چند شرکتی در اودو ۲۰: شرکت، شعبه و رکوردهای مشترک

اودو ۲۰ · · ۱۲ دقیقه مطالعه · سطح پیشرفته

چند شرکتی در اودو برای وقتی است که یک گروه کاری چند شخص حقوقی دارد: مثلاً یک تولیدی و یک شرکت بازرگانی که محصولات همان تولیدی را پخش می‌کند. به‌جای دو نرم‌افزار جدا، هر دو شرکت در یک پایگاه داده کار می‌کنند؛ حساب‌ها جدا می‌ماند و محصولات و مخاطبان مشترک می‌شوند. در این آموزش می‌بینید شرکت و شعبه را چطور بسازید، کاربران را به کدام شرکت راه بدهید و معامله‌ی بین دو شرکت را چطور خودکار کنید.

در این آموزش یاد می‌گیرید

  • فرق شرکت و شعبه را بدانید و ساختار را پیش از ساختن بچینید
  • شرکت و شعبه بسازید و با انتخاب‌گر شرکت بینشان جابه‌جا شوید
  • مشخص کنید هر کاربر به کدام شرکت‌ها دسترسی دارد
  • رکوردها را بین شرکت‌ها مشترک یا جدا کنید
  • معامله‌ی بین‌شرکتی را خودکار کنید و بدانید هر شرکت ایرانی چه تنظیم جدایی لازم دارد

پیش‌نیاز

کاربر شما باید به اپ تنظیمات دسترسی داشته باشد. ساختار شرکت‌ها و شعبه‌ها را پیش از ساختن روی کاغذ بیاورید؛ شرکتی که والد تعریف شده، بعداً شعبه نمی‌شود. در اینترپرایز با طرح Standard، روشن شدن چندشرکتی اشتراک را به طرح Custom می‌برد (در طرح رایگان تک‌اپ نه)؛ فرق ویرایش‌ها را در راهنمای اودو کامیونیتی یا اینترپرایز ببینید.

تازه‌های اودو ۲۰ در چند شرکتی

  • در پایگاه داده‌ی چندشرکتی، همه‌ی کاربران حالا کارمندان همه‌ی شرکت‌ها را در فهرست کارمندان می‌بینند.
  • وقتی سفارش فروش، سفارش خرید و فاکتور بین شرکت‌ها همگام می‌شود، قبض خرید همگام‌شده خودکار با سفارش خرید همگام‌شده تطبیق می‌خورد.

از یادداشت‌های رسمی انتشار اودو ۲۰.

شرکت، شعبه و چند شرکتی در اودو

سه مفهوم را از هم جدا کنید، چون تصمیم اصلی این آموزش انتخاب بین آن‌هاست:

شرکت (Company)
یک واحد کسب‌وکار مستقل، با هویت حقوقی، سوابق مالی و تنظیمات کاری خودش.
شعبه (Branch)
زیرمجموعه‌ای از یک شرکت، مثل دفتر یک شهر یا یک واحد، که زیر شرکت والد کار می‌کند. شعبه می‌تواند شعبه‌های خودش را داشته باشد.
چند شرکتی (Multi-company)
چند شرکت در یک پایگاه داده؛ بعضی داده‌ها مشترک و بعضی جدا، با گزارش جمعی بدون جابه‌جایی بین برنامه‌ها.

قاعده‌ی مستندات اودو روشن است: شرکت تابعه‌ی مستقل را شرکت جدا بسازید، نه شعبه. شعبه برای بخشی از همان شرکت است که تنظیمات حسابداری‌اش را از والد می‌گیرد.

ساختن شرکت در اودو

  1. اپ تنظیمات را باز کنید و در بخش شرکت‌ها «مدیریت شرکت‌ها» (Manage Companies) را بزنید؛ یا به تنظیمات ‣ کاربران و شرکت‌ها ‣ شرکت‌ها Settings ‣ Users & Companies ‣ Companies بروید.
  2. «جدید» را بزنید.
  3. نام شرکت، نشانی، شناسه‌ی مالیاتی (Tax ID)، شماره‌ی ثبت (Company ID) اگر با شناسه‌ی مالیاتی فرق دارد، واحد پول، تلفن، ایمیل، وب‌سایت، دامنه‌ی ایمیل و رنگ را پر کنید. اگر شناسه‌ی دیگری هم لازم است، آیکن + کنار فیلد شناسه‌ی مالیاتی را بزنید و نوعش را اضافه کنید.
  4. لوگو را بارگذاری کنید و ذخیره کنید.

