در این آموزش یاد می‌گیرید
- فهرست پستی بسازید و مخاطبان را دستی، با ایمپورت یا از فرم سایت به آن اضافه کنید
- ایمیل را با ویرایشگر کشیدنی و قالب‌ها بسازید و برای بعد به‌عنوان قالب نگه دارید
- قبل از ارسال، ایمیل آزمایشی بفرستید، تست A/B بچینید و ارسال را زمان‌بندی کنید
- نرخ باز شدن، کلیک، پاسخ و برگشت را بخوانید و دلیل ایمیلهای نرسیده را پیدا کنید
- لغو عضویت و فهرست سیاه را درست تنظیم کنید و بدانید ارسال انبوه از ایران به چه آماده‌سازی‌ای نیاز دارد
پیش‌نیاز
اپ بازاریابی ایمیلی (Email Marketing) نصب باشد. برای اینکه ایمیل‌ها واقعاً برسند، سرور ایمیل خروجی و رکوردهای دامنه (SPF، DKIM و DMARC) هم باید درست تنظیم شده باشند؛ در بخش بومی‌سازی به آن می‌رسیم. اگر می‌خواهید بدانید این اپ در کدام ویرایش اودو هست، راهنمای اودو کامیونیتی یا اینترپرایز را ببینید.
تازه‌های اودو ۲۰ در بازاریابی ایمیلی
- فهرست پستی پویا: گیرندهها هنگام پردازش ارسال حساب می‌شوند، نه هنگام ساختن فهرست.
- کتابخانهی قالب ایمیل: هر ایمیل را به‌عنوان قالب ذخیره کنید و از منوی جداگانه‌ی قالب‌ها دوباره به کار ببرید.
- دیدن اینکه کدام گیرنده روی کدام لینک ایمیل کلیک کرده است.
- محتوای شرطی: بلوکهای ایمیل می‌توانند بر اساس شرط، فقط برای بعضی گیرندهها نمایش داده شوند.
- ارسال ایمیل انبوه به کارمندان و تأمینکنندگان.
- ذخیره‌ی بلوکهای دلخواه برای استفاده‌ی دوباره، ویرایش همیشه تمام‌صفحه، و خاموش کردن ردیابی لینک از داخل ویرایشگر.
- بلوکهای محصول و رویداد که با انتخاب رکورد خودشان پر می‌شوند، و قالب‌ها و فونتهای تازه با فونت جایگزین.
- ردیابی UTM با فیلد تازه‌ی «مرجع» (Reference)، به‌جای ساختن منبع تازه در هر ارسال.
از یادداشتهای رسمی انتشار اودو ۲۰.
بازاریابی ایمیلی اودو چیست؛ ایمیل انبوه، فهرست پستی و کمپین
سه کلمه در این آموزش زیاد تکرار می‌شوند:
- ایمیل انبوه (Mailing)
- یک ایمیل که برای گروهی از گیرندهها فرستاده می‌شود؛ مثلاً خبرنامه‌ی ماهانه یا اعلام حراج.
- فهرست پستی (Mailing List)
- گروهی از مخاطبان که عضو شده‌اند و ایمیلهای یک موضوع را می‌گیرند؛ مثلاً «خبرنامه» یا «مشتریان عمده».
- کمپین (Campaign)
- ظرفی که چند ایمیل، پیامک و پست شبکه‌ی اجتماعی یک هدف را کنار هم نگه می‌دارد و نتیجه‌ی همه را یک‌جا نشان می‌دهد.
وقتی اپ را باز می‌کنید، داشبورد ایمیل‌ها را می‌بینید. نمای فهرست برای هر ایمیل تاریخ، موضوع، مسئول، تعداد ارسال و درصد تحویل، باز شدن، کلیک و پاسخ را نشان می‌دهد. نمای کانبان ایمیل‌ها را در چهار وضعیت می‌چیند: پیش‌نویس، در صف، در حال ارسال و ارسال‌شده. نمای تقویم هم نشان می‌دهد هر ایمیل کدام روز رفته یا قرار است برود.
ساختن فهرست پستی و اضافه کردن مخاطبان
- به بروید و «جدید» را بزنید.
