هوش مصنوعی در اودو ۲۰: از ایجنت‌ها تا خودکارسازی با هوش مصنوعی

هوش مصنوعی اودو چیست؛ ایجنت، مهارت، ابزار و منبع

هوش مصنوعی اودو (Odoo AI) کمک می‌کند با اطلاعات کار کنید، کارها را انجام دهید و روندها را خودکار کنید. هسته‌ی آن ایجنت‌ها هستند. قبل از شروع، چند واژه را با هم یکی کنیم:

ایجنت (Agent)

دستیار مجازی‌ای که زبان عادی را می‌فهمد، اطلاعات پیدا می‌کند و با ابزارهای اودو کار انجام می‌دهد.

پرامپت سیستمی (System Prompt)

متنی که نقش، هدف و رفتار کلی ایجنت را تعیین می‌کند؛ مثل شرح وظایف او.

مهارت (Skill)

مجموعه‌ای از دستورالعمل‌ها و ابزارها که می‌گوید ایجنت در یک زمینه‌ی مشخص چه کاری، چطور و کی انجام دهد.

ابزار (AI Tool)

کاری که ایجنت واقعاً در اودو انجام می‌دهد؛ مثل ساختن سرنخ یا باز کردن یک نما. ابزارهای موجود به اپ‌های نصب‌شده بستگی دارند.

منبع (Source)

داده‌ای که ایجنت به آن رجوع می‌کند: فایل PDF، لینک وب، سند اپ اسناد یا مقاله‌ی اپ دانش (Knowledge).

دسترسی به هوش مصنوعی از هر جای اودو

• روی آیکن هوش مصنوعی (AI) بالای صفحه بزنید.
• یا با Ctrl + K پالت فرمان را باز کنید، درخواستتان را بنویسید و گزینه‌ی AI را انتخاب کنید.

برای ادامه‌ی گفت‌وگو در اپ گفت‌وگو (Discuss)، روی سربرگ پنجره‌ی گفت‌وگو بزنید و «باز کردن در گفت‌وگو» (Open in Discuss) را انتخاب کنید. هنگام کار، ایجنت پیام‌های میانی نشان می‌دهد، مثل «در حال تحلیل درخواست» یا «در حال بررسی منبع‌ها»، تا بدانید کجای کار است.

مهارت‌های آماده

اپ هوش مصنوعی با این مهارت‌ها نصب می‌شود:

ساختن ایجنت هوش مصنوعی در اودو

پیش از ساختن ایجنت، یک کاربرد روشن در ذهن داشته باشید؛ مثلاً «جواب دادن به پرسش‌های مشتری درباره‌ی شرایط ارسال». نوشتن پرامپت و انتخاب مهارت‌ها با یک هدف مشخص خیلی ساده‌تر است.

1. به اپ هوش مصنوعی AI بروید و «جدید» (New) را بزنید. نام ایجنت (Agent Name) و اگر خواستید یک توضیح کوتاه بنویسید.
2. سبک پاسخ (Response Style) را انتخاب کنید: «استاندارد» (Standard) با لحن متعادل و حرفه‌ای، «دقیق و چندجانبه» (Nuanced)، «کوتاه و خلاق» (Snappy & Creative)، یا «آهسته و دقیق» (Slow & Rigorous) که دقت را بر همه‌چیز مقدم می‌دارد.
3. اگر می‌خواهید ایجنت فقط از روی منبع‌های خودتان جواب دهد، گزینه‌ی «محدود به منبع‌ها» (Restrict to Sources) را بزنید.
4. یک یا چند مهارت (Skills) انتخاب کنید.
5. در «پرامپت سیستمی» (System Prompt) نقش و مسئولیت‌های ایجنت را با جزئیات بنویسید. ایجنت‌های آماده‌ی اودو نمونه‌ی خوبی برای این متن هستند.
6. در زبانه‌ی منبع‌ها (Sources) «افزودن منبع» (Add a source) را بزنید و یکی از این‌ها را انتخاب کنید: بارگذاری فایل، افزودن لینک (هر لینک در یک خط)، افزودن از اپ اسناد، یا افزودن از اپ دانش.
7. صبر کنید وضعیت منبع از «در حال پردازش» (Processing) به «نمایه‌شده» (Indexed) برسد و کلید «فعال» (Active) را روشن کنید.
8. دکمه‌ی «آزمایش» (Test) را بزنید تا در یک پنجره‌ی گفت‌وگو ایجنت را امتحان کنید.

