مخاطبین در اودو ۲۰: تعریف مشتری، نشانی‌ها و مدیریت مخاطبان

اودو ۲۰ · · ۱۲ دقیقه مطالعه · سطح مبتدی

مخاطبین در اودو همان دفترچه‌ی تلفنی است که همه‌ی اپ‌ها از آن می‌خوانند: فروش، خرید، حسابداری، CRM و انبار. اگر یک مشتری سه بار با سه املای مختلف ثبت شده باشد، سه فروشنده به او زنگ می‌زنند و فاکتورش به نشانی اشتباه می‌رود. در این آموزش تعریف مشتری در اودو را درست از اول یاد می‌گیریم: شرکت و شخص، نشانی‌ها، برچسب‌ها و تنظیمات فروش، و بعد تمیز نگه داشتن مخاطبان با ادغام و بایگانی.

در این آموزش یاد می‌گیرید

  • مخاطب شرکت و شخص بسازید و شخص‌ها را به شرکتشان وصل کنید
  • برای یک مشتری نشانی فاکتور و نشانی تحویل جدا تعریف کنید
  • فروشنده، لیست قیمت و شرایط پرداخت پیش‌فرض هر مشتری را تنظیم کنید
  • مخاطبان تکراری را ادغام کنید و مخاطب غیرفعال را بایگانی کنید
  • بدانید مخاطبان اودو برای مودیان و کار در ایران به چه داده‌ای نیاز دارند

پیش‌نیاز

اپ مخاطبان (Contacts) نصب باشد. زبانه‌ی «فروش و خرید» فقط وقتی دیده می‌شود که اپ فروش، خرید یا صندوق فروش نصب باشد، و زبانه‌ی حسابداری با اپ حسابداری. مخاطبان در هر دو ویرایش کامیونیتی و اینترپرایز هست؛ فرقشان را در راهنمای اودو کامیونیتی یا اینترپرایز ببینید.

تازه‌های اودو ۲۰ در مخاطبان

  • غنی‌سازی مخاطب (Contact enrichment): تکمیل اطلاعات یک یا چند مخاطب با هم.
  • نمای سلسله‌مراتبی (Hierarchy) تازه برای دیدن مخاطبان و افراد وابسته به هر شرکت.
  • چند شناسه برای هر طرف‌حساب، مثل شماره‌ی DUNS یا شناسه‌های مخصوص هر کشور، با نوع مشخص و اعتبارسنجی، روی فرم مخاطب.
  • اگر رکوردی حذف‌شدنی نباشد، اودو به‌جای حذف، بایگانی آن را پیشنهاد می‌دهد.
  • شرکتی که با تکمیل خودکار ساخته شود، دیگر صنعتش را به‌صورت برچسب نمی‌گیرد؛ این اطلاعات در گفت‌وگوی رکورد می‌ماند.
  • مخاطبی که از سفارش مهمان در فروشگاه اینترنتی ساخته شود، به‌طور پیش‌فرض بایگانی است و اگر مشتری حساب بسازد، از بایگانی بیرون می‌آید.

از یادداشت‌های رسمی انتشار اودو ۲۰.

مخاطب در اودو چیست؛ شرکت و شخص

هر کسی که با کسب‌وکار شما سروکار دارد، در اودو یک مخاطب است: مشتری، تأمین‌کننده یا هر نقش دیگر. یک فرم برای همه است و نقش از کاری که با مخاطب می‌کنید معلوم می‌شود؛ کسی که برایش پیش‌فاکتور می‌زنید مشتری است و کسی که از او می‌خرید تأمین‌کننده.

مخاطب شرکت
یک سازمان یا کسب‌وکار، با نشانی، شناسه‌ی مالیاتی و افراد وابسته به خودش.
مخاطب شخص
یک فرد؛ یا مشتری مستقیم است یا کارمند یکی از شرکت‌های طرف‌حساب.
مخاطب مرتبط
شخص یا نشانی‌ای که زیر یک شرکت ثبت می‌شود: کارمند، نشانی فاکتور، نشانی تحویل یا نشانی دیگر.

