در این آموزش یاد می‌گیرید
- بدانید کدام حساب واتساپ با اودو کار میکند و دو مسیر گفت‌وگو چطور شروع می‌شوند
- حساب تجاری، حساب توسعه‌دهنده و اپ Meta را بسازید و به اودو وصل کنید
- وبهوک، شماره‌ی تجاری و توکن دائمی را تنظیم کنید و اپ را زنده کنید
- الگوی پیام با متغیر و دکمه بسازید، برای تأیید بفرستید و همگام کنید
- پیش از شروع، محدودیت‌های حساب Meta و پرداخت از ایران را بسنجید
پیش‌نیاز
طبق مستندات اودو، واتساپ اپی است که فقط در اودو اینترپرایز کار میکند و در کامیونیتی نیست؛ فرق ویرایش‌ها را در راهنمای اودو کامیونیتی یا اینترپرایز ببینید. اپ واتساپ نصب باشد، برای فیلد «اعمال روی» (Applies to) در الگوها دسترسی مدیر داشته باشید، و یک حساب فیس‌بوک شخصی برای ساختن حسابهای Meta لازم است. گفت‌وگوها در اپ گفت‌وگو باز می‌شوند؛ آن را در آموزش گفتگوی داخلی در اودو ببینید.
تازه‌های اودو ۲۰ در واتساپ
- گیرندههای پیشفرض روی الگوهای واتساپ.
- الگوهای پیام تعاملی (Interactive message templates).
- پارامترهای نامدار در الگوهای واتساپ.
- مسدود کردن یک شماره‌ی واتساپ مستقیم از داخل اودو.
- فرایند احراز حساب واتساپ تجاری سادهتر شده است.
- قطعهی (snippet) واتساپ در وب‌سایت: بازدیدکننده با یک کلیک گفت‌وگو با شرکت را شروع میکند.
- پیگیری سبد خرید رهاشده‌ی فروشگاه اینترنتی با پیام واتساپ.
- فرستادن برنامهی شیفت کارمندان با واتساپ، و رسید سفارش خودسفارشی صندوق با واتساپ یا پیامک.
از یادداشتهای رسمی انتشار اودو ۲۰.
واتساپ اودو چه کاری میکند و با کدام حساب
اودو از راه API رسمی واتساپ (WhatsApp Business API) به یک حساب واتساپ تجاری (WABA) وصل میشود. بعد از اتصال، از داخل اودو پیام می‌فرستید و می‌گیرید، و الگوهای تأییدشده با متغیر می‌فرستید؛ مثلاً پیش‌فاکتور از اپ فروش، رسید و فاکتور از صندوق فروش، یا بلیت از اپ رویدادها. از چتر رکوردها هم میشود پیام واتساپ فرستاد، کنار ایمیل و پیامک.
فقط حسابهای WhatsApp Business Platform با اودو کار می‌کنند. واتساپ شخصی و اپ «WhatsApp Business» روی گوشی سازگار نیستند. اگر شماره‌ی فعلی روی اپ گوشی است، طبق راهنمای Meta باید به حساب پلتفرم منتقل شود.
گفت‌وگو از دو راه شروع میشود:
- از طرف شرکت
- شرکت یک الگو برای یک یا چند مشتری می‌فرستد. اگر مشتری تا ۱۵ روز جواب بدهد، پنجره‌ی گفت‌وگو در اپ گفت‌وگو باز میشود.
- از طرف مشتری
- مشتری به شماره‌ی عمومی شرکت پیام می‌دهد و اودو یک گفت‌وگوی گروهی با همه‌ی اپراتورهای مسئول آن کانال واتساپ باز میکند.
مستندات پیشنهاد میکند برای هر واحد (فروش، پشتیبانی، مالی) حساب واتساپ جدا بسازید تا پیام‌ها قاطی نشوند.