بعد از ساختن شرکت، کاربرانش را تعریف کنید و قالب سندها (Document layout) را برایش تنظیم کنید. فیلدهای اطلاعات عمومی شرکت بسته به بومی‌سازی مالی کشور فرق می‌کند.

نکته

بیشتر تنظیمات عمومی برای همه‌ی شرکت‌ها یکی است. تنظیمی که مخصوص هر شرکت است با یک آیکن کنارش مشخص شده («مقدار این‌جا مخصوص هر شرکت است»)؛ پیش از تغییرش، شرکت درست را در انتخاب‌گر شرکت فعال کنید.

شرکتی را که دیگر لازم ندارید حذف نکنید؛ از فهرست شرکت‌ها انتخابش کنید و از منوی اقدام‌ها «بایگانی» (Archive) را بزنید.

شعبه در اودو

  1. اول شرکت والد را بسازید.
  2. از تنظیمات ‣ کاربران و شرکت‌ها ‣ شرکت‌ها Settings ‣ Users & Companies ‣ Companies فرم شرکت والد را باز کنید.
  3. در زبانه‌ی «شعبه‌ها» (Branches) «افزودن سطر» را بزنید و اطلاعات عمومی شعبه را در پنجره‌ی ساخت شعبه پر کنید.
  4. برای سطح پایین‌تر، در زبانه‌ی شعبه‌های همان شعبه‌ی تازه دوباره «افزودن سطر» را بزنید.

شعبه به والدش وصل است، ولی می‌تواند نشانی و لوگوی خودش را داشته باشد. جز تنظیمات حسابداری که از والد به ارث می‌رسد، بقیه‌ی تنظیمات را باید برای هر شعبه جدا انجام دهید؛ برای همین هر شعبه می‌تواند فهرست قیمت، برنامه‌ی وفاداری یا محل انبار خودش را داشته باشد. گزارش‌ها هم برای والد به‌تنهایی یا همراه شعبه‌هایش گرفته می‌شوند.

اشتباه رایج

اول ساختن و بعد فکر کردن. شرکتی که والد تعریف شده بعداً به شعبه تبدیل نمی‌شود و این کار مشکل دسترسی می‌سازد. افزودن اولین شعبه هم امکانات چندشرکتی را روشن می‌کند؛ پس ساختار را پیش از اولین کلیک تمام کنید.

انتخاب‌گر شرکت و جابه‌جایی بین شرکت‌ها

کاربری که به چند شرکت دسترسی دارد، با انتخاب‌گر شرکت (Company selector) بینشان جابه‌جا می‌شود:

  1. روی انتخاب‌گر شرکت در گوشه‌ی بالای صفحه بزنید.
  2. در فهرست کشویی، کنار شرکت‌هایی که می‌خواهید هم‌زمان ببینید تیک بزنید.
  3. شرکت پررنگ، شرکت فعال فعلی است. برای عوض کردنش، روی نام شرکت دیگر در همان فهرست بزنید.

انتخاب شرکت والد همه‌ی شعبه‌هایش را هم با خودش انتخاب می‌کند؛ انتخاب یک شعبه فقط همان شعبه را. سند تازه، مثل پیش‌فاکتور یا فاکتور، همیشه به نام شرکت فعال ساخته می‌شود.

دسترسی کاربر به شرکت‌ها

  1. به تنظیمات ‣ کاربران ‣ مدیریت کاربران Settings ‣ Users ‣ Manage Users بروید و کاربر را باز کنید.
  2. در زبانه‌ی «دسترسی‌ها» (Access Rights)، بخش «نقش‌ها» (Roles)، در فیلد «شرکت‌ها» (Companies) شرکت‌هایی را که کاربر می‌بیند انتخاب کنید.
  3. در «شرکت پیش‌فرض» (Default Company) شرکتی را بگذارید که هنگام ورود خودکار انتخاب شود. فقط یک شرکت پیش‌فرض ممکن است.