برای اینکه یک شخص به شرکتش وصل شود، روی فرم شخص فیلد «شرکت کارفرما» (Company Employer) را پر کنید، یا از فرم شرکت در زبانه‌ی «مخاطبان» اضافه‌اش کنید. نمای سلسله‌مراتبی (Hierarchy) کنار هر شرکت دکمه‌ای با تعداد افراد وابسته می‌گذارد تا با یک کلیک ببینید چه کسانی زیر آن شرکت‌اند.

تعریف مشتری در اودو؛ فرم مخاطب

  1. اپ مخاطبان Contacts را باز کنید و «جدید» (New) را بزنید.
  2. نام را در فیلد «نام (شرکت یا شخص)» (Name (company or person)) بنویسید. این تنها فیلد اجباری است.
  3. ایمیل را با دامنه‌اش، تلفن و نشانی را وارد کنید.
  4. شناسه‌ی مالیاتی (Tax Identification Number) را بنویسید. اگر مخاطب مشمول مالیات نیست، می‌شود «/» گذاشت. برای شناسه‌های دیگر، دکمه‌ی «+» کنار همین فیلد را بزنید؛ در اودو ۲۰ هر شناسه نوع خودش را دارد و اعتبارسنجی می‌شود.
  5. در صورت نیاز، سمت (Job Position)، وب‌سایت و زبان (Language) را پر کنید و ذخیره کنید.

فیلد زبان مهم‌تر از آن است که به نظر می‌رسد: ایمیل‌ها و سندهایی که اودو برای این مخاطب می‌فرستد، به همین زبان ترجمه می‌شوند. اگر صدها مشتری را از نرم‌افزار قدیمی دارید، دستی نسازیدشان؛ روش ورود گروهی در ایمپورت اکسل در اودو آمده است.

برچسب‌ها

برچسب (Tags) برای دسته‌بندی و جست‌وجوی سریع است، مثل «همکار»، «عمده» یا «تهران». برچسب را در فیلدش تایپ کنید و از فهرست انتخاب کنید؛ برای ساختن برچسب تازه، نامش را بنویسید و «ساختن» (Create) یا «ساختن و ویرایش» را بزنید. برچسب‌ها در نمای کانبان دیده می‌شوند، ولی در نمای فهرست نه.

اشتباه رایج

برای هر چیزی برچسب نسازید. اگر «تهران»، «طهران» و «تهران-مشتری» هر سه برچسب باشند، فیلتر به درد نمی‌خورد. پیش از شروع یک فهرست کوتاه برچسب با تیم توافق کنید، و برای چیزی که فیلد خودش را دارد (مثل استان یا فروشنده) برچسب نسازید.

نشانی فاکتور و نشانی تحویل

خیلی از مشتری‌ها فاکتور را در دفتر مرکزی می‌خواهند و کالا را در کارگاه یا شعبه. اودو برای یک مخاطب چند نشانی نگه می‌دارد و در فروش خودش نشانی درست را انتخاب می‌کند.

  1. اول در حسابداری ‣ پیکربندی ‣ تنظیمات Accounting ‣ Configuration ‣ Settings، زیر عنوان فاکتور مشتری، «نشانی‌های مشتری» (Customer Addresses) را بزنید و ذخیره کنید.
  2. فرم مشتری را از اپ مخاطبان یا از فروش ‣ سفارش‌ها ‣ مشتریان Sales ‣ Orders ‣ Customers باز کنید (فیلترهای پیش‌فرض جست‌وجو را بردارید).
  3. در زبانه‌ی «مخاطبان» (Contacts)، دکمه‌ی افزودن مخاطب مرتبط را بزنید.
  4. نوع را انتخاب کنید: مخاطب (Contact) برای یک کارمند آن شرکت، فاکتور (Invoice) برای نشانی فاکتور، تحویل (Delivery) برای نشانی تحویل، یا نشانی دیگر (Other).
  5. مشخصات نشانی را بنویسید و «ذخیره و بستن» (Save & Close) یا برای نشانی بعدی «ذخیره و جدید» را بزنید.