ساختن حساب تجاری و اپ در Meta
واتساپ مال Meta است و اتصال اودو یک اتصال API استاندارد است که در Meta ساخته میشود. چهار قدم دارد: حساب تجاری، حساب توسعه‌دهنده، اپ و محصول واتساپ، و آزمون.
- حساب تجاری: در Meta Business Suite «ساخت حساب» را بزنید، نام کسبوکار، نام مدیر و ایمیل کاری را بنویسید و ایمیل را تأیید کنید. حساب فیس‌بوک شخصی شما باید دست‌کم یک ساعت پیش ساخته شده باشد، وگرنه خطا می‌گیرید.
- حساب توسعه‌دهنده: در داشبورد Meta for Developers وارد شوید. حساب توسعه‌دهنده به حساب شخصی بسته است، ولی حساب تجاری نماینده‌ی کسبوکار است و اپ‌ها زیر آن می‌مانند. اگر هر دو به یک حساب شخصی وصل‌اند، از منوی نام حساب به حساب تجاری جابه‌جا شوید.
- ساختن اپ: «My Apps» و بعد «Create App» را بزنید. نام اپ را
Odooبگذارید و ایمیل توسعه‌دهنده را بنویسید. کلمه‌ی WhatsApp یا نام‌های تجاری Meta را در نام نیاورید، چون خطا می‌گیرد. - در «Use cases» گزینه‌ی Others و در نوع اپ «Business» را انتخاب کنید، حساب تجاری را در «Business portfolio» بگذارید و اپ را بسازید.
- در داشبورد اپ، زیر «Add products to your app»، کنار WhatsApp «Set up» را بزنید و حساب تجاری را انتخاب کنید. Meta یک شماره‌ی آزمایشی می‌دهد که فقط به حداکثر پنج گیرنده پیام می‌فرستد.
- در «API setup» تا پنج شماره‌ی واتساپ را به فهرست گیرنده‌ها اضافه و با کد تأیید کنید، و «Send Message» را بزنید تا پیام آزمایشی برسد.
اگر حساب تجاری از تبلیغ در Meta منع شده باشد، اپ را نمیشود ساخت. طبق یادداشت انتشار، فرایند احراز حساب واتساپ تجاری در اودو ۲۰ سادهتر شده است؛ پس ممکن است صفحه‌هایی که می‌بینید با این گام‌ها کمی فرق داشته باشد.
تعریف حساب واتساپ تجاری در اودو
- در اودو به بروید و «جدید» را بزنید.
- در یک زبانه‌ی دیگر، در داشبورد Meta مسیر My Apps ‣ WhatsApp ‣ API Configuration را باز کنید و این مقدارها را در فیلدهای اودو کپی کنید:
| مقدار | در Meta | در اودو |
|---|---|---|
| شماره | Phone number ID | Phone Number ID |
| توکن | Temporary access token | Access Token |
| شناسه‌ی اپ | App ID | App ID |
| شناسه‌ی حساب | WhatsApp Business Account ID | Account ID |
| رمز اپ | App settings ‣ Basic ‣ App secret | App Secret |
در آخر «آزمون اتصال» (Test Connection) را بزنید. اگر همه درست باشد، پیام سبز موفقیت می‌آید و دو مقدار «Callback URL» و «Webhook Verify Token» در بخش «دریافت پیام‌ها» (Receiving Messages) خودکار پر می‌شوند.
تنظیم وبهوک برای دریافت پیام
بدون وبهوک، اودو فقط می‌فرستد و جواب مشتری به آن نمی‌رسد.
- در داشبورد Meta، اپ Odoo را باز کنید و در WhatsApp ‣ API setup، گام «Configure webhooks» را بزنید.
- «Edit» را بزنید. Callback URL اودو را در Callback URL و Webhook Verify Token را در Verify Token بگذارید و «Verify and save» را بزنید.
- در «Webhook fields» دکمه‌ی «Manage» را بزنید و این فیلدها را مشترک (Subscribe) کنید:
account_update،message_template_quality_update،message_template_status_update،messagesوtemplate_category_update.