- نام فهرست را بنویسید. اگر می‌خواهید گیرندهها این فهرست را در صفحهی مدیریت اشتراکشان ببینند و خودشان عضو یا خارج شوند، «نمایش در تنظیمات اشتراک» (Show In Preferences) را بزنید.
- برای اضافه کردن مخاطب، در صفحهی فهرستهای پستی روی ردیف فهرست «وارد کردن مخاطبان» (Import Contacts) را بزنید و نشانیها را در کادر «فهرست مخاطبان» بچسبانید. برای ورود کشور، نام شرکت و فیلدهای دیگر، از لینک «بارگذاری فایل» پایین همان پنجره استفاده کنید.
- برای افزودن یک نفر، از مخاطب را باز کنید و پایین فرم، در ستون فهرست پستی، «افزودن سطر» را بزنید. هر مخاطب می‌تواند عضو چند فهرست باشد.
روی فرم هر فهرست چند دکمه‌ی آماری هست: تعداد گیرندهها، تعداد ایمیلهای فرستاده‌شده با این فهرست، درصد برگشت (Bounce)، درصد لغو عضویت (Opt-out) و درصد فهرست سیاه. اگر درصد برگشت یک فهرست بالا رفت، قبل از ارسال بعدی آن را تمیز کنید.
فرم عضویت خبرنامه در سایت اودو
در اپ وب‌سایت «ویرایش» را بزنید، در نوار کناری عبارت Newsletter را جست‌وجو کنید و یکی از سه بلوک «بلوک خبرنامه»، «پنجره‌ی بازشوی خبرنامه» یا «خبرنامه» (فقط یک فیلد ایمیل و دکمه، مناسب پاورقی) را روی صفحه بکشید. روی بلوک کلیک کنید، فهرست پستی را از منوی Newsletter انتخاب کنید و ذخیره کنید. هر کس از این فرم عضو شود، مستقیم به همان فهرست اضافه می‌شود.
برای ارسال لازم نیست همیشه فهرست پستی بسازید. می‌توانید گیرنده را مخاطبان، سرنخ‌ها، ثبت‌نام‌کنندگان رویداد، کارمندان یا سفارش‌های فروش بگذارید و با دامنه (شرط) محدودش کنید؛ مثلاً «مخاطبانی که شهرشان اصفهان است». فهرست پستی برای کسانی است که خودشان عضو شده‌اند.
ساختن ایمیل: موضوع، گیرنده و ویرایشگر
- در داشبورد بازاریابی ایمیلی «جدید» را بزنید.
- موضوع (Subject) را بنویسید. موضوع اولین چیزی است که گیرنده می‌بیند و بیشترین اثر را روی نرخ باز شدن دارد؛ کوتاه و مشخص بنویسید.
- گیرندهها (Recipients) را انتخاب کنید. پیشفرض «فهرست پستی» است و باید دست‌کم یک فهرست انتخاب کنید. گزینه‌های دیگر (مخاطب، سرنخ، کارمند، ثبت‌نام رویداد، سفارش فروش و…) یک فیلد دامنه دارند که با آن شرط می‌گذارید.
- در زبانهی «متن ایمیل» (Mail Body) یک قالب انتخاب کنید. از نوار کناری بلوک‌ها را روی ایمیل بکشید و در بخش‌های «سفارشی‌سازی» و «طراحی» رنگ، فونت و فاصله را تنظیم کنید. اگر ایمیل ساده‌ی متنی می‌خواهید، قالب «متن ساده» (Plain Text) را بزنید و با تایپ «/» عنصرها را اضافه کنید.
- در زبانهی «تنظیمات»، «متن پیش‌نمایش» (Preview Text) را پر کنید؛ جمله‌ای که در بیشتر صندوق‌ها کنار موضوع دیده می‌شود. «ارسال از» و «پاسخ به» را هم مشخص کنید تا جواب مشتری به صندوق درست برسد.
اگر ایمیل را با قالب خالی از صفر بسازید، لینک لغو عضویت خودکار اضافه نمی‌شود. یا یکی از پاورقی‌های آماده‌ی ویرایشگر را بگذارید که این لینک را دارد، یا لینک /unsubscribe_from_list را خودتان در متن بگذارید. ایمیل تبلیغاتی بدون راه لغو عضویت، زودتر به پوشه‌ی هرزنامه می‌رود.