دیدن یک شرکت به معنای اختیار کامل در آن نیست؛ آنچه کاربر در هر شرکت می‌تواند بکند، همچنان با سطح دسترسی‌اش تعیین می‌شود. با شعبه‌ها هم همین‌طور است: کاربر را می‌شود به یک شعبه محدود کرد، و مدیری که به والد دسترسی دارد همه‌ی شعبه‌ها را اداره می‌کند.

نکته

مستندات اودو هشدار می‌دهد تنظیم نادرست دسترسی در پایگاه داده‌ی چندشرکتی رفتار ناهمسان بین شرکت‌ها می‌سازد و فقط کاربران باتجربه باید آن را تغییر دهند. هر تغییر را با یک کاربر آزمایشی امتحان کنید.

رکوردهای مشترک و رکوردهای جدا

کلید همه‌چیز فیلد «شرکت» (Company) روی رکورد است. اگر خالی باشد، رکورد برای همه‌ی شرکت‌ها دیده می‌شود؛ اگر شرکتی در آن باشد، فقط کاربرانی که در همان شرکت هستند آن را می‌بینند.

رکوردپیش‌فرضتوضیح
محصولات و مخاطبانمشترکبا پر کردن فیلد شرکت، به یک شرکت محدود می‌شوند.
پیش‌فاکتور، فاکتور، قبض خریدمال یک شرکتفقط وقتی همان شرکت فعال است دیده می‌شوند؛ شرکت فعال خودکار در فیلد شرکت می‌نشیند.
قیمت فروش و کد محصولمشترکروی محصول مشترک، برای همه‌ی شرکت‌ها یکی است.
بهای تمام‌شده‌ی محصول (Cost)مخصوص هر شرکتهر شرکت ساختار هزینه‌ی خودش را دارد.

معامله‌ی بین‌شرکتی (Inter-company)

وقتی یک شرکت در همان پایگاه داده به شرکت دیگر کالا یا خدمت می‌فروشد، اودو می‌تواند سند طرف مقابل را خودکار بسازد. برای این کار محصولات بین دو شرکت مشترک‌اند.

  1. شرکت موردنظر را در انتخاب‌گر شرکت فعال کنید.
  2. در اپ تنظیمات، بخش شرکت‌ها، «معامله‌های بین‌شرکتی» (Inter-Company Transactions) را روشن کنید.
  3. مشخص کنید چه چیزی خودکار ساخته شود: «ساخت قبض خرید» وقتی شرکت دیگر برای این شرکت فاکتور تأیید می‌کند (با انتخاب دفتر خرید)، «ساخت سفارش فروش» وقتی شرکت دیگر از این شرکت سفارش خرید تأیید می‌کند، و «ساخت سفارش خرید» وقتی شرکت دیگر به این شرکت سفارش فروش تأیید می‌کند.
  4. در «ساخت به‌صورت» (Create as) بین «پیش‌نویس» و «تأییدشده» انتخاب کنید و ذخیره کنید. این را برای هر شرکت درگیر تکرار کنید.

با حالت توسعه‌دهنده گزینه‌ی «همگام‌سازی انتقال‌ها از سفارش فروش و خرید» هم پیدا می‌شود که ارسال یک شرکت را به دریافت شرکت دیگر وصل می‌کند. کالا را بدون سفارش بین‌شرکتی هم می‌شود جابه‌جا کرد؛ مثلاً روی سفارش فروش، انبار شرکت دیگر را انتخاب کنید تا سفارش از آنجا ارسال شود.

اشتباه رایج

انتظار انبار خودکار. اودو برای شرکت‌هایی که بعد از راه‌اندازی اولیه ساخته می‌شوند انبار نمی‌سازد؛ انبار هر شرکت را دستی بسازید. مستندات اودو هم هشدار می‌دهد که معامله‌ی بین‌شرکتی فقط وقتی درست کار می‌کند که موقعیت مالی (Fiscal position) و بومی‌سازی هر شرکت درست تنظیم شده باشد.

تسویه‌ی بین‌شرکتی

اگر مشتری فاکتور شرکت الف را به شرکت ب بپردازد، اودو می‌تواند فاکتور را در شرکت الف تسویه کند و سندهای بدهی و طلب بین دو شرکت را خودکار بزند. برای این کار ماژول account_payment_interco را نصب کنید، معامله‌ی بین‌شرکتی را در هر دو شرکت روشن کنید و در حسابداری ‣ پیکربندی ‣ تنظیمات Accounting ‣ Configuration ‣ Settings، بخش حساب‌های پیش‌فرض، دفتر و حساب‌های پرداختنی و دریافتنی تسویه را برای هر شرکت تعریف کنید.