فرستادن فایل در گفت‌وگو

در پنجره‌ی گفت‌وگو روی آیکن «+» و بعد «پیوست فایل» (Attach Files) بزنید. فایل فقط برای همین گفت‌وگو منبع موقت حساب می‌شود، مگر اینکه آن را صریحاً به منبع‌های ایجنت اضافه کنید. مثال مستندات: مدیری رسید یک خرید را پیوست می‌کند و می‌پرسد «هزینه‌ی مطابق این رسید را باز کن»؛ ایجنت رسید را می‌خواند و همان هزینه را در اپ هزینه‌ها باز می‌کند.

پرسیدن درباره‌ی سندی که باز است

در اپ اسناد Documents روی یک سند بزنید تا پیش‌نمایش باز شود، بعد آیکن هوش مصنوعی بالای صفحه را بزنید. در پنجره‌ی «Ask AI» یکی از پرامپت‌های آماده را انتخاب کنید یا سؤال خودتان را بنویسید. جواب‌ها بر پایه‌ی همان فایل و منبع‌های ایجنت است.

پرامپت پیش‌فرض: هوش مصنوعی متناسب با هر مدل

پرامپت پیش‌فرض (Default Prompt) تعیین می‌کند وقتی کاربر از یک مدل مشخص، مثلاً تیکت پشتیبانی یا فاکتور، گفت‌وگو را باز می‌کند، کدام ایجنت بیاید، چه دستورالعملی بگیرد و چه دکمه‌هایی نشان داده شود. وقتی گفت‌وگو از روی یک رکورد باز می‌شود، اودو همه‌ی زمینه‌ی آن رکورد (مقدار فیلدها و فراداده‌ی مرتبط) را به ایجنت می‌دهد.

1. اول ایجنت را بسازید یا تنظیم کنید. اپ هوش مصنوعی چند ایجنت و پرامپت پیش‌فرض آماده دارد که به اپ‌های نصب‌شده بستگی دارند.
2. به هوش مصنوعی ‣ پیکربندی ‣ پرامپت‌های پیش‌فرض AI ‣ Configuration ‣ Default Prompts بروید و «جدید» را بزنید.
3. نام قاعده (Rule Name) را بنویسید و در «وقتی کاربران نیاز دارند به» (When users need to) یک کار انتخاب کنید.
4. در «روی مدل» (On the Model) یک یا چند مدل انتخاب کنید، مثلاً تیکت‌های هلپ‌دسک. اگر خالی بماند، قاعده روی همه‌ی مدل‌ها کار می‌کند.
5. در «فراخواندن ایجنت» (Call the Agent) ایجنت را انتخاب کنید و دستورالعمل‌ها (Instructions) را بنویسید.
6. در زبانه‌ی دکمه‌ها (Buttons) با «افزودن سطر» یک دکمه بسازید: عنوانش روی دکمه دیده می‌شود و «پرامپت» متنی است که با زدن دکمه فرستاده می‌شود؛ مثلاً «خلاصه‌ی این تیکت را در سه خط بنویس».

پس هر گفت‌وگو سه لایه دارد: پرامپت ایجنت می‌گوید ایجنت «کیست»، پرامپت پیش‌فرض می‌گوید در «این مدل» چطور رفتار کند، و پرامپت دکمه می‌گوید «همین حالا» چه کاری انجام دهد.

تازه‌ی اودو ۲۰: در پرامپت‌های پیش‌فرض می‌شود زمینه و مقدارهای پویا گذاشت، و وقتی از ایجنتی می‌خواهید با یک مدل مشخص کار کند، پیشنهاد می‌دهد ایجنت پیش‌فرض همان مدل شود.

