آموزش CRM اودو ۲۰: از اولین سرنخ تا بستن قرارداد

اودو ۲۰ · · ۱۴ دقیقه مطالعه · سطح مبتدی

آموزش CRM اودو را با یک صحنه‌ی آشنا شروع کنیم: هر روز چند مشتری تازه از فرم سایت، ایمیل و تلفن سراغتان می‌آیند و آخر هفته معلوم نیست با کدامشان تماس گرفته شده است. CRM اودو همه‌ی این‌ها را یک‌جا جمع می‌کند، قدم بعدی هر مشتری را جلوی چشم فروشنده می‌گذارد و آخر ماه به شما عددی می‌دهد که می‌شود رویش برنامه ریخت. در این آموزش قدم‌به‌قدم با هم پیش می‌رویم، با همان منوهایی که در اودو ۲۰ می‌بینید.

در این آموزش یاد می‌گیرید

  • تیم فروش بسازید و قیف فروش را با مرحله‌های کسب‌وکار خودتان بچینید
  • سرنخ را دستی، از ایمیل و از فرم سایت بگیرید و به فرصت فروش تبدیل کنید
  • سرنخ‌ها را خودکار و عادلانه بین فروشنده‌ها تقسیم کنید
  • با گزارش پیش‌بینی، فروش ماه‌های آینده را ببینید
  • بدانید CRM اودو برای کار در ایران به چه بومی‌سازی‌ای نیاز دارد

پیش‌نیاز

اپ CRM نصب باشد و کاربر شما دسترسی مدیر فروش (Sales Administrator) داشته باشد تا منوی پیکربندی را ببیند. CRM در هر دو ویرایش کامیونیتی و اینترپرایز هست؛ فرقشان را در راهنمای اودو کامیونیتی یا اینترپرایز ببینید.

تازه‌های اودو ۲۰ در CRM

  • تقسیم سرنخ با سه حالت برای هر عضو تیم: «همیشه در نوبت»، «در نوبت با سقف» و «خارج از نوبت».
  • جابه‌جایی سریع بین قیف فروش تیم‌های مختلف از یک فهرست کشویی.
  • تولید سرنخ حالا از پایگاه داده‌ی شرکت‌های Dun & Bradstreet استفاده می‌کند (به‌جای Clearbit).
  • دیدن اشتراک‌های فعلی مشتری از داخل سرنخ، برای فروش مکمل.
  • جزئیات آدرس روی سرنخ پنهان شده تا مخاطب درست ساخته شود.

از یادداشت‌های رسمی انتشار اودو ۲۰.

CRM اودو چیست؛ سرنخ، فرصت فروش و قیف

قبل از کلیک کردن، سه کلمه را با هم یکی کنیم، چون همه‌ی این آموزش روی آن‌ها می‌چرخد:

سرنخ (Lead)
کسی که اظهار علاقه کرده ولی هنوز معلوم نیست مشتری جدی باشد؛ مثلاً کسی که فرم سایت را پر کرده.
فرصت فروش (Opportunity)
سرنخی که بررسی شده و ارزش پیگیری دارد؛ مبلغ تخمینی و احتمال بستن قرارداد دارد.
قیف فروش (Pipeline)
نمای کانبانی که فرصت‌ها را در مرحله‌ها نشان می‌دهد؛ از «جدید» تا «برنده».

مرحله‌ی سرنخ اختیاری است. اگر تعداد درخواست‌هایتان کم است، می‌توانید مستقیم با فرصت فروش کار کنید و این آموزش را از «چیدن قیف فروش» ادامه دهید.

ساختن تیم فروش

هر قیف فروش مال یک تیم است. حتی اگر سه نفر بیشتر نیستید، یک تیم بسازید تا تقسیم سرنخ و گزارش‌ها درست کار کنند.

  1. به CRM ‣ پیکربندی ‣ تیم‌های فروش CRM ‣ Configuration ‣ Sales Teams بروید و «جدید» را بزنید.
  2. نام تیم را بنویسید، مثلاً «فروش تهران»، و گزینه‌ی قیف (Pipeline) را بزنید. اگر سرنخ‌ها را فعال کرده‌اید، گزینه‌ی سرنخ (Leads) هم دیده می‌شود.
  3. سرپرست تیم (Team Leader) را انتخاب کنید.
  4. در «نام مستعار ایمیل» (Email Alias) یک نشانی بگذارید، مثلاً sales. هر ایمیلی که به این نشانی برسد، برای همین تیم سرنخ می‌سازد. در «پذیرش ایمیل از» مشخص کنید چه کسانی اجازه دارند: همه، شرکای تأییدشده، دنبال‌کننده‌ها یا کارمندان.
  5. در زبانه‌ی اعضا (Members) فروشنده‌ها را اضافه کنید و ذخیره کنید.
نکته

در پایگاه داده‌ی چندشرکتی، فیلد شرکت را هم پر کنید تا هر تیم فقط سرنخ‌های شرکت خودش را ببیند.