حالا وقتی این مشتری را روی پیش‌فاکتور بگذارید، فیلدهای نشانی فاکتور و نشانی تحویل خودشان پر می‌شوند و از همان‌جا قابل ویرایش‌اند. روند پیش‌فاکتور را در آموزش فروش اودو ببینید.

فروشنده، لیست قیمت و شرایط پرداخت هر مشتری

زبانه‌ی «فروش و خرید» (Sales & Purchase) جایی است که پیش‌فرض‌های هر مشتری را می‌گذارید تا فروشنده‌ها هر بار دستی انتخابشان نکنند. هر اپی که نصب باشد یک بخش به این زبانه اضافه می‌کند:

  • فروش: فروشنده (Salesperson) که مسئول این مشتری است، لیست قیمت (Pricelist)، شرایط پرداخت (Payment Terms)، روش پرداخت و روش ارسال. اگر لیست قیمت را خالی بگذارید، اودو لیست پیش‌فرض را خودش روی مخاطب می‌گذارد.
  • صندوق فروش: بارکدی برای شناختن مشتری در صندوق.
  • خرید: نحوه‌ی گروه کردن درخواست‌های خرید، خریدار پیش‌فرض، شرایط و روش پرداخت، یادآوری رسید کالا و ارز تأمین‌کننده.
  • اطلاعات مالی: وضعیت مالی (Fiscal Position) که مالیات و حساب‌ها را برای این مخاطب عوض می‌کند.
  • متفرقه: شناسه‌ی شرکت (Company ID)، مرجع، صنعت، و فیلد «شرکت» برای وقتی که در پایگاه چندشرکتی این مخاطب فقط باید برای یک شرکت دیده شود.

اگر اپ حسابداری نصب باشد، زبانه‌ی «حسابداری» حساب‌های بانکی مخاطب را نگه می‌دارد. بالای فرم هم دکمه‌های هوشمند هست؛ مثلاً دکمه‌ی «فروش» همه‌ی پیش‌فاکتورها و سفارش‌های همین مشتری را باز می‌کند.

نکته

اپ مخاطبان پنج نما دارد: فهرست، کانبان، نقشه، سلسله‌مراتبی و فعالیت‌ها. در نمای فعالیت‌ها کارهای پیش روی هر مخاطب را می‌بینید؛ روش گذاشتن فعالیت در فعالیت در اودو آمده است.

ادغام مخاطبان تکراری

مخاطب تکراری یعنی تاریخچه‌ی یک مشتری در دو جا و دو فروشنده برای یک نفر. اودو تکراری‌ها را بدون از دست رفتن اطلاعات یکی می‌کند، ولی ادغام برگشت‌پذیر نیست؛ فقط وقتی مطمئن هستید ادغام کنید.

  1. اپ مخاطبان را در نمای فهرست باز کنید و تیک دو یا چند مخاطب تکراری را بزنید.
  2. از دکمه‌ی «اقدامات» (Actions) گزینه‌ی «ادغام» (Merge) را بزنید.
  3. در پنجره‌ی ادغام، مخاطبان را بازبینی کنید؛ هر کدام را که نباید ادغام شود با علامت ضربدر کنار بگذارید.
  4. «مخاطب مقصد» (Destination Contact) را انتخاب کنید. پیش‌فرض، مخاطبی است که زودتر ساخته شده.
  5. «ادغام مخاطبان» (Merge Contacts) را بزنید.

پیدا کردن خودکار تکراری‌ها

بعد از ادغام، پنجره‌ی پایانی دکمه‌ی «حذف تکراری‌های دیگر» (Deduplicate the other Contacts) دارد. در آن مشخص کنید تکراری بودن با کدام فیلدها سنجیده شود: ایمیل، نام، شرکت بودن، شناسه‌ی مالیاتی (VAT) یا شرکت مادر. اگر چند فیلد انتخاب کنید، فقط رکوردهایی پیشنهاد می‌شوند که همه‌ی آن فیلدها را مشترک دارند. مخاطبانی را که کاربر یا سطر سند حسابداری دارند هم می‌شود کنار گذاشت. بعد یکی را بزنید: ادغام با بررسی دستی، ادغام خودکار، یا ادغام خودکار همه.