هوش مصنوعی در خودکارسازی: اقدام سرور و ایجنت خودکار

هوش مصنوعی در اودو فقط منتظر سؤال شما نمی‌ماند. اقدام سرور هوش مصنوعی (AI server action) وضعیت یک رکورد را می‌سنجد و ابزار مناسب را برای اجرا انتخاب می‌کند. تازه‌ی اودو ۲۰: خود ایجنت‌ها هم با اقدام‌های خودکار و زمان‌بندی‌شده فراخوانده می‌شوند و می‌توانید گفت‌وگوی خودکارسازی را ببینید تا بفهمید ایجنت با هر مورد چه کرد.

مدیر و کارگر

مستندات اودو این را با دو نقش توضیح می‌دهد. اقدام سرور هوش مصنوعی «مدیر» است: رکورد را می‌خواند، پرامپت را تفسیر می‌کند و تصمیم می‌گیرد کدام ابزار با چه آرگومان‌هایی اجرا شود. ابزار «کارگر» است: یک اقدام سرور معمولی که گزینه‌ی «استفاده در هوش مصنوعی» (Use in AI) در زبانه‌ی کاربرد (Usage) آن روشن است و کار واقعی را انجام می‌دهد.

1. یک رکورد اقدام سرور هوش مصنوعی را راه می‌اندازد.
2. پرامپت با زمینه‌ی همان رکورد سنجیده می‌شود.
3. هوش مصنوعی یکی از ابزارهای موجود را انتخاب می‌کند و آرگومان‌های لازم را می‌دهد.
4. ابزار انتخاب‌شده کد پایتون خودش را اجرا می‌کند.

نمونه‌ی آماده‌ی «Auto-sort documents in Inbox» را در تنظیمات ‣ فنی ‣ اقدام‌های سرور Settings ‣ Technical ‣ Server Actions (با حالت توسعه‌دهنده) ببینید. مدل این اقدام «سند» و نوعش «AI» است؛ خودش سندی را جابه‌جا نمی‌کند، فقط تصمیم می‌گیرد کدام ابزار (مثلاً افزودن برچسب، انتقال به پوشه یا ساختن قبض) به کار برود. آرگومان‌هایی که هوش مصنوعی به ابزار می‌دهد باید در زبانه‌ی کاربرد، در فیلد «AI Schema» تعریف شده باشند و نامشان دقیقاً با متغیر کد پایتون یکی باشد.

اگر درست کار نکرد

• فیلد ابزارها خالی است: دست‌کم یک اقدام سرور با «استفاده در هوش مصنوعی» و روی همان مدلِ اقدام هوش مصنوعی لازم است.
• ابزار اجرا شد ولی چیزی عوض نشد: آرگومان لازم خالی بوده، یا کد بدون تغییر خارج شده است.
• ابزار نامنتظره انتخاب شد: پرامپت زمینه‌ی کافی نداشته یا چند ابزار با یک قصد جور درمی‌آمدند.

مرتب‌سازی خودکار اسناد

مرتب‌سازی خودکار (AI Auto-sort) برای هر پوشه‌ی اپ اسناد جداگانه تنظیم می‌شود و به نصب اپ هوش مصنوعی نیاز ندارد؛ کارهایی که در دسترس است به اپ‌های نصب‌شده بستگی دارد (مثلاً ساختن فاکتور به اپ حسابداری نیاز دارد).

1. در اپ اسناد Documents یک پوشه را از درخت سمت چپ انتخاب کنید.
2. آیکن چرخ‌دنده‌ی «اقدام‌ها» (Actions) بالای صفحه را بزنید و «AI Auto-sort» را انتخاب کنید.
3. در پنجره‌ی «می‌خواهید هوش مصنوعی چه کند؟» بنویسید سندها چطور خوانده شوند و بعد چه اتفاقی بیفتد. با تایپ / می‌توانید فیلد یا رکورد را در پرامپت بگذارید.
4. در «هوش مصنوعی چه کارهایی می‌تواند بکند؟» یک یا چند کار انتخاب کنید: انتقال به پوشه‌ی دیگر، افزودن برچسب، ساختن فعالیت یا ساختن رکورد مثل فاکتور و قبض.