Callback URL باید یک نشانی کامل و عمومی با https://، دامنه‌ی معتبر و مسیر کامل باشد، چون سرورهای Meta باید بتوانند به آن برسند. اودویی که فقط در شبکه‌ی داخلی شرکت در دسترس است، پیام دریافت نمی‌کند.
شماره‌ی تجاری، توکن دائمی و زنده کردن اپ
افزودن شماره‌ی تجاری
- در WhatsApp ‣ API setup، گام «Add a phone number» را بزنید. نام کسبوکار و سایت یا صفحه‌ی شبکه‌ی اجتماعی را بنویسید و کشور را انتخاب کنید.
- نمایه‌ی تجاری را پر کنید: نام نمایشی، منطقه‌ی زمانی، دسته و در صورت تمایل توضیح.
- شماره را وارد کنید، روش تأیید را پیامک یا تماس بگذارید و کد را وارد کنید.
- طبق مستندات، برای ادامه باید یک روش پرداخت در Meta اضافه کنید؛ این بخشی از سامانه‌ی ضدتقلب Meta است.
اگر وضعیت شماره روی «Pending» ماند، در API Setup یک توکن موقت تازه بسازید و در «Edit previous settings» گزینه‌ی دسترسی به همه‌ی حسابهای فعلی و آینده‌ی واتساپ را بزنید.
توکن دائمی
توکن موقت منقضی میشود و اودو خطای «User Error 190» می‌دهد. در Meta Business Suite به Business settings ‣ Users ‣ System Users بروید، یک کاربر سیستمی بسازید یا انتخاب کنید، اپ Odoo را با کنترل کامل به آن بدهید و «Generate new token» را بزنید. انقضا را ۶۰ روز یا «Never» بگذارید و این مجوزها را بدهید: business_management، whatsapp_business_messaging، whatsapp_business_management و whatsapp_business_manage_events. توکن را در فیلد Access Token حساب واتساپ در اودو جایگزین کنید.
اگر توکن را یک کاربر عادی بسازد، خطای «User Error 100» می‌گیرید؛ کاربر سیستمی باید مدیر باشد. اگر مجوز business_management پیدا نشد، با حسابی که نقش Product Manager یا بالاتر دارد کار کنید و مطمئن شوید نوع اپ Business است.
زنده کردن اپ
تا وقتی «App Mode» روی Development است، اودو فقط به شماره‌های آزمایشی پیام می‌دهد. اول در App Settings ‣ Basic نشانی سیاست حریم خصوصی (Privacy Policy URL) را بگذارید، بعد حالت اپ را Live کنید. Meta ایمیل تأیید می‌فرستد.
ساختن الگوی پیام واتساپ
گفت‌وگو از طرف شرکت با یک الگوی تأییدشده شروع میشود و الگو یعنی پیامی که متنش از پیش آماده و تأییدشده است و هر بار با داده‌ی رکورد پر میشود. الگوها را در می‌بینید. هر الگو سه زبانه دارد: متن (Body)، دکمه‌ها (Buttons) و متغیرها (Variables).
- «جدید» را بزنید، نام و زبان الگو را بنویسید و در «حساب» (Account) حساب واتساپ را انتخاب کنید.
- در «اعمال روی» (Applies to) مدلی را بگذارید که الگو از آن داده می‌گیرد؛ مثلاً سفارش فروش. فیلد «تلفن» (Phone Field) باید همیشه روی فیلد تلفن یا موبایل بماند، وگرنه خطا می‌دهد.
- «دسته» (Category) را درست انتخاب کنید: بازاریابی برای تبلیغ و معرفی، کاربردی (Utility) برای پیام درباره‌ی یک سفارش یا درخواست مشخص، و احراز هویت برای رمز یک‌بارمصرف. دستهی غلط باعث رد شدن الگو در Meta میشود.