ذخیره به‌عنوان قالب
وقتی طرح یک ایمیل را پسندیدید، بالای فرم از منوی اقدام‌ها (سه‌نقطه) «ذخیره به‌عنوان قالب» (Save as Template) را بزنید. دفعه‌ی بعد از قالب را باز کنید و «استفاده از این» (Use this) را بزنید تا یک ایمیل تازه با همان تنظیمات ساخته شود.
تست A/B: کدام موضوع بهتر جواب می‌دهد؟
در تست A/B دو یا چند نسخه از یک ایمیل را برای بخشی از گیرندهها می‌فرستید و نسخهی برنده را برای بقیه. این گزینه در بخش «پیشرفته» زبانهی تنظیمات است.
- «اجازهی تست A/B» (Allow A/B Testing) را بزنید.
- در فیلد درصد بنویسید این نسخه برای چند درصد گیرندهها برود، و نام نسخه را در «نسخهی تست A/B» بنویسید.
- در «انتخاب برنده» (Winner Selection) معیار را مشخص کنید: دستی، بیشترین نرخ باز شدن (پیشفرض)، بیشترین کلیک، بیشترین پاسخ، یا بیشترین سرنخ، پیشفاکتور و درآمد ساخته‌شده.
- در «ارسال نهایی در» (Send Final On) تاریخی بگذارید که اودو در آن برنده را انتخاب کند و برای بقیهی گیرندهها بفرستد. در حالت دستی این فیلد نیست.
- «ساختن نسخهی جایگزین» (Create an Alternative Version) را بزنید و نسخهی دوم را، مثلاً با موضوع دیگر، بسازید.
در هر تست فقط یک چیز را عوض کنید، مثلاً فقط موضوع. اگر موضوع و تصویر و دکمه همه با هم فرق کنند، نمی‌فهمید کدامشان نتیجه را عوض کرد.
ایمیل آزمایشی، ارسال و زمان‌بندی
بالای فرم ایمیل سه دکمه هست:
- آزمایش (Test): نشانی خودتان و یکی دو همکار را بنویسید و «ارسال آزمایشی» را بزنید. ایمیل را در Gmail، در برنامه‌ی ایمیل گوشی و در صندوق شرکت باز کنید و راست‌چین بودن، فونت و لینک‌ها را ببینید.
- زمان‌بندی (Schedule): در پنجره‌ی باز شده تاریخ و ساعت ارسال را انتخاب کنید و «زمان‌بندی» را بزنید. وضعیت ایمیل «در صف» می‌شود.
- ارسال (Send): در پنجره‌ی تأیید «ارسال برای همه» را بزنید. وقتی همه رفت، وضعیت «ارسال‌شده» می‌شود.
اودو برای همهی ایمیلهای همهی اپها یک سقف روزانه دارد. اگر سقف پر شود، باقی‌مانده‌ی ایمیل‌ها فردا خودکار نمی‌روند؛ باید ایمیل را باز کنید و «تلاش دوباره» (Retry) را بزنید. پس ایمیل بزرگ را روز شلوغ ارسال فاکتورها نفرستید.
کمپین: ایمیل، پیامک و پست زیر یک سقف
- در «کمپین‌های ایمیلی» (Mailing Campaigns) را روشن کنید و ذخیره کنید. منوی «کمپین‌ها» بالای صفحه پیدا می‌شود.
- به بروید، «جدید» را بزنید، نام کمپین (مثلاً «حراج یلدا»)، مسئول و برچسب را بنویسید.
- از داخل فرم کمپین با «ایمیل جدید»، «پیامک جدید» یا «پست جدید» محتوای کمپین را بسازید. پیامک به اپ بازاریابی پیامکی نیاز دارد.
بالای فرم کمپین، دکمه‌های آماری کلیک‌ها، فرصت‌های فروش (یا سرنخ‌ها)، پیش‌فاکتورها و درآمد را نشان می‌دهند؛ یعنی می‌بینید این کمپین واقعاً چقدر فروش آورد، نه فقط چند نفر ایمیل را باز کردند.