امکانات آماده: فیلد، قالب ایمیل، نوشتن، صدا و تصویر

فیلد هوش مصنوعی

فیلد هوش مصنوعی (AI Field) مقدارش را از روی زمینه‌ی رکورد می‌سازد؛ مثلاً توضیح محصول یا خلاصه‌ی یادداشت‌ها. دو راه برای ساختنش هست: در استودیو، گزینه‌ی «AI Field» را روی فرم بکشید؛ یا بدون استودیو، از آیکن «اقدام‌ها» گزینه‌ی «ویرایش ویژگی‌ها» (Edit Properties) را بزنید و تیک AI را بگذارید (فقط روی نمای فرم). بعد نوع فیلد را انتخاب کنید و پرامپت را بنویسید؛ با /field می‌توانید به فیلدهای دیگر رکورد اشاره کنید.

برای به‌روز کردن مقدار، آیکن هوش مصنوعی کنار فیلد را بزنید. یک اقدام زمان‌بندی‌شده هم روزی یک بار فیلدهای متنی و ویژگی هوش مصنوعیِ خالی را پر می‌کند؛ آن را در تنظیمات ‣ فنی ‣ خودکارسازی ‣ اقدام‌های زمان‌بندی‌شده Settings ‣ Technical ‣ Automation ‣ Scheduled Actions با نام «AI Fields: Compute AI fields» پیدا می‌کنید. طبق مستندات، نصب استودیو ممکن است پلن قیمت پایگاه داده را تغییر دهد.

پرامپت در قالب ایمیل

در تنظیمات ‣ فنی ‣ قالب‌های ایمیل Settings ‣ Technical ‣ Email Templates یک قالب را باز کنید، در متن / بزنید و «Prompt» را انتخاب کنید. پرامپت هنگام ارسال، با زمینه‌ی همان رکورد اجرا می‌شود و در ارسال گروهی برای هر رکورد جداگانه. کاربردهای مستندات: پیگیری فروش بر اساس مرحله‌ی فرصت، ایمیل‌های استخدام و جذب، و گزارش پیشرفت پروژه.

نوشتن و بهتر کردن متن

در بیشتر ویرایشگرهای متن (توضیحات و یادداشت رکوردها، ایمیل و مقاله‌های دانش) آیکن هوش مصنوعی را بزنید یا / را تایپ کنید و AI را انتخاب کنید. برای بازنویسی، متن را انتخاب کنید و «Rewrite selected» را بزنید؛ بعد با «Use this» نتیجه را در متن بگذارید. متن ساخته‌شده را همیشه پیش از ذخیره یا ارسال بخوانید.

صدا: رونویسی جلسه و درخواست صوتی

در فیلد توضیحات یا یادداشت بیشتر رکوردها و در مقاله‌های دانش، / را بزنید و «Voice Transcript» را انتخاب کنید. «شروع ضبط» (Start Recording) را بزنید و آخر جلسه «توقف ضبط». اودو رونوشت و خلاصه‌ای با نکته‌های اصلی، تصمیم‌ها، کارها و قدم‌های بعدی می‌سازد و می‌توانید آن را با «Share by email» بفرستید. مرورگر برای میکروفون اجازه می‌خواهد؛ اگر ندهید ضبط متوقف می‌شود. تازه‌ی اودو ۲۰: درخواستتان را هم می‌توانید مستقیم برای ایجنت دیکته کنید.

ساختن تصویر

در اپ هوش مصنوعی ایجنت «Odoo Image Generation Agent» را باز کنید و تصویر را توصیف کنید: سوژه، محیط، زاویه و سبک. در ویرایشگر وب‌سایت هم، در پنجره‌ی انتخاب رسانه، آیکن هوش مصنوعی همین کار را می‌کند. اگر متن یا لوگو در تصویر می‌خواهید، صریحاً در پرامپت بنویسید؛ به‌طور پیش‌فرض تصویرها متن ندارند.

لایو چت با ایجنت

با نصب هم‌زمان لایو چت و هوش مصنوعی، ایجنت «Livechat AI Agent» اضافه می‌شود. در اپ لایو چت Live Chat روی کارت کانال، از منوی سه‌نقطه «پیکربندی کانال» (Configure Channel) را بزنید، در زبانه‌ی قاعده‌ها (Rules) یک قاعده را باز کنید و در فیلد «AI Agent» ایجنت را انتخاب کنید. اگر کانال هم چت‌بات داشته باشد هم ایجنت، اولویت با ایجنت است.