چیدن قیف فروش و مرحله‌ها

مرحله‌های پیش‌فرض اودو برای شروع بد نیستند، ولی قیف وقتی به درد می‌خورد که شبیه فروش واقعی خودتان باشد. مثلاً برای یک شرکت پخش: «تماس اول»، «ارسال کاتالوگ»، «پیش‌فاکتور»، «مذاکره‌ی قیمت»، «برنده».

  1. ساده‌ترین راه: در نمای کانبان قیف، ستون تازه را از انتهای ستون‌ها اضافه کنید و ستون‌ها را با کشیدن جابه‌جا کنید.
  2. برای تنظیم کامل‌تر، حالت توسعه‌دهنده را روشن کنید و به CRM ‣ پیکربندی ‣ مرحله‌ها CRM ‣ Configuration ‣ Stages بروید. آنجا می‌توانید مشخص کنید هر مرحله مال کدام تیم‌ها باشد.
  3. اگر مرحله‌ای را می‌خواهید جمع کنید، از چرخ‌دنده‌ی بالای ستون «جمع کردن» (Fold) را بزنید. این کار موقت است و کارت‌ها را نمی‌بندد. گزینه‌ی دائمی «جمع‌شده در کانبان» روی فرم مرحله، کارت‌های آن مرحله را بسته‌شده حساب می‌کند؛ پس فقط برای مرحله‌های پایانی از آن استفاده کنید.
  4. روی هر مرحله می‌توانید قالب ایمیل یا پیامک بگذارید تا وقتی کارتی به آن مرحله رسید، برای مشتری فرستاده شود.
اشتباه رایج

بیش از شش هفت مرحله نسازید. قیفی که فروشنده باید برای هر تماس سه ستون جابه‌جایش کند، دیگر به‌روز نمی‌ماند.

گرفتن سرنخ: دستی، از ایمیل و از فرم سایت

اول سرنخ‌ها را روشن کنید: CRM ‣ پیکربندی ‣ تنظیمات CRM ‣ Configuration ‣ Settings، گزینه‌ی سرنخ‌ها (Leads) را بزنید و ذخیره کنید. حالا منوی «سرنخ‌ها» بالای صفحه پیدا می‌شود.

سرنخ دستی

در CRM ‣ سرنخ‌ها CRM ‣ Leads «جدید» را بزنید، عنوان، نام مخاطب و نام شرکت را بنویسید. برای ساختن مستقیم فرصت فروش، در CRM ‣ فروش ‣ قیف من CRM ‣ Sales ‣ My Pipeline «جدید» را بزنید و دست‌کم نام فرصت را پر کنید؛ ایمیل، تلفن و درآمد مورد انتظار را هم بنویسید تا گزارش‌ها معنا پیدا کنند.

سرنخ از ایمیل

همان نام مستعار ایمیل تیم کافی است. هر پیامی که به آن برسد یک سرنخ می‌سازد: موضوع ایمیل عنوان سرنخ می‌شود، نشانی فرستنده در فیلد ایمیل می‌نشیند و خود پیام در گفت‌وگوی رکورد (چتر) می‌ماند. اگر سرنخ‌ها خاموش باشند، به‌جای سرنخ فرصت فروش ساخته می‌شود.

سرنخ از فرم «تماس با ما» در سایت اودو

  1. در اپ وب‌سایت به صفحه‌ی «تماس با ما» بروید و «ویرایش» را بزنید.
  2. روی فرم کلیک کنید و در تنظیمات کناری، «اقدام» (Action) را از «ارسال ایمیل» به «ساخت فرصت فروش» (Create an Opportunity) تغییر دهید.
  3. اگر بخواهید، تیم فروش و فروشنده را هم انتخاب کنید. اگر فروشنده را خالی بگذارید، قاعده‌های تقسیم تیم تصمیم می‌گیرند.

اگر سرنخ‌ها روشن باشند، همین فرم به‌جای فرصت، سرنخ می‌سازد.