اشتباه رایج

ادغام خودکار را روی پایگاه داده‌ی واقعی بدون آزمون اجرا نکنید. اول با «ادغام با بررسی دستی» چند مورد را ببینید؛ دو شعبه‌ی یک شرکت با ایمیل مشترک ممکن است تکراری به نظر برسند ولی دو مخاطب جدا باشند.

بایگانی مخاطب به‌جای حذف

مشتری‌ای که دیگر کار نمی‌کند را پاک نکنید؛ فاکتورها و سفارش‌های قدیمی به او وصل‌اند. بایگانی‌اش کنید تا از فهرست‌ها و انتخاب‌ها بیرون برود ولی تاریخچه‌اش بماند.

  1. مخاطب را باز کنید، یا در نمای فهرست چند مخاطب را تیک بزنید.
  2. از «اقدامات» (Actions) گزینه‌ی «بایگانی» (Archive) را بزنید و در پنجره‌ی تأیید دوباره «بایگانی» را بزنید.

مخاطب بایگانی‌شده نوار «بایگانی‌شده» (Archived) دارد و با فیلتر «بایگانی‌شده» در جست‌وجو پیدا می‌شود. برای برگرداندن، از همان منوی اقدامات «خروج از بایگانی» (Unarchive) را بزنید. در اودو ۲۰ اگر رکوردی حذف‌شدنی نباشد، اودو خودش بایگانی را پیشنهاد می‌دهد.

تکمیل خودکار شرکت‌ها و غنی‌سازی مخاطب

تکمیل خودکار شرکا (Partner Autocomplete) یک سرویس اعتباری اودو (IAP) است: وقتی نام شرکتی را در یک فیلد مشتری یا روی فرم مخاطب تازه می‌نویسید، اودو شرکت‌های هم‌نام را پیشنهاد می‌دهد و با انتخاب یکی، نام کامل، لوگو، تلفن، ایمیل، شناسه‌ی مالیاتی و نشانی را پر می‌کند.

  1. در تنظیمات ‣ مخاطبان Settings ‣ Contacts گزینه‌ی «تکمیل خودکار شرکا» (Partner Autocomplete) را بزنید و ذخیره کنید.
  2. اعتبار را از «مدیریت سرویس و خرید اعتبار» (Manage Service & Buy Credits) در همان بخش بخرید. هر درخواست موفق یک اعتبار مصرف می‌کند.

این سرویس فقط روی مخاطب شرکتی تازه کار می‌کند، نه شرکت‌هایی که از قبل ثبت شده‌اند و نه اشخاص. اگر اعتبار تمام شود، فقط وب‌سایت و لوگو پر می‌شود. اودو ۲۰ امکان غنی‌سازی مخاطب (Contact enrichment) را هم آورده که اطلاعات یک یا چند مخاطب را با هم کامل می‌کند.

بومی‌سازی مخاطبان اودو برای ایران

مخاطبان پایه‌ی داده‌ی همه‌ی اپ‌ها هستند؛ هر چه این‌جا ناقص بماند، در فاکتور و سامانه‌ی مودیان خطا می‌شود. فهرست کامل بومی‌سازی ماژول‌ها در راهنمای بومی‌سازی اودو آمده است؛ این‌ها مخصوص مخاطبان است:

  • شناسه‌های خریدار برای مودیان: صورتحساب الکترونیکی برای اشخاص حقیقی کد ملی، برای اشخاص حقوقی شناسه‌ی ملی و کد اقتصادی، و کد پستی خریدار را می‌خواهد. اودوی خام برای ایران یک فیلد شناسه‌ی مالیاتی دارد و فیلدهای جدای ایرانی ندارد. این فیلدها با بومی‌سازی اضافه می‌شوند و باید اجباری و یکتا باشند، نه یک متن آزاد (توضیح در اودو و سامانه مودیان).
  • حقیقی یا حقوقی: اینکه مخاطب شرکت است یا شخص، فقط برچسب نیست؛ نوع صورتحساب مودیان و شناسه‌ی لازم از همین می‌آید. پیش از ورود مشتری‌های قدیمی، این را برای همه روشن کنید.
  • استان و شهر: فهرست استان‌ها (State) جزو داده‌ی پایه‌ی بومی‌سازی است و باید پیش از ورود مخاطبان کامل و فارسی باشد. شهر را یکدست بنویسید و کد پستی ده‌رقمی را با رقم لاتین وارد کنید تا گزارش و فیلتر بر اساس استان و شهر درست کار کند.
  • شماره‌ی تلفن: کشور مخاطب را ایران بگذارید و شماره‌ها را با پیش‌شماره‌ی کشور (‎+98‎) و رقم لاتین ثبت کنید. دکمه‌ی پیامک کنار تلفن از سرویس IAP اودو استفاده می‌کند که خرید اعتبارش از ایران محدودیت دارد؛ برای شماره‌های ایرانی معمولاً یک پنل پیامک داخلی با ماژول اتصال جایگزین می‌شود.
  • نام فارسی و جست‌وجو: «ي» و «ك» عربی نویسه‌هایی جدا از «ی» و «ک» فارسی‌اند؛ «علی» مخاطبی را که «علي» ثبت شده پیدا نمی‌کند، و «حذف تکراری‌ها» بر اساس نام هم این دو را یکی نمی‌بیند. نکته: پیش از ورود و پیش از ادغام خودکار، این دو حرف و نیم‌فاصله‌ها را یکدست کنید؛ ترفندهای جست‌وجو در جستجو و فیلتر در اودو آمده است.
  • تکمیل خودکار و غنی‌سازی: تکمیل خودکار شرکا با اعتبار IAP و داده‌ی بین‌المللی شرکت‌ها کار می‌کند و شرکت‌های ایرانی را کمتر می‌شناسد. پیش از تکیه بر غنی‌سازی تازه‌ی اودو ۲۰ هم ببینید از کدام سرویس و اعتبار استفاده می‌کند. در ایران روی ورود دستی، ایمپورت اکسل و داده‌ی سامانه‌های داخلی حساب کنید.
  • زبان مخاطب: زبان مشتری‌های ایرانی را فارسی بگذارید تا ایمیل پیش‌فاکتور و فاکتور به فارسی برود.

نصب اودو و ماژول‌های پایه‌ی نسخه‌ی بومی‌شده رایگان است و هزینه بر اساس نفر-ساعت کار حساب می‌شود؛ جزئیات در تعرفه‌ی اودو.

یک مثال ایرانی

یک فروشگاه مصالح ساختمانی در تبریز را در نظر بگیرید که حدود دو هزار مشتری را از نرم‌افزار قدیمی‌اش به اودو می‌آورد. پیش از ایمپورت، در اکسل «ي» و «ك» را یکدست می‌کند، ستونی برای حقیقی یا حقوقی می‌گذارد و کد ملی، شناسه‌ی ملی، کد اقتصادی و کد پستی را با رقم لاتین پر می‌کند. سه برچسب بیشتر ندارد: «پیمانکار»، «همکار» و «مصرف‌کننده».

یک شرکت پیمانکاری مشتری بزرگ است: نشانی فاکتورش دفتر مرکزی در تبریز است و دو نشانی تحویل در کارگاه‌های مراغه و مرند دارد، و مهندس خرید و حسابدارش به‌صورت مخاطب مرتبط زیر همان شرکت ثبت شده‌اند. پیمانکاران لیست قیمت «پیمانکار» و شرایط پرداخت ۳۰ روزه دارند. بعد از ایمپورت، مدیر فروش با «حذف تکراری‌ها» بر اساس شناسه‌ی مالیاتی ۴۰ مورد پیدا می‌کند، با بررسی دستی ادغامشان می‌کند و مشتری‌هایی را که سه سال خرید نکرده‌اند بایگانی می‌کند.