این ایجنت وقتی جواب مطمئن ندارد حدس نمی‌زند و گفت‌وگو را به پیگیری انسانی می‌برد؛ مثلاً وقتی مشتری قیمت اختصاصی، قرارداد یا دمو می‌خواهد. آن وقت مهارت ساختن سرنخ فعال می‌شود: اطلاعات تماس را یکی‌یکی می‌پرسد، تأیید می‌گیرد و فقط یک سرنخ می‌سازد. دستورالعمل این مهارت را در هوش مصنوعی ‣ ایجنت‌ها ‣ مهارت‌ها AI ‣ Agents ‣ Skills، روی «Create Leads» ببینید. سرنخ‌ها بعد به قیف فروش می‌روند؛ ادامه‌اش در آموزش CRM اودو آمده است.

هوش مصنوعی در اپ‌های دیگر اودو ۲۰

یادداشت‌های رسمی انتشار اودو ۲۰ این امکانات هوش مصنوعی را در اپ‌های دیگر نام برده‌اند:

در هلپ‌دسک، مستندات اودو هر سه لایه را با هم نشان می‌دهد: ایجنتی که با منبع‌های پشتیبانی جواب می‌دهد، خودکارسازی‌ای که تیکت تازه را دسته‌بندی و اولویت‌بندی می‌کند، و فیلد هوش مصنوعی‌ای که پیام بلند مشتری را در چند نکته خلاصه می‌کند. تصمیم و ارتباط با مشتری همچنان با کارشناس است.

اتصال دستیار هوش مصنوعی بیرونی با MCP

MCP (پروتکل زمینه‌ی مدل) استانداردی باز است که به مدل‌های زبانی اجازه می‌دهد با برنامه‌های بیرونی کار کنند. در اودو ۲۰ پایگاه داده‌ی شما می‌تواند سرور MCP باشد تا یک دستیار هوش مصنوعی سازگار با MCP، داده‌ی اودو را بخواند یا تغییر دهد. نشانی سرور، نشانی پایگاه داده به‌اضافه‌ی /mcp است.

1. احراز هویت با OAuth (روش پیشنهادی، فقط برای کاربران داخلی): در تنظیمات ‣ یکپارچه‌سازی ‣ MCP OAuth Settings ‣ Integrations ‣ MCP OAuth فهرست دستیارهای مجاز را ببینید و نشانی فراداده‌ی دستیار تازه را در یک خط جدید اضافه کنید. بعد در دستیار، سرور را اضافه کنید؛ صفحه‌ی ورود اودو باز می‌شود و در صفحه‌ی «Grant Access» مدت اعتبار دسترسی را انتخاب می‌کنید.
2. یا با کلید API: از منوی کاربر به ترجیحات من ‣ امنیت My Preferences ‣ Security بروید، «Create API Key» را بزنید، دامنه (Scope) را MCP و مدت اعتبار را انتخاب کنید. کلید فقط یک بار نشان داده می‌شود.
3. ابزارها را باز کنید: به‌طور پیش‌فرض فقط ابزارهای خواندنی مثل جست‌وجو و گروه‌بندی در دسترس دستیار است. برای بقیه، در تنظیمات ‣ فنی ‣ اقدام‌های سرور Settings ‣ Technical ‣ Server Actions ابزار را باز کنید و در زبانه‌ی کاربرد «Available in MCP» را بزنید.
4. لغو دسترسی: هر اتصال، چه OAuth چه کلید API، به شکل یک کلید API در زبانه‌ی امنیت ترجیحات شما دیده می‌شود؛ با پاک کردنش دسترسی قطع می‌شود.

اعتبار IAP: هزینه‌ی مصرف هوش مصنوعی در اودو

هوش مصنوعی اودو درخواست‌هایش را از راه سرویس‌های درون‌برنامه‌ای اودو (IAP) می‌فرستد و هر استفاده از آن اعتبار مصرف می‌کند. تازه‌ی اودو ۲۰: همه‌ی امکانات هوش مصنوعی به اعتبار نیاز دارند. اعتبار پیش‌پرداخت است و در بسته‌ها (Packs) از فروشگاه IAP اودو خریده می‌شود؛ قیمت هر سرویس جداست. وقتی اعتبار کافی نباشد، اودو خودش پیشنهاد خرید می‌دهد.