گزارش: باز شدن، کلیک، پاسخ و برگشت
بعد از ارسال، ایمیل را از باز کنید. دکمه‌های آماری بالای فرم این عددها را دارند:
| شاخص | یعنی چه | اگر پایین یا بالا بود |
|---|---|---|
| دریافت‌شده (Received) | درصد ایمیل‌هایی که به صندوق رسیدند | پایین بودنش یعنی فهرست کهنه است یا احراز هویت فرستنده ایراد دارد |
| برگشتی (Bounced) | درصد ایمیل‌هایی که نرسیدند | بالا بودنش یعنی نشانیهای غلط یا رکوردهای دامنهی ناقص |
| باز شده (Opened) | درصد ایمیل‌هایی که باز شدند | پایین بودنش معمولاً یعنی موضوع جذاب نبوده یا ایمیل به هرزنامه رفته |
| کلیک (Clicked) | درصد گیرنده‌هایی که روی لینکی کلیک کردند | پایین بودنش یعنی محتوا یا دعوت به اقدام به مخاطب نخورده |
| پاسخ (Replied) | درصد گیرنده‌هایی که جواب دادند | برای ایمیل‌هایی که منتظر جوابید، مثل دعوت به جلسه، مهم است |
روی هر دکمه بزنید تا فهرست همان گیرندهها بیاید. آنجا با فیلتر و گروه‌بندی می‌شود دلیل را پیدا کرد؛ مثلاً برگشتی‌ها را بر اساس فهرست پستی گروه کنید تا ببینید همه از یک فایل ایمپورت آمده‌اند و نشانیها غلط تایپی دارند (مثل gmial.com). برای مقایسه‌ی چند ایمیل با هم، به بروید و از «معیارها» شاخص نمودار را عوض کنید.
نرخ باز شدن هیچ‌وقت دقیق نیست؛ بعضی سرویس‌های ایمیل برای حفظ حریم خصوصی، باز شدن را به فرستنده خبر نمی‌دهند. برای تصمیم، کلیک و فروش کمپین را جدی‌تر بگیرید.
لغو عضویت و فهرست سیاه
گیرنده‌ای که روی «لغو عضویت» بزند، فوراً از آن فهرست خارج می‌شود و به صفحهی مدیریت اشتراک‌هایش می‌رود؛ آنجا می‌تواند دلیلش را هم انتخاب کند. فهرست دلیل‌ها را در مرتب کنید.
- برای اینکه گیرنده بتواند از همهی ایمیلهای تبلیغاتی شما خارج شود، در «گزینه‌ی فهرست سیاه هنگام لغو عضویت» (Blacklist Option when Unsubscribing) را روشن کنید. حالا در صفحهی اشتراک دکمه‌ی «من را حذف کن» (Exclude Me) هم هست.
- فهرست نشانیهای مسدود را در ببینید. دلیل و زمان مسدود شدن روی هر رکورد ثبت است.
- اگر کسی خودش خواست دوباره ایمیل بگیرد، رکوردش را باز کنید، «خروج از فهرست سیاه» (Unblacklist) را بزنید و دلیل را بنویسید.
نشانیهای فهرست سیاه هیچ ایمیل تبلیغاتی نمی‌گیرند، ولی ایمیلهای عملیاتی مثل تأیید سفارش و ارسال فاکتور همچنان برایشان می‌رود. برای عضو شدنِ تأییدشده (Double Opt-in) هم یک قالب آماده در خودکارسازی بازاریابی هست.
بومی‌سازی بازاریابی ایمیلی اودو برای ایران
ایمیل مارکتینگ در ایران بیشتر از آنکه به ترجمه نیاز داشته باشد، به آماده‌سازی سرور و دامنه نیاز دارد. فهرست کامل بومی‌سازی ماژول‌ها در راهنمای بومی‌سازی اودو آمده است؛ این‌ها مخصوص بازاریابی ایمیلی است:
- سقف ارسال روزانه: روی اودو آنلاین، اودو تعداد ایمیل روزانه را محدود میکند؛ طبق مستندات اودو ۲۰ سقف پیشفرض بین ۵ تا ۲۰۰ ایمیل است و به نوع اشتراک و اپ‌های نصب‌شده بستگی دارد. افزایش سقف از پشتیبانی اودو خواسته می‌شود. مستندات می‌گوید سرور ایمیل خود اودو برای ایمیلهای عملیاتی و کمپین‌های کوچک است.