- کاربرانی را که اجازه‌ی استفاده از الگو دارند اضافه کنید. اگر بخواهید سربرگ بگذارید: متن، تصویر، ویدیو، سند یا موقعیت مکانی.
- متن پیام را در زبانه‌ی Body بنویسید. جای هر داده‌ی متغیر یک نگهدارنده بگذارید:
{{1}}،{{2}}و به همین ترتیب. - در زبانه‌ی Variables، نوع هر متغیر را «فیلد مدل» (Field of Model) بگذارید و فیلدش را انتخاب کنید؛ مثلاً
{{1}}نام مشتری و{{2}}شماره‌ی فاکتور. برای لینک پرتال مشتری نوع «Portal link» هست. - در زبانه‌ی Buttons در صورت نیاز دکمه بگذارید: پاسخ سریع، بازدید از سایت (با نشانی ثابت، پویا یا ردیابی‌شده) یا تماس با شماره.
- «ارسال برای تأیید» (Submit for Approval) را بزنید. وضعیت الگو «در انتظار» میشود تا Meta تأیید یا رد کند و ایمیلش بیاید.
همگام‌سازی الگوها
بعد از تأیید Meta، الگو باید در اودو همگام شود: حساب را در باز کنید و در بخش «ارسال پیام‌ها» دکمه‌ی «همگام‌سازی الگوها» (Sync Templates) را بزنید. یک الگو را هم میشود از فرم خودش با «Sync Template» همگام کرد. الگوهایی که مستقیم در Meta Business Suite (Account tools ‣ Message templates) ساخته شوند هم با همین کار به اودو می‌آیند.
هر تغییر در متغیرها یعنی الگو باید دوباره برای تأیید برود. اگر در Meta و اودو دو الگو با یک نام باشد، همگام‌سازی خطای «Duplicate template» می‌دهد؛ نام الگوی اودو را عوض کنید و دوباره همگام کنید. اودو از الگوهای نمونه‌ی آماده هم دارد که می‌توانید ویرایش و برای تأیید بفرستید.
طبق یادداشت انتشار، اودو ۲۰ پارامترهای نامدار، گیرندههای پیشفرض و الگوهای تعاملی را هم به الگوها اضافه کرده است؛ مستندات اودو ۲۰ هنوز نگهدارنده‌های شماره‌دار را توضیح می‌دهد.
فرستادن پیام از رکوردها و پیگیری ارسال
الگوی همگام‌شده در اپ‌هایی که مدلش را دارند به کار می‌آید: الگوی روی سفارش فروش برای پیش‌فاکتور، الگوی صندوق برای رسید، الگوی رویداد برای بلیت. پیام واتساپ را از چتر همان رکورد هم می‌فرستید، و هر چه فرستاده و دریافت میشود در تاریخچه‌ی رکورد می‌ماند.
- اگر الگو به چند مخاطب با هم فرستاده نمیشود، گزینه‌ی «چندالگویی» (Multi-Template) را روی الگو روشن کنید.
- برای دیدن پیام‌های ناموفق به بروید و ستون‌های «نوع خطا» (Failure Type) و «دلیل خطا» (Failure Reason) را روشن کنید.
- شماره‌ها را با پیش‌شماره‌ی کشور ثبت کنید تا ارسال درست به گیرنده برسد.
گفت‌وگو با مشتری و اعلان‌ها
گفت‌وگوهای واتساپ در اپ گفت‌وگو می‌نشینند و پیام تازه به‌صورت پنجره‌ی بازشو می‌رسد. اینکه چه کسانی خبردار شوند، روی خود حساب تنظیم میشود: در حساب را باز کنید و در بخش «کنترل» (Control)، فیلد «اطلاع به کاربران» (Notify users) را پر کنید.
- وقتی یکی از کاربران گفت‌وگو را شروع کرد، فقط کاربران همان گفت‌وگو خبردار می‌شوند، نه همه‌ی فهرست.
