می‌کنید.
4. بسته‌بندی خرید: در زبانه‌ی «خرید» (Purchase) یک فروشنده اضافه کنید و فیلد «واحد» (Unit) همان ردیف را روی بسته‌بندی خرید بگذارید، یا با «ایجاد و ویرایش» بسازید. مثال مستندات: «۶تایی» با مقدار ۶ و واحد مرجع «عدد».

طبق مستندات، بسته‌بندی مخصوص هر محصول است، نه عمومی؛ شل ۶تایی نوشابه را باید روی خود همان نوشابه تعریف کرد. همه‌ی بسته‌بندی‌های همه‌ی کالاها در انبار ‣ پیکربندی ‣ واحدها و بسته‌بندی‌ها Inventory ‣ Configuration ‣ Units & Packagings هستند و از همین‌جا هم با «جدید» ساخته می‌شوند.

بارکد بسته‌بندی

روی فرم محصول، پیوند «بارکدها» زیر فیلد بسته‌بندی‌ها، یا روی فرم بسته‌بندی دکمه‌ی هوشمند «بارکدهای بسته‌بندی» (Packaging Barcodes)، صفحه‌ای با سه ستون باز می‌کند: «محصول» (و گونه، اگر هست)، «بارکد» و «واحد»، یعنی بسته‌بندی‌ای که قبلاً در زبانه‌ی فروش محصول تعریف شده است. طبق مستندات، با اسکن بارکد بسته‌بندی هنگام دریافت، تعداد واحدهای داخلش خودکار به شمارش کالا اضافه می‌شود.

استفاده در سفارش فروش

هنگام ساختن سفارش فروش، بسته‌بندی را برای کالا انتخاب کنید؛ در ستون «واحد» سفارش دیده می‌شود. مثال مستندات: ۱۸ قوطی نوشابه با سه بسته‌بندی ۶تایی.

رزرو بسته‌بندی کامل یا بخشی

روی فرم دسته‌ی محصول، بخش لجستیک، فیلد «رزرو بسته‌بندی‌ها» (Reserve Packagings) دو حالت دارد: «فقط بسته‌بندی کامل رزرو شود» (Reserve Only Full Packagings) و «بسته‌بندی بخشی هم رزرو شود» (Reserve Partial Packagings). مثال مستندات: کالا در بسته‌بندی ۱۲تایی است، سفارش دو بسته‌بندی می‌خواهد و ۲۲ عدد موجود است. با حالت اول فقط ۱۲ عدد رزرو می‌شود و با حالت دوم هر ۲۲ عدد، تا بخش موجود زودتر ارسال شود.

بسته (Package) در اودو: گذاشتن کالا در بسته

بسته طبق مستندات برای سه کار است: جابه‌جا کردن گروهی کالا، ارسال به مشتری با نوع بسته‌ای که با اندازه و وزن مجاز شرکت حمل جور است، و نگه‌داری کالای فله. بسته‌ها بیشتر در خروج سه‌مرحله‌ای دیده می‌شوند، ولی در هر گردشی با کالای تعدادی، سری‌دار یا سریال‌دار به کار می‌روند.

1. در انبار ‣ پیکربندی ‣ تنظیمات Inventory ‣ Configuration ‣ Settings، بخش عملیات (Operations)، «بسته‌ها» (Packages) را روشن و ذخیره کنید.
2. با جزئیات: روی هر انتقال (رسید، حواله و غیره) در زبانه‌ی عملیات پیوند «جزئیات» (Details) ردیف کالا را بزنید. در پنجره‌ی «عملیات تفصیلی» «بسته‌ی مقصد» (Destination Package) را بگذارید؛ بسته‌ی موجود را انتخاب کنید یا نام تازه‌ای بنویسید و «ایجاد» را بزنید. برای تقسیم در چند بسته، «افزودن سطر» را بزنید و مقدار هر بسته را در ستون «مقدار» بنویسید. در پایان «ذخیره».
3. با گذاشتن در بسته: دکمه‌ی «گذاشتن در بسته» (Put in Pack) روی هر انتقال، یک بسته‌ی تازه می‌سازد و همه‌ی کالاهای انتقال را در آن می‌گذارد. این دکمه فقط با روشن بودن تنظیم «بسته‌ها» دیده می‌شود.