تبدیل سرنخ به فرصت فروش

وقتی با سرنخ حرف زدید و دیدید جدی است، وقت تبدیلش است:

  1. سرنخ را از CRM ‣ سرنخ‌ها CRM ‣ Leads باز کنید و «تبدیل به فرصت» (Convert to Opportunity) را بزنید.
  2. در پنجره‌ی باز شده، «تبدیل به فرصت» یا «ادغام با فرصت‌های موجود» را انتخاب کنید. ادغام وقتی به کار می‌آید که همین مشتری قبلاً فرصت باز دارد.
  3. فروشنده و تیم را مشخص کنید.
  4. مشتری را بسازید یا به مشتری موجود وصل کنید، و «ساخت فرصت» را بزنید.

سرنخی که احتمالش ۱۰۰ درصد است تبدیل نمی‌شود و اودو خطا می‌دهد؛ چنین موردی را مستقیم برنده کنید.

تقسیم خودکار سرنخ بین فروشنده‌ها

وقتی روزی ده‌ها سرنخ می‌رسد، تقسیم دستی هم وقت‌گیر است و هم بی‌عدالتی می‌آورد. اودو این کار را با قاعده انجام می‌دهد:

  1. در CRM ‣ پیکربندی ‣ تنظیمات CRM ‣ Configuration ‣ Settings «تقسیم بر اساس قاعده» (Rule-Based Assignment) را روشن کنید و بگویید دستی اجرا شود یا خودکار و هر چند وقت یک‌بار (از دقیقه تا هفته).
  2. تیم را باز کنید و در «قاعده‌های تقسیم» یک دامنه بسازید؛ یعنی شرطی که می‌گوید چه سرنخ‌هایی مال این تیم است. مثلاً «احتمال بزرگ‌تر یا مساوی ۲۰»، یا «استان برابر تهران».
  3. روی هر عضو تیم هم می‌شود دامنه‌ی جدا گذاشت، مثلاً سرنخ‌های صنعتی فقط برای فروشنده‌ی متخصص همان صنعت.
  4. تازه‌ی اودو ۲۰: برای هر عضو مشخص کنید «همیشه در نوبت» باشد، «در نوبت با سقف» (با ظرفیت مشخص) یا «خارج از نوبت»؛ مثلاً فروشنده‌ای که مرخصی است را خارج از نوبت بگذارید.
  5. برای اجرای فوری، روی فرم تیم «تقسیم سرنخ‌ها» (Assign Leads) را بزنید تا سرنخ‌های بی‌صاحبِ هم‌خوان با دامنه تقسیم شوند.

امتیازدهی پیش‌بینانه‌ی سرنخ

اودو از روی فرصت‌های برده و باخته‌ی گذشته، احتمال موفقیت هر سرنخ تازه را حدس می‌زند. در CRM ‣ پیکربندی ‣ تنظیمات CRM ‣ Configuration ‣ Settings، بخش امتیازدهی پیش‌بینانه، «به‌روزرسانی احتمال‌ها» را بزنید و انتخاب کنید کدام ویژگی‌ها حساب شوند: استان، کشور، کیفیت تلفن و ایمیل، منبع، زبان و برچسب‌ها. مرحله و تیم همیشه حساب می‌شوند. هر چه سابقه‌ی برد و باخت بیشتری ثبت کرده باشید، این عدد دقیق‌تر است.

برنده، بازنده و دلیل باخت

وقتی قرارداد بسته شد، روی فرصت «برنده» (Won) را بزنید. اگر از دست رفت، «بازنده» (Lost) را بزنید و دلیلش را انتخاب کنید؛ اگر دلیل در فهرست نیست، همان‌جا بنویسید و «ساختن» را بزنید. یادداشت پایانی را هم خالی نگذارید.

فهرست دلیل‌ها را از CRM ‣ پیکربندی ‣ دلیل‌های باخت CRM ‣ Configuration ‣ Lost Reasons مرتب کنید. دلیل‌های کوتاه و مشخص بنویسید، مثل «قیمت»، «زمان تحویل»، «رقیب»، «بودجه‌ی مشتری»؛ سه ماه بعد همین‌ها می‌گویند فروش کجا نشت می‌کند.

گزارش پیش‌بینی فروش و تحلیل قیف

به CRM ‣ گزارش‌ها ‣ پیش‌بینی CRM ‣ Reporting ‣ Forecast بروید. فرصت‌ها بر اساس «تاریخ بستن مورد انتظار» ماه‌به‌ماه در ستون‌ها نشسته‌اند. بالای هر ستون، درآمد وزن‌دار آمده است: درآمد مورد انتظار ضرب در احتمال.