چند شرکت لازم دارید یا نه؟

چند شرکتی پیچیدگی می‌آورد و همیشه جواب درست نیست. مستندات اودو دو نمونه می‌آورد: زنجیره‌ای که در دو کشور با دو قانون مالیاتی و دو واحد پول کار می‌کند به چند شرکتی نیاز دارد. اما تولیدی کوچکی که فقط یک خط محصول تازه راه انداخته، به‌جای شرکت تازه بهتر است از حسابداری تحلیلی و چند انبار استفاده کند.

  • شخص حقوقی جدا: شرکت جدا.
  • دفتر یا فروشگاه دیگر از همان شخص حقوقی: شعبه.
  • فقط می‌خواهید سود یک خط محصول یا پروژه را جدا ببینید: حسابداری تحلیلی، نه شرکت تازه.

بومی‌سازی چند شرکتی اودو برای ایران

در ایران هر شخص حقوقی تکلیف‌های مالیاتی و حسابداری خودش را دارد، و اودوی چندشرکتی باید همین را بازتاب دهد. فهرست کامل بومی‌سازی در راهنمای بومی‌سازی اودو آمده است؛ این‌ها مخصوص چند شرکتی است:

  • هر شخص حقوقی، یک شرکت در اودو: هر شرکت ثبت‌شده‌ی ایرانی، با شناسه‌ی ملی و کد اقتصادی خودش، در اودو شرکت جدا می‌شود، نه شعبه. شعبه برای دفتری است که شخصیت حقوقی جدا ندارد و تنظیمات حسابداری را از والد می‌گیرد.
  • شناسه‌ها روی فرم شرکت: کد اقتصادی و شناسه‌ی ملی هر شرکت را روی فرم همان شرکت بنویسید؛ شناسه‌های اضافه با آیکن + کنار شناسه‌ی مالیاتی اضافه می‌شوند. این‌ها روی صورتحساب رسمی چاپ می‌شوند.
  • سامانه‌ی مودیان برای هر شرکت جدا: هر شخص حقوقی ثبت‌نام، شناسه‌ی یکتای حافظه‌ی مالیاتی و کلید خودش را در سامانه‌ی مودیان دارد، پس اتصال اودو به مودیان هم باید برای هر شرکت جدا تنظیم شود. جزئیات در راهنمای اودو و سامانه مودیان.
  • سال مالی و سرفصل حساب‌ها برای هر شرکت: هر شرکت سال مالی شمسی، سرفصل حساب‌ها و مالیات‌های خودش را دارد. کدینگ و گزارش‌ها در حسابداری اودو آمده است.
  • واحد پول ریال روی هر شرکت: فیلد واحد پول را روی فرم هر شرکت ریال ایران (IRR) بگذارید و برای همه‌ی شرکت‌ها یکسان تصمیم بگیرید که مبلغ‌ها به ریال وارد شوند یا تومان؛ گزارش جمعی با دو واحد قاطی، عدد را ده برابر جابه‌جا می‌کند.
  • معامله‌ی بین دو شرکت ایرانی فروش واقعی است: فاکتوری که اودو بین دو شرکت خودکار می‌سازد، بین دو شخص حقوقی جداست؛ پس مالیات بر ارزش افزوده و ارسال صورتحساب به سامانه‌ی مودیان در شرکت فروشنده را مثل هر فروش دیگری در نظر بگیرید. هشدار خود مستندات اودو درباره‌ی تنظیم درست بومی‌سازی هر شرکت همین‌جا معنا پیدا می‌کند.
  • تقویم شمسی در همه‌ی شرکت‌ها: گزارش جمعی چند شرکت هم باید با ماه و سال مالی شمسی گروه‌بندی شود. در اودوی بومی‌شده‌ی وستا تقویم شمسی در همه‌ی ماژول‌ها هست.