جابه‌جایی کل بسته

اگر می‌خواهید با جابه‌جا شدن بسته، مکان کالاهای داخلش هم خودکار عوض شود، در انبار ‣ پیکربندی ‣ انواع عملیات Inventory ‣ Configuration ‣ Operations Types نوع عملیات را باز کنید و در زبانه‌ی «اپ بارکد» (Barcode App) گزینه‌ی «جابه‌جایی کل بسته‌ها» (Move Entire Packages) را بزنید. شاید لازم باشد این را برای چند نوع عملیات تنظیم کنید.

دیدن بسته‌ها

همه‌ی بسته‌ها در انبار ‣ محصولات ‣ بسته‌ها Inventory ‣ Products ‣ Packages هستند. فرم هر بسته این‌ها را دارد: «مرجع بسته» (اجباری)، «نوع بسته»، «مکان» فعلی، «ظرف» (Container) اگر خود بسته داخل بسته‌ی دیگری است، «وزن ارسال» (Shipping Weight) که بعد از وزن کردن با ترازو وارد می‌شود، «شرکت» و «تاریخ بسته»؛ و زیرشان بخش «محتوا» (Content).

نوع بسته: ابعاد، وزن و کاربرد

نوع بسته را در انبار ‣ پیکربندی ‣ انواع بسته Inventory ‣ Configuration ‣ Package Types با «جدید» بسازید. طبق مستندات این امکان بیشتر برای حساب کردن وزن بسته و هزینه‌ی ارسال است؛ محاسبه‌ی هزینه‌ی ارسال در ارسال کالا در اودو آمده است.

زبانه‌ی پیکربندی

«بارکد» برای شناختن نوع بسته با اسکن، «پیشوند شماره» (Sequence prefix) برای نام بسته‌های تازه، «مسیرها» (Routes) که این نوع در آن‌ها مجاز است، «شرکت» (خالی یعنی همه‌ی شرکت‌ها)، «کاربرد بسته» (Package Use)، «شرکت حمل» (Carrier) و «کد شرکت حمل» (Carrier Code).

زبانه‌ی ابعاد

«اندازه» به میلی‌متر (طول، عرض، ارتفاع)، «وزن» بسته‌ی خالی (مثلاً کارتن یا پالت خالی) و «حداکثر وزن» مجاز ارسال.

زبانه‌ی ظرفیت

فقط با روشن بودن «مسیرهای چندمرحله‌ای»؛ با «افزودن سطر» یک «دسته‌ی انبارش» (Storage Category) و مقدار تعیین می‌شود.

اودو وزن بسته را از جمع وزن بسته‌ی خالی و وزن کالاها حساب می‌کند؛ وزن هر کالا در فیلد «وزن» زبانه‌ی انبار فرم محصول است. پس اگر وزن کالاها خالی باشد، وزن بسته فقط وزن کارتن خالی است.

کاربرد بسته: یک‌بارمصرف یا قابل استفاده‌ی مجدد

فیلد «کاربرد بسته» فقط وقتی دیده می‌شود که هم «بسته‌ها» و هم «انتقال‌های دسته‌ای، موجی و خوشه‌ای» در تنظیمات روشن باشند. پیش‌فرضش «جعبه‌ی یک‌بارمصرف» (Disposable Box) است، برای بسته‌ای که به مشتری فرستاده می‌شود. «جعبه‌ی قابل استفاده‌ی مجدد» (Reusable Box) برای جعبه‌هایی است که فقط داخل انبار کالا جابه‌جا می‌کنند؛ مستندات می‌گوید این را فقط برای بسته‌های برداشت خوشه‌ای عوض کنید (روش در برداشت گروهی در اودو).

بسته در بسته: کارتن روی پالت

در انبارهای پیچیده‌تر گاهی باید گروهی از ظرف‌ها را با هم جابه‌جا کرد، مثلاً چند کارتن روی یک پالت. اودو ۲۰ این را «بسته در بسته» (Pack-in-pack) می‌نامد: پالت با یک اسکن جابه‌جا می‌شود و ساختار داخلش هم دیده می‌ماند.