1. برای دیدن موجودی، به تنظیمات ‣ مخاطبان ‣ Odoo IAP ‣ سرویس‌های من Settings ‣ Contacts ‣ Odoo IAP ‣ View My Services بروید (یا در تنظیمات «IAP» را جست‌وجو کنید).
2. روی سرویس بزنید تا صفحه‌ی اطلاعات حساب (Account Information) باز شود. خرید با «Buy Credit» در یک زبانه‌ی تازه و با وارد کردن اطلاعات پرداخت انجام می‌شود.
3. در همان صفحه «آستانه‌ی هشدار ایمیلی» (Email Alert Threshold) و گیرنده‌های هشدار را تنظیم کنید تا اعتبار بی‌خبر تمام نشود.

طبق مستندات IAP، مشتریان اینترپرایز با اشتراک معتبر برای آزمودن سرویس‌های IAP مقداری اعتبار رایگان می‌گیرند. راه دیگر اتصال از طریق MCP است که در آن دستیار هوش مصنوعی بیرونی خودتان مستقیم به پایگاه داده وصل می‌شود.

داده‌ها و حریم خصوصی در هوش مصنوعی اودو

آنچه مستندات و یادداشت‌های انتشار اودو ۲۰ درباره‌ی داده‌ها می‌گویند:

• وقتی گفت‌وگو از روی یک رکورد باز می‌شود، همه‌ی زمینه‌ی آن رکورد (مقدار فیلدها و فراداده) به ایجنت داده می‌شود. این گفت‌وگو به همان رکورد محدود است و با بستنش از نو شروع می‌شود.
• گفت‌وگو با ایجنت‌ها تا ۳۰ روز بعد از آخرین پیام نگه داشته می‌شود.
• فایلی که در گفت‌وگو می‌فرستید فقط روی همان گفت‌وگو اثر دارد، مگر اینکه آن را به منبع‌های ایجنت اضافه کنید.
• در رونویسی صدا، صدا موقتاً ضبط و بعد از ساختن رونوشت و خلاصه خودکار پاک می‌شود و در پایگاه داده نمی‌ماند.
• با «محدود به منبع‌ها»، ایجنت فقط از منبع‌های بارگذاری‌شده و فعال جواب می‌دهد.

درخواست‌های هوش مصنوعی از راه سرویس IAP اودو و ارائه‌دهنده‌ی هوش مصنوعی انجام می‌شوند، یعنی محتوای درخواست و زمینه‌ی رکورد از سرور شما بیرون می‌رود. پیش از دادن دسترسی به داده‌ی حساس (حقوق، قراردادها، اطلاعات مشتری)، تصمیمش را با مدیر و مسئول امنیت بگیرید.

یک مثال ایرانی

یک شرکت بازرگانی قطعات صنعتی در تهران را در نظر بگیرید که هر روز ده‌ها قبض خرید، پیش‌فاکتور تأمین‌کننده و قرارداد به صورت PDF دریافت می‌کند. اول روی یک پایگاه داده‌ی آزمایشی بررسی می‌کند که خرید اعتبار IAP و دسترسی به ارائه‌دهنده برایش شدنی است. بعد برای پوشه‌ی صندوق ورودی اپ اسناد یک پرامپت مرتب‌سازی می‌نویسد: «اگر فایل چندسندی است، برچسب "جداسازی" بزن و متوقف شو؛ اگر قبض خرید است، قبض بساز؛ اگر قرارداد است، به پوشه‌ی قراردادها ببر.» ده روز اول هیچ قبضی بدون نگاه حسابدار ثبت نمی‌شود و نتیجه‌ها با سندهای فارسی مقایسه می‌شوند. کنارش، یک ایجنت لایو چت با «محدود به منبع‌ها» و مقاله‌های دانش درباره‌ی شرایط ارسال و گارانتی به پرسش‌های سایت جواب می‌دهد و هر جا مشتری قیمت اختصاصی بخواهد، سرنخ می‌سازد. هشدار کم شدن اعتبار هم برای مدیر مالی تنظیم شده است تا خودکارسازی‌ها بی‌خبر نخوابند.

پرسش‌های رایج درباره‌ی هوش مصنوعی در اودو