- اگر آن کاربر ۱۵ روز جواب ندهد، پیام بعدی مشتری دوباره برای همه‌ی کاربران فهرست می‌رود.
- برای آوردن همکار به گفت‌وگو، پنجره‌ی واتساپ را بزرگ کنید یا گفت‌وگو را در اپ گفت‌وگو باز کنید و آیکن «افزودن کاربر» را بزنید.
رفع اشکال‌های رایج
- پیام دریافت نمیشود
- همه‌ی تنظیم‌های وبهوک را دوباره ببینید. مستندات اودو یک راه دیگر هم می‌دهد: در مستندات API واتساپ، درخواست «subscribed_apps» را با توکن دائمی، WABA ID، Callback URL و Verify Token بفرستید.
- User Error 190
- توکن موقت منقضی شده؛ توکن دائمی بسازید.
- User Error 100
- توکن را کاربر عادی ساخته؛ کاربر سیستمی مدیر بسازید.
- Duplicate template
- دو الگو با یک نام؛ نام الگوی اودو را عوض و دوباره همگام کنید.
- احراز کسبوکار
- اگر اپ به سطح پیشرفته‌ی مجوزها نیاز داشته باشد، Meta ممکن است احراز کامل کسبوکار و مدارک رسمی شرکت را بخواهد.
طبق مستندات، سفارشی‌سازی الگوهای واتساپ در حوزه‌ی پشتیبانی اودو نیست.
بومی‌سازی واتساپ اودو برای ایران
واتساپ اودو از معدود اپ‌هایی است که بومی‌سازی‌اش بیشتر به Meta بستگی دارد تا به اودو. فهرست کامل بومی‌سازی ماژول‌ها در راهنمای بومی‌سازی اودو آمده است. پیش از برنامه‌ریزی این‌ها را بررسی کنید؛ هیچ‌کدام را از پیش قطعی فرض نکنید:
- حساب و احراز کسبوکار در Meta: اینکه Meta برای یک کسبوکار ثبت‌شده در ایران حساب تجاری و اپ می‌سازد، و احراز کسبوکار با مدارک ایرانی پذیرفته میشود یا نه، را خودتان در Meta بررسی کنید. برای جنبه‌ی حقوقی کار با یک سرویس خارجی، با مشاور حقوقی مشورت کنید.
- روش پرداخت: مستندات اودو می‌گوید برای اتصال شماره، افزودن روش پرداخت در Meta اجباری است. پیش از شروع بسنجید که چه روش پرداختی در اختیار دارید که Meta بپذیرد.
- شماره‌ی +98: اینکه شماره‌ی ایرانی برای WhatsApp Business Platform پذیرفته و با پیامک یا تماس تأیید میشود را امتحان کنید. شماره‌های مشتریان را هم با پیش‌شماره‌ی +98 ثبت کنید.
- دسترسی شبکه: سرور اودو باید به API واتساپ برسد و Meta باید بتواند به Callback URL شما برسد. اگر اودو روی سرور داخل ایران است، هر دو مسیر را پیش از اعلام به تیم آزمایش کنید.
- الگوی فارسی: متن الگو راست‌به‌چپ است و بین متن فارسی و متغیرهایی مثل شماره‌ی فاکتور یا مبلغ لاتین می‌نشیند؛ پیش‌نمایش را روی گوشی ببینید. زبان فارسی را در فهرست زبان‌های الگوی Meta بررسی کنید. مبلغ را با واحد پولی که روی رکورد است (ریال یا تومان) بفرستید و با تیم یکی کنید.
- رضایت مشتری: قاعده‌های Meta درباره‌ی پیام بازاریابی و رضایت گیرنده را بخوانید و برای پیام‌های تبلیغی به مشتریان ایرانی با مشاور حقوقی مشورت کنید.
