چه کسبوکاری به CRM نیاز دارد؟ نشانههای عبور از اکسل
هر کسبوکاری که در آن بیش از چند نفر با مشتری حرف میزنند، دیر یا زود به CRM میرسد. اکسل برای شروع خوب است، اما برای کار تیمی ساخته نشده است. Raymond Panko از دانشگاه هاوایی، در جمعبندی پژوهشها، خطا در صفحهگستردهها را هم رایج و هم جدی میداند. Computerworld در سال ۲۰۰۴ به نقل از پژوهش او گزارش داد که در بازبینی ۵۴ صفحهگسترده، ۴۹ مورد (۹۱٪) خطا داشتند.
این نشانهها میگویند کسبوکار شما از اکسل عبور کرده است:
- چند نسخه از فایل مشتریان دست افراد مختلف است و معلوم نیست کدام درست است.
- وقتی مشتری زنگ میزند، اپراتور باید بپرسد «قبلاً با چه کسی صحبت کردید؟».
- پیگیریها به حافظهی فروشنده بسته است و با رفتن او، مشتریهایش هم گم میشوند.
- مدیر برای یک گزارش هفتگی ساده باید چند فایل را دستی جمع کند.
- نمیدانید کدام مشتری مدتی است خرید نکرده است.
Fred Reichheld و Christine Detrick در مقالهای از Bain نوشتهاند که در خدمات مالی، ۵٪ افزایش در نگهداشت مشتری بیش از ۲۵٪ سود را بالا میبرد. CRM جایی است که این نگهداشت دیده و پیگیری میشود.
پیش از مقایسه: نیاز را بنویسید، نه فهرست امکانات
پیش از دیدن هر دمو، سه چیز را روی یک صفحه بنویسید:
- کانالهای اصلی ارتباط با مشتری: تلفن، حضوری، پیامرسان، فروشگاه اینترنتی یا نماینده.
- سه کاری که امروز بیشترین وقت را میگیرد.
- سیستمهایی که CRM باید به آنها وصل شود: حسابداری، انبار، فروشگاه اینترنتی و مرکز تماس.
فهرست امکانات پایه و پیشرفته در راهنمای امکانات CRM است؛ اینجا فقط از معیار انتخاب میگوییم.
دموی وستا CRM روی دادهی واقعی مرکز تماس شما اجرا میشود؛ جدول امتیازدهی همین راهنما را همراه بیاورید.
۹ معیار انتخاب نرمافزار CRM در یک جدول امتیازدهی
به هر معیار، بسته به کسبوکارتان، وزنی از ۱ تا ۳ بدهید؛ ستون آخر فقط پیشنهاد است. در دموی هر فروشنده به هر معیار امتیاز ۰ تا ۵ بدهید. جمع «وزن × امتیاز» بحث را از سلیقه به معیار میبرد.
| معیار | چه چیزی را بسنجید | نشانهی هشدار | وزن پیشنهادی |
|---|---|---|---|
| فارسی، راستچین و تقویم شمسی | رابط فارسی؛ چاپ راستچین؛ تاریخ شمسی در فیلتر، یادآور و گزارش | ترجمهی ناقص؛ تاریخ میلادی در گزارش یا خروجی | ۳ |
| اتصال به مرکز تماس و VoIP | باز شدن پرونده با زنگ، ثبت خودکار تماس، دسترسی به ضبط مکالمه، تماس با یک کلیک | تماسها جدا ثبت میشوند و اپراتور دستی تایپ میکند | ۳ اگر فروش یا پشتیبانی تلفنی است |
| اتصال به حسابداری، ERP و فروشگاه اینترنتی | فاکتور، ماندهی حساب، موجودی و سفارشهای سایت بدون تایپ دوباره | «خروجی اکسل بگیرید و وارد کنید» تنها راه است | ۳ |
| مالکیت داده و محل میزبانی | ابری یا روی سرور خودتان؛ خروجی کامل داده در هر زمان؛ سطح دسترسی و ثبت دسترسیها | خروجی گرفتن محدود است؛ معلوم نیست داده کجاست | ۳ |
| موبایل | ثبت ویزیت و یادداشت فروشندهی میدانی روی گوشی | نسخهی موبایل فقط برای دیدن است | ۱ تا ۳، بسته به تیم بیرون از دفتر |
| گزارش و داشبورد | قیف فروش، عملکرد هر نفر، دلیل از دست رفتن فرصت؛ ساخت گزارش تازه بدون برنامهنویس | هر گزارش تازه یک سفارش توسعه است | ۲ |
| هوش مصنوعی | خلاصه و ارزیابی تماس، پیشنهاد پاسخ؛ روی دادهی فارسی خودتان | نمایش فقط با دادهی آماده؛ معلوم نیست متن تماس کجا پردازش میشود | ۱ تا ۲ |
| پشتیبانی و زمان استقرار | تیم در دسترس در ایران؛ برنامهی زمانی مکتوب؛ آموزش کاربران | زمان استقرار نامعلوم؛ پشتیبانی فقط با ایمیل | ۳ |
| هزینهی کل مالکیت | همهی هزینهها در طول عمر سیستم (پایینتر) | فقط هزینهی روز خرید گفته میشود | ۳ |
اگر بیشتر ارتباط شما تلفنی است، معیار دوم را جدیتر بسنجید. جزئیات فنی آن را در راهنمای اتصال CRM به مرکز تماس آوردهایم.