- سرور ایمیل خودتان: اگر اودو روی سرور خودتان نصب است، ایمیل خروجی از اول با سرور SMTP و دامنهی خودتان کار میکند و سقف اودو آنلاین را ندارد، ولی تحویل ایمیل دیگر به اعتبار همان سرور بستگی دارد. اودو اجازه می‌دهد ایمیلهای عملیاتی و انبوه از دو سرور جدا بروند: در حالت توسعه‌دهنده دو رکورد در بسازید (اولویت کمتر برای عملیاتی) و در تنظیمات بازاریابی ایمیلی «سرور اختصاصی» (Dedicated Server) را روی سرور انبوه بگذارید. این‌طوری اگر یک کمپین به اعتبار سرور ضربه زد، فاکتورها و پیش‌فاکتورها سالم می‌رسند.
- تحویل از سرور داخل ایران: برای ایمیل‌هایی که از سروری در ایران به Gmail، Outlook یا Yahoo میروند، رکوردهای SPF، DKIM و DMARC دامنه را کامل کنید و «ارسال از» را هم‌دامنه با دامنهی فرستنده بگذارید؛ مستندات اودو می‌گوید فرستنده‌ی ناهم‌دامنه در DMARC رد می‌شود. پیش از کمپین بزرگ، ایمیل آزمایشی را به چند نشانی در هر سرویس بفرستید، ببینید به صندوق اصلی می‌رسد یا هرزنامه، و ارسال را با دسته‌های کوچک شروع کنید.
- سرویس‌های ارسال انبوه خارجی: مستندات اودو برای ارسال انبوه سرویس‌هایی مثل Mailjet، Mailgun و Sendgrid را مثال می‌زند. این‌ها خارجی‌اند و ثبت‌نام و پرداختشان از ایران محدودیت دارد؛ پیش از برنامه‌ریزی بررسی کنید.
- اعتبار IAP: خود ایمیل انبوه روی سرور شما به اعتبار IAP نیاز ندارد، ولی پیامک داخل کمپین و تولید تصویر با هوش مصنوعی برای ایمیل با سرویس‌های اودو کار می‌کنند. خرید اعتبار IAP از ایران محدودیت دارد؛ اول بررسی کنید.
- فونت و راست‌چین: فونت فارسی‌ای که در ویرایشگر انتخاب می‌کنید روی همهی برنامه‌های ایمیل نصب نیست و اودو ۲۰ در این حالت فونت جایگزین می‌گذارد. ایمیل آزمایشی را روی گوشی و رایانه ببینید تا شکسته شدن حروف یا چپ‌چین شدن متن را قبل از ارسال پیدا کنید.
- تاریخ شمسی: تاریخ زمان‌بندی، نمای تقویم ایمیل‌ها و گروه‌بندی ماهانه‌ی گزارش‌ها در اودوی خام میلادی‌اند؛ «ایمیلهای آذر» با آذر واقعی یکی نمی‌شود (توضیح در تقویم شمسی در اودو). در اودوی بومی‌شده‌ی وستا تقویم شمسی در همهی ماژول‌ها هست.
- رضایت گیرنده: لینک لغو عضویت را از هیچ ایمیلی برندارید و فقط برای کسانی ایمیل تبلیغاتی بفرستید که خودشان عضو شده‌اند. اینکه ارسال ایمیل تبلیغاتی در ایران چه الزام قانونی‌ای دارد را با مشاور حقوقی بررسی کنید.
نصب اودو و ماژول‌های پایه‌ی نسخهی بومی‌شده رایگان است و هزینه بر اساس نفر-ساعت کار حساب می‌شود؛ جزئیات در تعرفه‌ی اودو.
یک مثال ایرانی
یک کتاب‌فروشی آنلاین در تهران را در نظر بگیرید. فرم «خبرنامه» در پاورقی سایت، بازدیدکننده‌ها را به فهرست «خبرنامه‌ی کتاب» اضافه میکند و مشتریان قدیمی یک‌بار از اکسل وارد همین فهرست شده‌اند. اول ماه یک ایمیل با قالب ذخیره‌شده‌ی «تازه‌های ماه» ساخته می‌شود. برای موضوع دو نسخه دارند: «۱۰ کتاب تازه‌ی آذر» و «کتاب‌هایی که این ماه همه درباره‌شان حرف می‌زنند». هر نسخه برای ۱۵ درصد فهرست می‌رود و اودو دو روز بعد نسخه‌ای را که کلیک بیشتری گرفته برای ۷۰ درصد باقی‌مانده میفرستد.