یک مثال ایرانی

یک گروه صنایع غذایی دو شرکت ثبت‌شده دارد: یک تولیدی در قزوین و یک شرکت بازرگانی در تهران که محصولات تولیدی را پخش می‌کند. بازرگانی دو دفتر فروش در تبریز و مشهد هم دارد. در اودو دو شرکت ساخته می‌شود، هر کدام با کد اقتصادی، اتصال مودیان و سال مالی شمسی خودش، و دو دفتر تبریز و مشهد شعبه‌های شرکت بازرگانی می‌شوند با فهرست قیمت جدا. محصولات مشترک‌اند، ولی بهای تمام‌شده‌ی هر شرکت جداست. معامله‌ی بین‌شرکتی روشن است: وقتی بازرگانی سفارش خرید تأیید می‌کند، سفارش فروش در تولیدی خودکار ساخته می‌شود و فاکتور تولیدی، قبض خرید بازرگانی را می‌سازد. حسابدار گروه به هر دو شرکت دسترسی دارد و گزارش جمعی می‌گیرد؛ فروشنده‌ی تبریز فقط شعبه‌ی خودش را می‌بیند.

پرسش‌های رایج درباره‌ی چند شرکتی در اودو

چند شرکتی در اودو چطور فعال می‌شود؟

از تنظیمات، بخش شرکت‌ها، «مدیریت شرکت‌ها» را بزنید و شرکت دوم را بسازید، بعد روی فرم کاربران در فیلد «شرکت‌ها» دسترسی آن را بدهید. افزودن شعبه به یک شرکت هم امکانات چندشرکتی را روشن می‌کند.

فرق شعبه و شرکت در اودو چیست؟

شرکت واحد مستقل با هویت حقوقی و حساب‌های خودش است. شعبه زیرمجموعه‌ی یک شرکت است، تنظیمات حسابداری را از والد می‌گیرد و بقیه‌ی تنظیماتش جداست. شرکت تابعه‌ی مستقل را شرکت جدا بسازید، نه شعبه.

در اودو چند شرکتی محصولات و مشتریان مشترک است؟

به‌طور پیش‌فرض بله؛ محصولات و مخاطبان تازه بین شرکت‌ها مشترک‌اند و با پر کردن فیلد شرکت به یک شرکت محدود می‌شوند. پیش‌فاکتور، فاکتور و قبض خرید همیشه مال یک شرکت‌اند و بهای تمام‌شده‌ی محصول برای هر شرکت جداست.

معامله بین دو شرکت در اودو چطور ثبت می‌شود؟

معامله‌های بین‌شرکتی را در تنظیمات، بخش شرکت‌ها، روشن کنید و مشخص کنید قبض خرید، سفارش فروش یا سفارش خرید طرف مقابل خودکار ساخته شود، به‌صورت پیش‌نویس یا تأییدشده. این را برای هر شرکت درگیر تنظیم کنید.

اودو چند شرکتی برای هر شرکت سامانه مودیان جدا دارد؟

اودوی خام اتصال به سامانه‌ی مودیان ندارد و این با بومی‌سازی اضافه می‌شود. چون هر شخص حقوقی شناسه‌ی حافظه‌ی مالیاتی و کلید خودش را دارد، اتصال مودیان باید برای هر شرکت در اودو جدا تنظیم شود.

چند شرکتی در اودو هزینه‌ی اضافه دارد؟

طبق مستندات اودو، در اشتراک اینترپرایز با طرح Standard، روشن شدن چندشرکتی اشتراک را به طرح Custom می‌برد؛ طرح رایگان تک‌اپ این‌طور نیست. فرق ویرایش‌ها را در راهنمای اودو کامیونیتی یا اینترپرایز ببینید.

منبع و مجوز

ترجمه، ویرایش و بومی‌سازی غیررسمی وستا از مستندات Odoo 20؛ تغییرات: ترجمه‌ی فارسی، مثال‌ها و بخش بومی‌سازی برای ایران. این صفحه مانند منبع با مجوز CC BY-SA 4.0 منتشر می‌شود. Odoo نشان تجاری Odoo S.A. است و این صفحه وابسته به آن نیست. صفحه‌ی اصلی: چند شرکتی در مستندات Odoo 20 · متن مجوز

  1. Odoo 20 documentation: Multi-company
  2. Odoo 20: Companies (and branches)
  3. Odoo 20: Users (multi companies)
  4. Odoo 20 release notes