سه معیار که بیشتر از بقیه اشتباه سنجیده میشوند
میزبانی ابری یا روی سرور خودتان. NIST رایانش ابری را دسترسی بنا به نیاز به منابع مشترکی تعریف میکند که سریع فراهم و آزاد میشوند. CRM ابری معمولاً از نوع SaaS است و نگهداری کمتری میخواهد. نصب روی سرور خودتان (On-premise) کنترل بیشتری روی داده میدهد، اما نگهداری، پشتیبانگیری و امنیت با خودتان است. در هر دو حالت بپرسید: آیا هر زمان بخواهید، کل داده را پس میگیرید؟
هوش مصنوعی. Brynjolfsson و همکاران در مطالعهای روی ۵۱۷۹ اپراتور پشتیبانی دیدند که دستیار هوش مصنوعی تعداد مشکلهای حلشده در ساعت را بهطور میانگین ۱۴٪ بالا برد؛ برای تازهکارها ۳۴٪ و برای باتجربهها بسیار کم. پس در دمو بخواهید آن را روی چند تماس فارسی خودتان نشان دهند.
هزینهی کل مالکیت. یعنی همهی هزینهها در طول عمر سیستم، نه فقط هزینهی روز خرید. بخشی از آن پنهان است: وقت کارکنان برای ورود داده و آموزش، تغییرات بعدی، و رفتن به سیستم دیگر اگر داده قفل باشد. از هر فروشنده برآورد مکتوب چندساله با همین اجزا بخواهید.
پرسشهایی که در جلسهی دمو از فروشنده بپرسید
دموی آماده همیشه بینقص است. دمو را با سناریوی خودتان بخواهید و این پرسشها را بپرسید:
- یک تماس واقعی را از زنگ تا ثبت سفارش نشان دهید.
- فایل فعلی مشتریان ما چطور منتقل میشود و رکوردهای تکراری چه میشوند؟
- اتصال به حسابداری و مرکز تماس ما آماده است یا باید ساخته شود؟
- اگر روزی بخواهیم سیستم را عوض کنیم، کل داده را در چه قالبی تحویل میگیریم؟
- آیا یک فروشنده میتواند فهرست همهی مشتریان را خروجی بگیرد؟
- برنامهی زمانی استقرار، مرحله به مرحله، چیست و فاز اول کی واقعاً اجرا میشود؟
- چه کسی در ایران پشتیبانی میکند و زمان پاسخ چقدر است؟
- مشتری مشابه ما دارید که بتوانیم با او صحبت کنیم؟
استقرار CRM در ۶ گام
- یک مالک داخلی تعیین کنید: کسی از فروش یا پشتیبانی، نه فقط واحد فناوری.
- فرایند را پیش از نرمافزار بنویسید: مراحل فروش، تعریف «سرنخ» و «مشتری»، و اینکه چه کسی چه چیزی را ثبت میکند.
- داده را پاکسازی کنید: شمارههای تکراری، نامهای ناقص و مشتریهای قدیمی را پیش از انتقال یکی کنید.
- کوچک شروع کنید: مثلاً فقط با مرکز تماس یا فقط با فروش سازمانی؛ بعد گسترش دهید.
- روی کار واقعی آموزش دهید: هر نفر با مشتریهای خودش تمرین کند، نه با دادهی نمونه.
- بسنجید: زمان پاسخ و پیگیریهای عقبافتاده را پیش و پس از استقرار مقایسه کنید.
اشتباههای رایج در انتخاب و استقرار CRM
- خرید بر اساس طولانیترین فهرست امکانات. امکانی که کسی از آن استفاده نکند، فقط پیچیدگی است.
- جدا ماندن CRM از حسابداری و تلفن. کارکنان دوباره به اکسل برمیگردند.
- سنجیدن فقط هزینهی روز خرید. هزینهی کل مالکیت در سالهای بعد خودش را نشان میدهد.
- ثبت اجباری بدون فایده برای خود کاربر. اگر CRM کار فروشنده را آسان نکند، او هم ثبت نمیکند.
- نپرسیدن دربارهی خروجی داده. بعد از چند سال، رفتن به سیستم دیگر سخت و پرهزینه میشود.
وستا CRM به این معیارها چه پاسخی میدهد؟
نویسندهی این مقاله، حمید پورحسنی، مدیرعامل وستاست. معیارهای بالا را پیش از معرفی محصول خودمان نوشتیم تا برای سنجیدن هر نرمافزاری به کار بیایند.