1. در تنظیمات انبار «بسته‌ها» را روشن و ذخیره کنید.
2. در انبار ‣ پیکربندی ‣ انواع عملیات Inventory ‣ Configuration ‣ Operation Types هر نوع عملیاتی که بسته در بسته لازم دارد (مثلاً رسیدها) را باز کنید و در بخش «بسته‌ها» گزینه‌ی «تعیین نوع بسته» (Set Package Type) را بزنید.
3. یک نوع بسته برای پالت بسازید و «پیشوند شماره» را مثلاً PAL بگذارید. طبق مثال مستندات، اولین بسته‌ی این نوع PAL0000001 نام می‌گیرد.
4. انتقال را باز کنید. برای هر ردیف کالا پیوند «جزئیات» را بزنید و «ذخیره در» (Store to)، «بسته‌ی مقصد» و «مقدار» را بنویسید؛ جمع مقدار سطرها باید با «درخواست» یکی باشد. یا «گذاشتن در بسته» را بزنید تا همه‌ی کالاهای با مقدار بیشتر از صفر در یک بسته بروند؛ در پنجره «نوع بسته» و «بسته» را بگذارید یا بسته را خالی بگذارید تا تازه ساخته شود.
5. وقتی هر کالا در کارتن خودش است، دوباره «گذاشتن در بسته» را بزنید و «نوع بسته» را پالت بگذارید. فیلد «بسته‌ها» در همه‌ی ردیف‌ها نام پالت را نشان می‌دهد.
6. «تأیید» (Validate) را بزنید تا گردش در موجودی ثبت شود.

دیدن و جدا کردن بسته‌ها

• دکمه‌ی هوشمند «بسته‌ها» بالای فرم انتقال، بسته‌های همان عملیات را نشان می‌دهد؛ به‌طور پیش‌فرض فقط «بسته‌های اصلی» (Main Packages)، یعنی بزرگ‌ترین بسته‌ها. برای دیدن همه، این فیلتر را بردارید.
• برای بیرون آوردن بسته از بسته‌ی مادر، در همان فهرست بسته‌ها را تیک بزنید و «حذف» (Remove) را بزنید.
• در انبار ‣ محصولات ‣ بسته‌ها Inventory ‣ Products ‣ Packages، فرم هر بسته کالاهای داخلش را با بسته‌های فرزندی که در آن‌اند نشان می‌دهد.

کارتن، شل و پالت در انبار ایرانی

از اینجا به بعد پیشنهاد ماست برای نگاشت واژه‌های رایج انبار ایرانی به مفهوم‌های اودو، نه گفته‌ی مستندات. این‌ها فقط مثال‌اند و هر شرکت ممکن است واژه‌ها را کمی متفاوت به کار ببرد:

• بارکد کارتن با بارکد تک‌کالا فرق دارد: اگر روی کارتن تولیدکننده بارکد جدایی چاپ شده، آن را به‌صورت بارکد بسته‌بندی ثبت کنید، نه بارکد محصول؛ وگرنه اسکن کارتن یک عدد می‌شمارد به‌جای ۲۴ عدد.
• وزن را برای باربری کامل کنید: اگر کرایه‌ی حمل با وزن حساب می‌شود، وزن هر کالا و وزن کارتن و پالت خالی را وارد کنید تا وزن بسته درست درآید.
• نام فارسی و یکدست: «نام واحد» بسته‌بندی روی سفارش فروش و خرید دیده می‌شود. یک نام ثابت مثل «کارتن ۲۴تایی» بگذارید، نه «کارتن»، «کارتُن» و «ک۲۴» برای کالاهای مختلف.

یک مثال ایرانی

یک کارخانه‌ی آب معدنی و نوشیدنی در شیراز را در نظر بگیرید. بطری ۱/۵ لیتری با واحد «عدد» در انبار است و دو بسته‌بندی دارد: «شل ۶تایی» برای فروش به سوپرمارکت‌ها و «پالت ۸۴ شل» برای پخش‌کننده‌ها، هر کدام با بارکد جدا. انباردار هنگام شمارش شل را اسکن می‌کند و اودو ۶ عدد ثبت می‌کند. دسته‌ی نوشیدنی‌ها «رزرو بسته‌بندی بخشی» دارد تا اگر سفارشی ۱۰ شل خواست و ۵۷ بطری موجود بود، همان ۵۷ بطری رزرو و ارسال شود.

برای پخش‌کننده‌ی بزرگ، هر پالت شماره‌دار است: نوع بسته‌ی «پالت چوبی» با پیشوند PAL، وزن خالی و حداکثر وزن تعریف شده و روی حواله، شل‌های مخلوط آب و دوغ با «گذاشتن در بسته» روی پالت می‌روند. با وزن پالت خالی و وزن هر بطری که روی کالا ثبت شده، وزن هر پالت برای بارنامه آماده است و با یک اسکن جای پالت در انبار عوض می‌شود.

پرسش‌های رایج درباره‌ی بسته بندی در اودو