پرسش‌های رایج درباره‌ی مخاطبین در اودو

چطور در اودو مشتری تعریف کنم؟

اپ مخاطبان را باز کنید، «جدید» را بزنید و نام شرکت یا شخص را بنویسید؛ این تنها فیلد اجباری است. بعد ایمیل، تلفن، نشانی و شناسه‌ی مالیاتی را پر کنید و در زبانه‌ی فروش و خرید فروشنده، لیست قیمت و شرایط پرداخت را بگذارید. مخاطبی که برایش پیش‌فاکتور می‌زنید، مشتری است.

مخاطبین تکراری در اودو را چطور ادغام کنم؟

در نمای فهرست اپ مخاطبان تکراری‌ها را تیک بزنید، از منوی اقدامات «ادغام» را بزنید، مخاطب مقصد را انتخاب کنید و «ادغام مخاطبان» را بزنید. ادغام برگشت‌پذیر نیست. بعد از آن با «حذف تکراری‌های دیگر» می‌توانید بر اساس ایمیل، نام، شناسه‌ی مالیاتی یا شرکت مادر تکراری‌های بیشتری پیدا کنید.

کد ملی و کد اقتصادی مشتری کجای اودو ثبت می‌شود؟

اودوی خام برای ایران یک فیلد شناسه‌ی مالیاتی دارد و فیلدهای جدای کد ملی، شناسه‌ی ملی و کد اقتصادی را ندارد. این فیلدها با بومی‌سازی اضافه می‌شوند و برای سامانه‌ی مودیان باید اجباری و یکتا باشند، همراه با کد پستی خریدار.

فرق بایگانی و حذف مخاطب در اودو چیست؟

حذف، رکورد را برای همیشه پاک می‌کند. بایگانی مخاطب را از فهرست‌ها و انتخاب‌ها بیرون می‌برد ولی تاریخچه‌اش را نگه می‌دارد و با فیلتر «بایگانی‌شده» برمی‌گردد. در اودو ۲۰ اگر حذف ممکن نباشد، خود اودو بایگانی را پیشنهاد می‌دهد.

چطور برای یک مشتری نشانی تحویل جدا از نشانی فاکتور بگذارم؟

در تنظیمات حسابداری «نشانی‌های مشتری» را روشن کنید. بعد در فرم مشتری، زبانه‌ی مخاطبان، یک مخاطب مرتبط از نوع تحویل و یکی از نوع فاکتور بسازید. روی پیش‌فاکتور این دو نشانی خودشان پر می‌شوند.

مخاطبین اودو ۲۰ چه چیز تازه‌ای دارد؟

طبق یادداشت‌های انتشار اودو ۲۰: غنی‌سازی یک یا چند مخاطب با هم، نمای سلسله‌مراتبی، چند شناسه‌ی نوع‌دار و اعتبارسنجی‌شده برای هر طرف‌حساب، پیشنهاد بایگانی وقتی حذف ممکن نیست، و بایگانی پیش‌فرض مخاطبان ساخته‌شده از سفارش مهمان فروشگاه.

منبع و مجوز

ترجمه، ویرایش و بومی‌سازی غیررسمی وستا از مستندات Odoo 20؛ تغییرات: ترجمه‌ی فارسی، مثال‌ها و بخش بومی‌سازی برای ایران. این صفحه مانند منبع با مجوز CC BY-SA 4.0 منتشر می‌شود. Odoo نشان تجاری Odoo S.A. است و این صفحه وابسته به آن نیست. صفحه‌ی اصلی: مخاطبان در مستندات Odoo 20 · متن مجوز

  1. Odoo 20 documentation: Contacts
  2. Odoo 20: Merge contacts
  3. Odoo 20: Deliveries and invoices to different addresses
  4. Odoo 20: Pricelists (customer-specific pricelists)
  5. Odoo 20: Partner autocomplete
  6. Odoo 20: In-app purchases (IAP)
  7. Odoo 20 release notes