وستا CRM یک نرمافزار مدیریت ارتباط با مشتری فارسی است که از دل مرکز تماس ساخته شد. پاسخ آن به معیارها، همانطور که امروز هست:
| معیار | در وستا CRM |
|---|---|
| مرکز تماس | به نرمافزار مرکز تماس سیتاک وصل میشود؛ امروز با دریافت خروجی تماسها، و اتصال زنده قدم بعدی است. پروندهی کامل مشتری، پاسخ آماده و ارجاع به واحدها. |
| ERP و فروشگاه اینترنتی | با بقیهی ERP وستا روی یک داده کار میکند. سفارشها، نظرها و رفتار مشتری در سایت جلوی اپراتور است و لینک پرداخت در همان تماس فرستاده میشود. |
| مالکیت و میزبانی | دادههای تماس و مشتری روی زیرساخت خود شما یا سرور داخلی نگهداری میشود، با دسترسی نقشمحور به فایلهای ضبط و لاگ کامل همهی دسترسیها. |
| فروش B2B | حسابهای سازمانی، پیشفاکتور و پیگیری سفارشهای تکراری؛ قیمت مخصوص هر مشتری در نقشهی راه است. |
| گزارش | داشبورد زندهی مرکز تماس، بخشبندی مشتریان و پورسانت فروشندگان. پایپلاین فروش قدم بعدی است. |
| هوش مصنوعی | متن، خلاصه و امتیاز همهی تماسها، نه نمونه؛ لحن مشتری؛ دستیار حین تماس. پیشبینی ریزش در نقشهی راه است. |
| زمان استقرار | هر سرویس کمتر از یک ماه؛ هر استقرار، از شروع تا راهاندازی، حداکثر سه ماه. |
پیشنهاد اصلی وستا توسعهی سفارشی روی پلتفرمهای Vesta AI است، با تمرکز افراد خبره و دقیقاً مطابق نیاز همان کسبوکار. سیستمی که اینطور برای خود مشتری ساخته میشود، اتصال پایدارتر، پرفورمنس بالاتر و امنیت بیشتری دارد. با این حال، وستا استقرار اودو را هم ارائه میدهد و انتخاب با شماست: اودوی بومیشده تقویم شمسی و رابط فارسی و راستچین دارد و سورسکد و دادههایش مال خودتان است. آموزش CRM اودو را ببینید.
گروه صنعتی گلرنگ از ماژول مدیریت مشتریان وستا استفاده میکند (نمونهکارهای وستا).
پرسشهای رایج دربارهی انتخاب نرمافزار CRM
مهمترین معیار انتخاب نرمافزار CRM چیست؟
معیاری که بیشتر کار روزانهتان به آن وابسته است: برای فروش تلفنی، اتصال به مرکز تماس؛ برای فروش سازمانی، اتصال به حسابداری و ERP. فارسی، تقویم شمسی و مالکیت داده برای همه پایه است.
CRM ابری بهتر است یا نصب روی سرور خودمان؟
CRM ابری نگهداری کمتری میخواهد و زودتر راه میافتد. نصب روی سرور خودتان کنترل بیشتری روی داده میدهد، اما نگهداری و پشتیبانگیری با خودتان است. در هر دو حالت، خروجی کامل داده را تضمین کنید.
از کجا بفهمیم از اکسل عبور کردهایم؟
وقتی چند نسخه از فایل مشتریان در دست افراد است، پیگیریها به حافظه بسته است و مدیر هر گزارش را دستی از چند فایل جمع میکند.
استقرار نرمافزار CRM چقدر طول میکشد؟
به دامنهی کار و تعداد اتصالها بستگی دارد؛ برنامهی زمانی مکتوب بخواهید. در وستا هر سرویس کمتر از یک ماه و هر استقرار، از شروع تا راهاندازی، حداکثر سه ماه طول میکشد.
هزینهی کل مالکیت CRM شامل چه چیزهایی است؟
اشتراک یا مجوز، استقرار و انتقال داده، سفارشیسازی و اتصالها، میزبانی، آموزش، پشتیبانی سالانه و هزینهی خروج از سیستم.
دربارهی نویسنده
حمید پورحسنیمدیرعامل وستاحدود ۱۵ سال تجربهی کار با پایتون و جنگو و نزدیک یک سال کار روی اودو؛ کاملاً آشنا با روش چابک. در حال تحصیل در رشتهی هوش مصنوعی و علاقهمند به دادهکاوی. با حضور در صنعت، پروژههای تکنیکال صنعتی در صنایع فولاد، مس و کاشی را اجرا کرده است.
منابع
- Panko, R. R. — Spreadsheet Errors: What We Know. What We Think We Can Do (EuSpRIG 2000, arXiv:0802.3457)
- Computerworld (2004) — Sidebar: Oops! (audits of 54 spreadsheets, Panko)
- Reichheld, F. & Detrick, C. — Loyalty: A Prescription for Cutting Costs (Bain & Company)
- NIST SP 800-145 — The NIST Definition of Cloud Computing (2011)
- Brynjolfsson, Li & Raymond — Generative AI at Work (NBER w31161)
- صفحهی وستا CRM
- نمونهکارهای وستا
دموی وستا CRM روی دادهی واقعی مرکز تماس شما اجرا میشود؛ جدول امتیازدهی همین راهنما را همراه بیاورید.