فرصتدرآمد مورد انتظاراحتمالسهم در پیش‌بینی
قرارداد پخش۳۸۰ میلیون تومان۹۰٪۳۴۲ میلیون
پروژه‌ی کارخانه۲ میلیارد و ۲۵۰ میلیون تومان۲۰٪۴۵۰ میلیون
جمع ستون۷۹۲ میلیون

کارتی را به ستون دیگر بکشید، تاریخ بستنش به آخرین روز همان ماه می‌رود و جمع‌ها به‌روز می‌شوند. از دکمه‌های بالای صفحه می‌توانید نمودار، پیوت یا فهرست را ببینید؛ پیوت برای شکستن عدد بر اساس ماه و مرحله عالی است. برای دیدن نرخ برد و باخت و اینکه فرصت‌ها در کدام مرحله گیر می‌کنند، به گزارش تحلیل قیف (Pipeline Analysis) در همین منو سر بزنید.

کار روزانه: فعالیت‌ها و برنامه‌ی فعالیت

CRM بدون قدم بعدی فقط یک فهرست است. روی هر فرصت از گفت‌وگوی رکورد یک فعالیت بگذارید: تماس، جلسه، ایمیل یا کار، با تاریخ و مسئول. نمای فعالیت (آیکن ساعت) نشان می‌دهد کدام فرصت‌ها کار عقب‌افتاده دارند.

اگر برای هر مشتری تازه همیشه همان چند قدم را برمی‌دارید (مثلاً تماس اول، ارسال کاتالوگ، پیگیری بعد از سه روز)، یک برنامه‌ی فعالیت (Activity Plan) بسازید تا با یک کلیک همه‌ی آن قدم‌ها با تاریخشان روی فرصت بنشینند.

بومی‌سازی CRM اودو برای ایران

CRM اودو از بقیه‌ی ماژول‌ها کمتر به بومی‌سازی نیاز دارد، اما چند جای آن بدون بومی‌سازی در ایران درست کار نمی‌کند. فهرست کامل بومی‌سازی همه‌ی ماژول‌ها در راهنمای بومی‌سازی اودو آمده است؛ این‌ها مخصوص CRM است:

  • تقویم شمسی در پیش‌بینی: گزارش پیش‌بینی ستون‌ها را ماه‌به‌ماه می‌چیند و اودوی خام ماه میلادی حساب می‌کند؛ «فروش دی» با دی واقعی یکی نمی‌شود. تاریخ‌نمای شمسی به‌تنهایی این را حل نمی‌کند (توضیح در تقویم شمسی در اودو). در اودوی بومی‌شده‌ی وستا تقویم شمسی در همه‌ی ماژول‌ها هست.
  • پیامک: قالب پیامک روی مرحله‌ها و بازاریابی پیامکی با اعتبار سرویس‌های اودو (IAP) کار می‌کند که از خود اودو خریده می‌شود و خریدش از ایران محدودیت دارد. برای ارسال به شماره‌های ایرانی معمولاً یک پنل پیامک داخلی با ماژول اتصال جایگزین می‌شود.
  • تولید و تکمیل خودکار سرنخ: تولید سرنخ (حالا با Dun & Bradstreet)، تکمیل اطلاعات سرنخ و تکمیل خودکار شرکت‌ها هم با اعتبار IAP و داده‌ی بین‌المللی کار می‌کنند و شرکت‌های ایرانی را کمتر می‌شناسند. در ایران روی فرم سایت، ایمیل، تلفن و ورود دستی حساب کنید.
  • شماره‌ی تلفن: شماره‌ها را با پیش‌شماره‌ی کشور (‎+98‎) ثبت کنید و کشور شرکت را ایران بگذارید؛ «کیفیت تلفن» در امتیازدهی پیش‌بینانه به درست بودن قالب شماره بستگی دارد.
  • تلفن و مرکز تماس: اتصال CRM به ویپ و مرکز تماس داخلی کار جداگانه‌ای است؛ اجزا و روش‌هایش در راهنمای اتصال CRM به مرکز تماس آمده است.
  • واحد پول: واحد پول شرکت را ریال بگذارید و با تیم توافق کنید که درآمد مورد انتظار به ریال وارد شود یا به تومان؛ قاطی شدن این دو، پیش‌بینی را ده برابر جابه‌جا می‌کند.