ایمیل‌ها از سرور اختصاصی ارسال انبوه میروند و فاکتورها از سرور دیگر. همهی ایمیلهای ماه زیر کمپین «فروش پاییز» هستند. آخر ماه دکمه‌ی درآمد کمپین نشان می‌دهد کدام ایمیل فروش آورده است. گزارش برگشتی‌ها هم نشان می‌دهد بیشتر برگشتی‌ها از ایمپورت اکسل قدیمی آمده‌اند، پس آن بخش فهرست را تمیز می‌کنند.
پرسش‌های رایج درباره‌ی ایمیل مارکتینگ با اودو
ایمیل مارکتینگ با اودو رایگان است؟
اپ بازاریابی ایمیلی بخشی از اودو است و برای ارسال ایمیل روی سرور خودتان اعتبار IAP لازم نیست. هزینه‌ی واقعی سرور ایمیل و دامنه است. روی اودو آنلاین سقف ارسال روزانه دارید. پیامک داخل کمپین و بعضی امکانات هوش مصنوعی به اعتبار IAP نیاز دارند.
سقف ارسال ایمیل در اودو چقدر است؟
طبق مستندات اودو ۲۰، روی اودو آنلاین سقف پیشفرض بین ۵ تا ۲۰۰ ایمیل در روز است و به نوع اشتراک و اپها بستگی دارد. این سقف همهی ایمیلهای همهی اپها را میشمارد. با سرور ایمیل خروجی خودتان به سقف اودو وابسته نیستید، ولی سقف سرویس ایمیل خودتان سر جایش است.
چرا ایمیلهای اودو به اسپم میروند؟
دلیلهای رایج: رکوردهای SPF، DKIM و DMARC دامنه کامل نیستند، نشانی «ارسال از» با دامنهی فرستنده یکی نیست، فهرست پر از نشانیهای غلط یا کهنه است، یا لینک لغو عضویت ندارد. اول رکوردهای دامنه را درست کنید و فهرست را تمیز کنید.
تست A/B در اودو چطور کار میکند؟
در زبانهی تنظیمات ایمیل «اجازهی تست A/B» را بزنید، درصد گیرندههای آزمایش و معیار برنده (باز شدن، کلیک، پاسخ، سرنخ، پیشفاکتور یا درآمد) را انتخاب کنید و نسخهی جایگزین بسازید. اودو در تاریخ «ارسال نهایی» برنده را برای بقیهی گیرندهها میفرستد.
چطور مخاطبان را از اکسل وارد فهرست پستی اودو کنم؟
در صفحهی فهرستهای پستی روی ردیف فهرست «وارد کردن مخاطبان» را بزنید. برای فقط نشانیها، آنها را در کادر بچسبانید؛ برای ستونهای بیشتر مثل نام و شرکت، از لینک «بارگذاری فایل» استفاده کنید.
بازاریابی ایمیلی اودو ۲۰ چه چیز تازهای دارد؟
طبق یادداشتهای انتشار اودو ۲۰: فهرست پستی پویا، کتابخانهی قالب ایمیل، دیدن کلیک هر گیرنده روی هر لینک، محتوای شرطی، ارسال به کارمندان و تأمینکنندگان، بلوکهای ذخیرهشده، بلوک محصول و رویداد، فونتهای تازه و فیلد «مرجع» برای UTM.
منبع و مجوز
ترجمه، ویرایش و بومی‌سازی غیررسمی وستا از مستندات Odoo 20؛ تغییرات: ترجمه‌ی فارسی، مثال‌ها و بخش بومی‌سازی برای ایران. این صفحه مانند منبع با مجوز CC BY-SA 4.0 منتشر می‌شود. Odoo نشان تجاری Odoo S.A. است و این صفحه وابسته به آن نیست. صفحهی اصلی: بازاریابی ایمیلی در مستندات Odoo 20 · متن مجوز