- جایگزین: اگر اتصال واتساپ ممکن نشد، برای اطلاع‌رسانی به مشتریان ایرانی معمولاً پیامک با پنل داخلی به کار می‌رود (ارسال پیامک انبوه با اودو).
یک مثال ایرانی
یک شرکت پخش لوازم آشپزخانه در مشهد را در نظر بگیرید که با فروشگاه‌های چند استان کار میکند. پیش از هر کاری، مدیر فروش بررسی میکند که حساب Meta و روش پرداخت برایشان شدنی است و شماره‌ی تجاری تأیید میشود. بعد دو حساب واتساپ در اودو تعریف می‌کنند: «فروش» و «پشتیبانی». روی سفارش فروش یک الگوی کاربردی می‌سازند: «سلام {{1}}، پیش‌فاکتور {{2}} به مبلغ {{3}} آماده است» با دکمه‌ی «دیدن پیش‌فاکتور» که لینک پرتال را باز میکند. وقتی فروشگاهی جواب می‌دهد، گفت‌وگو برای فروشنده‌ی همان سفارش باز میشود و سرپرست فروش فقط وقتی خبردار میشود که جوابی ۱۵ روز بی‌پاسخ مانده باشد. برای فروشگاه‌هایی که واتساپ ندارند، همان یادآوری با پیامک می‌رود.
پرسش‌های رایج درباره‌ی واتساپ در اودو
واتساپ اودو در نسخه‌ی کامیونیتی هست؟
نه. طبق مستندات اودو، اپ واتساپ فقط در اودو اینترپرایز کار میکند و در کامیونیتی نیست.
میشود واتساپ معمولی یا WhatsApp Business گوشی را به اودو وصل کرد؟
نه. فقط حسابهای WhatsApp Business Platform با اودو سازگارند. شمارهای که روی واتساپ شخصی یا اپ WhatsApp Business است باید طبق راهنمای Meta به حساب پلتفرم منتقل شود.
چرا الگوی واتساپ در اودو تأیید نمیشود؟
هر الگو پیش از استفاده باید در Meta تأیید شود. دستهی غلط (بازاریابی، کاربردی یا احراز هویت) یکی از دلیلهای رایج رد شدن است. بعد از هر تغییر در متغیرها، الگو را دوباره برای تأیید بفرستید و بعد از تأیید همگام کنید.
چرا جواب مشتری در اودو نمیآید؟
معمولاً وبهوک درست تنظیم نشده، یا Callback URL عمومی و با https نیست، یا اپ Meta هنوز در حالت Development است. فیلدهای وبهوک را مشترک کنید و اپ را Live کنید.
واتساپ اودو در ایران کار میکند؟
به Meta بستگی دارد: ساختن حساب تجاری، احراز کسبوکار، تأیید شماره و روش پرداخت اجباری در Meta را باید پیش از شروع بررسی کنید. دسترسی سرور اودو به API واتساپ و دسترسی Meta به سرور شما را هم آزمایش کنید.
واتساپ در اودو ۲۰ چه چیز تازهای دارد؟
طبق یادداشتهای انتشار اودو ۲۰: گیرندههای پیشفرض و پارامترهای نامدار در الگوها، الگوهای تعاملی، مسدود کردن شماره از اودو، احراز سادهتر حساب، قطعهی واتساپ در سایت، و پیام واتساپ برای سبد رهاشده، برنامهی شیفت و رسید صندوق.
منبع و مجوز
ترجمه، ویرایش و بومی‌سازی غیررسمی وستا از مستندات Odoo 20؛ تغییرات: ترجمه‌ی فارسی، مثال‌ها و بخش بومی‌سازی برای ایران. این صفحه مانند منبع با مجوز CC BY-SA 4.0 منتشر میشود. Odoo نشان تجاری Odoo S.A. است و این صفحه وابسته به آن نیست. صفحه‌ی اصلی: واتساپ در مستندات Odoo 20 · متن مجوز