یک مثال ایرانی

یک شرکت پخش تجهیزات صنعتی با دو دفتر در تهران و اصفهان را در نظر بگیرید. دو تیم فروش می‌سازد: «فروش تهران» و «فروش اصفهان»، هر کدام با نام مستعار ایمیل خودش. فرم «تماس با ما» سایت سرنخ می‌سازد و قاعده‌ی تقسیم، سرنخ‌های استان تهران را به تیم تهران و بقیه را به اصفهان می‌دهد. فروشنده‌ی تازه‌کار «در نوبت با سقف» است تا روزی بیش از پنج سرنخ نگیرد. قیف پنج مرحله دارد و دلیل‌های باخت چهار تا. سه ماه بعد، گزارش پیش‌بینی (با ماه شمسی) و دلیل‌های باخت نشان می‌دهند بیشتر باخت‌ها به «زمان تحویل» برمی‌گردد، نه قیمت؛ یعنی مشکل در انبار است، نه در فروش.

پرسش‌های رایج درباره‌ی آموزش CRM اودو

CRM اودو رایگان است؟

اپ CRM در اودو کامیونیتی هم هست، پس خود نرم‌افزار هزینه‌ی لایسنس ندارد. بعضی امکانات کنارش، مثل تولید و تکمیل خودکار سرنخ و پیامک، به اعتبار سرویس‌های اودو (IAP) نیاز دارند، و بعضی اپ‌ها فقط در اینترپرایز هستند.

فرق سرنخ و فرصت فروش در اودو چیست؟

سرنخ درخواستی است که هنوز بررسی نشده؛ فرصت فروش سرنخی است که ارزش پیگیری دارد و مبلغ و احتمال دارد. مرحله‌ی سرنخ اختیاری است و از تنظیمات CRM روشن یا خاموش می‌شود.

چطور سرنخ‌ها را خودکار بین فروشنده‌ها تقسیم کنم؟

در تنظیمات CRM تقسیم بر اساس قاعده را روشن کنید، روی هر تیم و هر عضو دامنه بگذارید و در اودو ۲۰ برای هر عضو یکی از حالت‌های «همیشه در نوبت»، «در نوبت با سقف» یا «خارج از نوبت» را انتخاب کنید. تقسیم می‌تواند دستی یا در فاصله‌های منظم اجرا شود.

CRM اودو تقویم شمسی دارد؟

اودوی خام نه. تاریخ‌نمای شمسی با ماژول اضافه می‌شود، ولی گزارش پیش‌بینی و گروه‌بندی ماهانه هم باید با ماه شمسی حساب شوند. در اودوی بومی‌شده‌ی وستا تقویم شمسی در همه‌ی ماژول‌ها هست.

CRM اودو به پیامک ایرانی وصل می‌شود؟

پیامک خود اودو با اعتبار IAP کار می‌کند که خریدش از ایران محدودیت دارد. برای شماره‌های ایرانی معمولاً یک پنل پیامک داخلی با ماژول اتصال به اودو وصل می‌شود.

CRM اودو ۲۰ چه چیز تازه‌ای دارد؟

طبق یادداشت‌های انتشار اودو ۲۰: سه حالت نوبت برای تقسیم سرنخ، جابه‌جایی سریع بین قیف تیم‌ها، تولید سرنخ با داده‌ی Dun & Bradstreet، دیدن اشتراک‌های مشتری از داخل سرنخ و پنهان شدن آدرس روی سرنخ.

منبع و مجوز

ترجمه، ویرایش و بومی‌سازی غیررسمی وستا از مستندات Odoo 20؛ تغییرات: ترجمه‌ی فارسی، مثال‌ها و بخش بومی‌سازی برای ایران. این صفحه مانند منبع با مجوز CC BY-SA 4.0 منتشر می‌شود. Odoo نشان تجاری Odoo S.A. است و این صفحه وابسته به آن نیست. صفحه‌ی اصلی: CRM در مستندات Odoo 20 · متن مجوز

  1. Odoo 20 documentation: CRM
  2. Odoo 20: Manage sales teams
  3. Odoo 20: Stages
  4. Odoo 20: Create leads from email or manually
  5. Odoo 20: Create opportunities from web contact forms
  6. Odoo 20: Convert leads into opportunities
  7. Odoo 20: Predictive lead scoring and assignment
  8. Odoo 20: Lost opportunities
  9. Odoo 20: Forecast report
  10. Odoo 20 release notes